Varken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Varken
Zeug met vijf biggetjes
Zeug met vijf biggetjes
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Artiodactyla (Evenhoevigen)
Familie: Suidae (Varkens)
Geslacht: Sus (Echte zwijnen)
Soort: Sus scrofa (Wild zwijn)
Ondersoort
Sus scrofa domesticus
Linnaeus, 1758
Een zeug met een big in de sneeuw

Het varken is een gedomesticeerd wild zwijn. Varkens werden 5000 tot 6000 jaar geleden gedomesticeerd. Doorgaans krijgt het varken de wetenschappelijke naam Sus scrofa. Sommige auteurs reserveren deze naam voor het wild zwijn. Zij noemen het varken Sus domesticus of Sus scrofa domesticus. In Nederland leven ruim 11,6 miljoen en in België 6,7 miljoen varkens.

In grote delen van de wereld zijn varkens verwilderd geraakt (bijvoorbeeld Nieuw-Zeeland en eilandjes in de Grote Oceaan). Vroege Westerse zeevaarders (waaronder het VOC) hebben bewust varkens uitgezet, bij voorkeur op eilanden, om een duurzame voedselvoorraad te garanderen. De varkens hebben daar grote ecologische schade toegebracht en doen dat in vele gevallen nog steeds.

Inhoud

[bewerken] Big

Een jong varken wordt big genoemd. Een worp biggen wordt een toom of nest genoemd. Biggen worden onderscheiden in zuigende biggen en gespeende biggen. Zuigende biggen drinken melk bij een zeug. Zuigende biggen heten zo totdat zij gespeend worden. Na het spenen spreken we van een gespeend big. Een varken krijgt ongeveer 6-12 biggen per worp. De draagtijd is ongeveer 112 tot 114 dagen (3 maanden, 3 weken en 3 dagen).

Biggen kunnen ook een ziekte onder de leden krijgen, waaronder de wegkwijnziekte (PMWS).

[bewerken] Als voedsel

Het varken wordt massaal gekweekt voor zijn vlees. In bepaalde religies, waaronder het jodendom en de islam, wordt het varken beschouwd als onrein en niet gegeten. In Nederland en België worden varkens voornamelijk in de intensieve varkenshouderij gehouden, maar er zijn ook alternatieven zoals de biologische varkenshouderij en de scharrelvlees varkenshouderij. Als een varken 6 maanden oud is (en inmiddels ongeveer 100 kg weegt), is het rijp voor de slacht. Varkens die niet geslacht worden, kunnen tot 12 á 13 jaar oud worden.

[bewerken] Als huisdier

Varkens worden ook als huisdier gehouden. Het zijn intelligente dieren en ze zijn goed te trainen. Het bekendste ras dat voornamelijk in kinderboerderijen en binnenshuis wordt gehouden is het kleine hangbuikzwijn of minivarken. Het houden van huisvarkens is de laatste jaren populair geworden in enkele westerse landen.

[bewerken] Overig

Het varkenshaar wordt gebruikt voor het maken van verfkwasten. Varkens worden gebruikt voor het opsporen van truffels.

Een vrouwtjes varken wordt ook wel een zeug genoemd, een mannetje een beer en een 'baby' varken wordt een big genoemd.

[bewerken] Symboliek

[bewerken] Keltische mythologie

In de Keltische mythologie neemt het varken of wilde zwijn een belangrijke plaats in.[1]

[bewerken] Islam en jodendom

Binnen het jodendom en de islam wordt het varken beschouwd als onrein en mag daarom niet gegeten worden.

[bewerken] Christendom

Binnen het katholicisme wordt Antonius met het varken vereerd. Zijn attribuut is een bel. Deze is soms bevestigd aan zijn staf. De varkens van zijn orde dragen ook een bel.
Deze verering ontstond in de Middeleeuwen. De Antonieten, leden van de naar hem vernoemde verpleegorde, mochten hun varkens vrij laten rondlopen als vergoeding voor deze verpleging. Op 17 januari werden deze varkens geslacht en het vlees verdeeld onder de armen.

[bewerken] Bijgeloof

Volgens het bijgeloof kunnen mensen die varkenshersenen eten geen leugens vertellen.[1]

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Lijst met varkensrassen

[bewerken] Afbeeldingen

Varken in het stro

Biggetjes in het stro

Een varken

[bewerken] Externe link

[bewerken] Literatuurverwijzingen

  1. ↑ a b Lorie, P. (1992). Volksgeloof. Rijswijk: Uitgeverij Elmar B.V. ISBN 9038900724
Wikimedia Commons
 
Persoonlijke instellingen
Boek maken