Naar inhoud springen

Emulatieritus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Engelse Ritus)
Freemasons' Hall in Londen, hoofdzetel van de United Grand Lodge of England en centrum van de Engelse vrijmetselarij.

De Emulatieritus (Engels: Emulation Ritual) is een vrijmetselaarsritus die behoort tot de rituele traditie van de United Grand Lodge of England (U.G.L.E.). De ritus is binnen de Engelse vrijmetselarij de meest toegepaste rituele werkwijze voor de drie symbolieke of basisgraden van leerling, gezel en meester, de zogenoemde Craft Masonry.[1] De naam is ontleend aan de Emulation Lodge of Improvement, een zogeheten instructieloge die sinds 1823 de ritus onderwijst en onderhoudt.

De United Grand Lodge of England

[bewerken | brontekst bewerken]

In 1717 werd de Premier Grand Lodge of England opgericht in Londen, met als doel alle loges in Engeland onder zich te verenigen. De Premier Grand Lodge richtte zich echter uitsluitend op de drie symbolieke of basisgraden. Een groot aantal loges beschouwde ook het Royal Arch ritueel als behorend tot de True and Antient Masonry en wilde dit ook blijven beoefenen als onderdeel van hun werkzaamheden. Zij sloten zich daarom niet aan bij de Premier Grand Lodge en bleven in eerste instantie zelfstandig werken. In 1751 verenigden genoemde loges zich in de Antient Grand Lodge, zodat er vanaf dat moment twee obediënties in Engeland bestonden. De eerste - uit 1717 - werd de Moderns genoemd en de tweede - uit 1751 - de Antients.

De Grand Temple in Freemasons’ Hall in Londen.

Na langdurige onderhandelingen - veelal in het geheim - werd uiteindelijk in 1813 overeenstemming bereikt en werden beide Grand Lodges samengevoegd tot wat vandaag de dag de United Grand Lodge of England is. Om de rituele praktijken van beide tradities te harmoniseren werd onmiddellijk na de unie de Lodge of Reconciliation ingesteld, bestaande uit negen leden van elk van de voormalige Grand Lodges.[2] Het resultaat van haar werk werd in juni 1816 door de U.G.L.E. goedgekeurd als nieuwe norm voor de rituele praktijk.

De Emulation Lodge of Improvement

[bewerken | brontekst bewerken]

In overeenstemming met de Engelse maçonnieke traditie werden de nieuwe rituelen niet officieel gepubliceerd; overdracht vond alleen mondeling plaats. Om de correcte uitvoering ervan te bevorderen werden instructieloges opgericht, waaronder op 2 oktober 1823 in Londen de Emulation Lodge of Improvement die wekelijkse demonstraties en oefeningen organiseerde.[2] Naar deze instructieloge is de ritus later bekend komen te staan als het Emulation Ritual. Een gedrukte versie van de rituelen binnen de ritus verscheen pas in 1969, uitgegeven door de Emulation Lodge of Improvement – niet door de Grand Lodge.[1]

De Emulation Lodge of Improvement bestaat anno 2026 nog steeds en streeft ernaar de ritus te bewaren in de vorm die in 1816 door de U.G.L.E. werd goedgekeurd; alleen wijzigingen die formeel door de U.G.L.E. zijn goedgekeurd worden overgenomen. De voornaamste wijzigingen vonden plaats in 1964, toen een alternatieve formulering voor de symbolische straffen welke onderdeel vormden van de rituele teksten werd goedgekeurd, en op 11 juni 1986, toen de U.G.L.E. bij resolutie bepaalde dat alle verwijzingen naar fysieke straffen dienden te worden verwijderd.[3]

In het historisch onderzoek wordt de Emulatieritus beschouwd als een product van institutionele hervorming, niet als directe voortzetting van één specifieke achttiende-eeuwse praktijk. De rituelen weerspiegelen een proces van selectie, compromis en standaardisering, waarbij instructieloges als de Emulation Lodge of Improvement bepalend waren voor de vorm waarin de inhoud van de ritus werd overgedragen.[4]

Een centraal kenmerk van de Emulatieritus is de nadruk op mondelinge overdracht: rituele teksten worden traditioneel uit het hoofd voorgedragen. Instructieloges spelen daarom nog steeds een belangrijke rol bij het instuderen van het de rituelen.

De ritus blijft beperkt tot de drie symbolieke of basisgraden van leerling, gezel en meester. Zij omvat daartoe rituelen voor inwijding van een nieuwe leerling, bevordering van een leerling tot gezel, verheffing van een gezel tot meester en voor de installatie van een nieuwe Voorzittend Meester van een loge.

Verdere graden bestaan wel binnen de Engelse vrijmetselarij, maar worden organisatorisch gescheiden toegepast. Tot deze aanvullende graden behoort ook de Royal Arch, die door de U.G.L.E. wordt beschouwd als een vervolg op de meestergraad. Zij wordt binnen een afzonderlijke organisatie beoefend, het Supreme Grand Chapter of Royal Arch Masons.[5]

In vergelijking met andere riten kenmerkt de Emulatieritus zich door een sobere, ceremonieel gestileerde stijl, met nadruk op symbolische handelingen en morele instructie.

In de loop van de tijd zijn naast de standaard versie van de ritus zoals onderhouden door de Emulation Lodge of Improvement verschillende varianten ontstaan, zogeheten Workings. Voorbeelden hiervan zijn de Taylor's Working, de Stability Working en de Logic Working. Meer dan de helft van de loges binnen de U.G.L.E. heeft de standaard versie van de Emulatieritus als basis voor hun rituele werkzaamheden gekozen; hetzelfde geldt voor vele loges daarbuiten.[1]

Door de wereldwijde verspreiding van de Britse vrijmetselarij in de negentiende en twintigste eeuw heeft de ritus internationaal grote invloed gekregen, zij wordt toegepast in vele landen van het Gemenebest. Binnen Europa werken ook verschillende reguliere obediënties met de Emulatieritus of varianten daarvan. Zo was de Grande Loge Nationale Française – de enige door de U.G.L.E. erkende Franse obediëntie – bij haar oprichting in 1913 sterk op de Engelse vrijmetselarij georiënteerd: de meeste aangesloten loges bestonden uit Engelse ingezetenen in Frankrijk. Tot 1965 waren de Emulatieritus en de Gerectificeerde Schotse Ritus de enige riten die binnen de obediëntie werden toegepast, nadien kwamen daar andere bij.[6]

In België past loge The Builders of the Silent Cities in Flanders Fields onder de Reguliere Grootloge van België als enige loge in België de Emulatieritus toe. In Nederland geldt hetzelfde voor loge Concord in Rotterdam onder het Grootoosten der Nederlanden.[7]

Vergelijking met continentale riten

[bewerken | brontekst bewerken]

Continentale riten, zoals de Franse Ritus of de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, kenmerken zich doorgaans door een uitgebreid systeem van hogere graden dat organisatorisch verbonden is met de symbolische graden. In de Emulatieritus blijven de werkzaamheden beperkt tot de drie symbolieke of basisgraden.

Sommige historici wijzen erop dat de rituele standaardisering van 1813–1816 door de Lodge of Reconciliation leidde tot een compromis waarbij het Antients-gebruik op de meeste punten de overhand kreeg.[6][4] Bepaalde continentale riten, met name de Franse Ritus, hebben elementen behouden die dichter aansluiten bij de vroeg-achttiende-eeuwse Engelse praktijk van vóór de samenvoeging van beide Grand Lodges tot de U.G.L.E. Hierdoor worden zij door sommige onderzoekers gezien als een bron voor het reconstrueren van oudere vormen van maçonniek ritueel.[8].