Substantivering

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Substantivering of nominalisatie is het veranderen in een zelfstandig naamwoord van een woord dat tot een andere klasse behoort. In theorie is dit met alle woordsoorten mogelijk.

Bijvoorbeeld:

  • Een interessant gesprek — het interessante van het gesprek
  • Zij verlaten de zaal — hun verlaten van de zaal

Een substantief dat het resultaat is van een substantivering is in het Nederlands steeds onzijdig en normaal gesproken niet verplicht. Er bestaan echter talen waar dergelijke substantiveringen de gebruikelijke wijze zijn om een actie uit te drukken, bijvoorbeeld Schots-Gaelisch:

  • Bha iad ag èisteachd — zij waren aan het luisteren

(èisteachd is tevens vrouwelijk, daar deze taal geen onzijdig geslacht kent.)

Afhankelijk van het grammaticale model dat men aankleeft, hebben substantiveringen andere namen, gaande van translatie tot grammaticale metafoor. Het is vaak een retorisch procedé dat toelaat meer grammaticale participanten aan een element te verbinden dan het geval zou zijn bij de oorspronkelijke woordsoort. In die zin behoort het tot speciale stijlregisters en is in wezen een randfenomeen binnen de menselijke communicatie, wat voor complexe mogelijkheden het ook scheppe op het gebied van de syntaxis.

Discussie over het gebruik van nominalisaties[bewerken]

Onder stilistici heerst onenigheid over wat men precies met nominalisaties aanmoet. De heersende mening is dat nominalisaties tot formeel[1], actieloos[2], onduidelijk[3] en vaag[4] taalgebruik leiden. Sommigen, zoals stilisticus Ron van Hogen, vinden echter dat nominalisaties, mits afgewisseld met werkwoordconstructies (liefst in de tweede persoon), voor beweging in een tekst kunnen zorgen.[5] Ook is de combinatie nominalisatie - werkwoord uitermate geschikt om verschillen tussen algemene/abstracte en concrete zaken te benadrukken, zo zegt Van Hogen.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Snoeck Henkemans, Schrijven: Handleiding voor het opstellen van zakelijke teksten
  2. Van der Horst, Stijlwijzer
  3. Jaspers & Roodhof, Formuleren van beleidsnota's
  4. Blom, Van de Laar & Verburg, Stijlgids: Leidraad voor financieel-economische teksten
  5. 'Tekstbeweging met nominalisaties', Tekst[blad] 1, 2004, pp. 13-19