Vrede van Frankfurt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vrede van Frankfurt.
Vrede van Frankfurt, 10 mei 1871.

De Vrede van Frankfurt is het verdrag waarmee een officieel einde kwam aan de Frans-Pruisische oorlog (19 juli 1870-10 mei 1871).

De oorlog was voor Frankrijk militair gezien desastreus verlopen en nadat Parijs enkele maanden door Duitse troepen was belegerd werden op 28 januari 1871 vredesonderhandelingen geopend. Het duurde echter tot 10 mei 1871 voordat het vredesverdrag te Frankfurt kon worden getekend. Bij dit verdrag verplichtte Frankrijk zich niet alleen tot het betalen van een forse schadevergoeding, ook verloor het territorium in de vorm van het industrieel belangrijke en het door een aanzienlijke hoeveelheid Duitsers bevolkte Elzas-Lotharingen.

Overzicht[bewerken]

Het verdrag droeg de volgende gevolgen met zich mee:

Ceded areas.
Elsaß-Lothringen als onderdeel van hedendaags Frankrijk.
  • Het bepaalde een nieuwe grens tussen de Derde Franse Republiek en het Duitse Keizerrijk, waarbij een grondgebied van maar liefst 14.496 km2 en 1694 dorpen en steden van Frankrijk naar Duitsland werd overgedragen.
  • Het gaf de bewoners van het geretourneerde Elzas-Lotharingen gebied tot 1 oktober 1872 de tijd om te beslissen tussen het behouden van de Franse nationaliteit door te emigreren, of te veranderen in Duits staatsburger door te blijven.
  • Het stelde een kader voor de terugtrekking van de Duitse troepen uit bepaalde gebieden.
  • Het reglementeerde de betaling van de Frans-Pruisische oorlog bedragende vijf miljard Frank, te betalen in maximaal vijf jaar
  • Het erkende de aanvaarding van Wilhelm I van Pruisen als Duitse keizer.
  • Het verplichte militaire bezetting in delen van Frankrijk, waaronder ook Parijs, tot de schadevergoeding was uitgekeerd. Tot verbazing van Duitsland betaalden de Fransen de schadevergoeding snel en op tijd.

Ook stelde het verdrag voorwaarden voor het volgende:

  • Het gebruik van de bevaarbare Franse waterwegen in verbinding met Elzas-Lotharingen door Duitsland wordt geaccepteerd.
  • Het ontstaan van handel tussen de twee landen.
  • De terugkeer van krijgsgevangenen.

Factoren die de creatie van een nieuwe grens beïnvloedde[bewerken]

Strategisch[bewerken]

Zonder de westwaardse verschuiving van de grens tussen het Duitse Rijk en Frankrijk zou de grens verdeeld zijn tussen de staten van Baden en Koninkrijk Beieren, wier overheden niet bepaald enthousiast waren met het vooruitzicht van wraakzuchtige Fransen recht voor de deur te hebben. Ook het Duitse leger zag in dat de controle van de Elzas tot aan de Vogezen (bergketen) en het gebied tussen Thionville en Metz een vereiste was voor de bescherming van het Duitse Rijk en haar nieuwe gebied. Het gebied tussen Thionville en Metz werd door het Duitse leger als het belangrijkst gezien, mocht er opnieuw een oorlog uitbreken tegen Frankrijk.

Nationalistisch[bewerken]

De nieuwe politieke grens volgde grotendeels (maar niet helemaal) de taalgrens. Het feit dat de meerderheid van de bevolking in het nieuwe Keizerlijke grongebied (Reichsland) Germaanse dialecten sprak creëerde de mogelijkheid voor Berlijn om de annexatie op nationalistische gronden te rechtvaardigen. Op scholen werd alleen nog maar de Duitse taal onderwezen als onderdeel van de Germanisering van het nieuwe gebied.

Economisch[bewerken]

Grondstofbronnen in Elzas-Lotharingen (ijzererts en steenkool) lijken geen rol te hebben gespeeld in Duitsland's gevecht voor het geannexeerde gebied. Samen met de unificatie van het Duitse volk (Duitse eenwording) was militaire annexatie het doel met de hoogst gestelde prioriteit. Als gevolg hiervan verloor Frankrijk 1.447.000 hectare aan grond, 1694 dorpen en steden en 1.597.000 inwoners. Ook verloor het 20% van haar mijn- en staalbouwpotentieel. Frankrijk zou de bepalingen van het Verdrag van Frankfurt in haar geheel respecteren tot aan 1914.

Nalatenschap[bewerken]

Franse briefkaart uit 1914 -1918 met anti-Duitse propaganda

In Frankrijk bestond zeer veel weerzin tegen dit verdrag. Het polariseerde het Franse beleid ten aanzien van Duitsland voor de komende 40 jaar. De herovering van Elzas-Lotharingen, de "verloren provincies", werd een obsessie kenmerkend voor het revanchisme, dat een van de krachtigste motieven vormde voor de betrokkenheid van Frankrijk in de Eerste Wereldoorlog.

Wikisource Meer bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Friedens-Vertrag zwischen dem Deutschen Reich und Frankreich op de Duitstalige Wikisource