Lijst van Italiaanse cantates door G.F. Händel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Händel, geschilderd door Jakob Christoph Platzer, ca. 1710

Dit is een lijst van alle cantates op een Italiaanse tekst voor één, twee of drie zangers (maar niet in duet) met begeleiding door een instrumentaal ensemble, gecomponeerd door Georg Friedrich Händel. De cantates dienden als bron voor zijn latere opera's, die voor Londen componeerde.

De Duitse cantates van Händel, waarschijnlijk gecomponeerd voor 1704 in Halle, zijn verloren gegaan.[1] Na een verblijf in Hamburg vertrok hij in 1706 naar Italië, het eerst naar Florence, [2] en verbleef bij Gian Gastone de' Medici en zijn broer Ferdinando. Het jaar van ontstaan van HWV 145 is onduidelijk, maar zou 1706 of 1707 kunnen zijn. Vervolgens trok hij naar Rome, en ontmoette zowel kardinaal Benedetto Pamphili (of Pamphilj) als Francesco Maria Marescotti Ruspoli. Händel componeerde in januari 1707 zijn eerste cantate op tekst van Pamphili (Il delirio amoroso, HWV 99). Voor Ruspoli componeerde in 1707 nog een groot aantal wereldlijke en geestelijke cantates (HWV 84, 96, 105, 131, 133, 137, 140, 148, 152, 159, 160, 171, 173, 231, en 241, bestemd voor Margherita Durastanti.

In 1708 verbleef hij korte tijd in Napels voor de uitvoering van de cantate of serenate Aci, Galatea e Polifemo HWV 72. Eenmaal terug componeerde hij 95, 107, 117, 126, 128, 129, 130, 153, en 167. Voor Ruspoli schreef hij HWV 78, 90, 100, 102, 104, 114, 116, 125, 139, 145 en 161. Ook HWV 78, 83 en 143 horen in dit jaar thuis. In 1709 schreef hij HWV 234, HWV 119 in het daarop volgende jaar. HWV 103, 118, 132, 136, 139, 154, 160, 161c, 162, 166 zijn gecomponeerd na zijn Italiaanse jaren.

De meeste cantates zijn voor een sopraan geschreven. Van sommige cantates bestaan verschillende versies. Een enkele is op Spaanse tekst, zoals Nò se emenderá jamas en met gitaarbegeleiding (HWV 140). HWV 150 is op een Franse tekst.

Naast cantates voor begeleiding door een ensemble schreef Händel een groot aantal cantates met een basso continuo begeleiding. Deze cantates hebben meer het karakter van kamermuziek; die met ensemblebegeleiding lijken op operascènes of soms zelfs kleine opera's[2].

De nummering in onderstaande lijst is conform de Händel-Werke-Verzeichnis. De opmerking 'dramatische cantate' duidt een groot werk aan met benoemde karakters.

Cantatas[bewerken]

Venus en Adonis; Paris Bordone (1500-1570)
Agrippina minor
Apollo achtervolgt Dafne; Giovanni Battista Tiepolo, 1744
De verkrachting van Lucretia; Luca Giordano 1632-1705
HWV Titel Datum van compositie Eerste uitvoering Plaats van eerste uitvoering Opmerkingen
72 Sorge il di (Aci, Galatea e Polifemo) 16 juni 1708 voltooid Napels, juli 1708 dramatische cantate; gecomponeerd voor het huwelijk van de Hertog van Alvito
78 Ah! crudel, nel pianto mio Rome, augustus 1708 september 1708 Palazzo Bonelli, Rome
79 Diana cacciatrice of Alla caccia Rome, mei 1707 mei - juni 1707 Vignanello gekopieerd voor Francesco Ruspoli, 1707
81 Alpestre monte Florence, circa 1707
82 Amarilli vezzosa of Daliso ed Amarilli of Il duello amoroso Rome, August 1708 waarschijnlijk 28 oktober 1708 dramatische cantate; gekopieerd voor Ruspoli, 1708
83 Aminta e Fillide of Arresta il passo begin 1708 juli 1708 Rome gekopieerd voor Ruspoli, 1708
87 Carco sempre di gloria Londen, 1737 1737 Londen voor uitvoeringen bij Alexander's Feast (HWV 75)
89 Cecilia, volgi un sguardo London, januari 1736 19 of 25 februari 1736 Covent Garden Theatre, Londen uitgevoerd tussen de twee delen van Alexander's Feast (HWV 75).
92 Clori, mia bella Clori Rome, 1707–08
96 Clori, Tirsi e Fileno of Cor fedele in vano speri Rome, juli-september 1707 dramatische cantate; gekopieerd voor Ruspoli, 14 oktober 1707.
97 Crudel tiranno Amor Londen, juni 1721 waarschijnlijk 5 juli 1721 King's Theatre, Haymarket, Londen; uitgevoerd tijdens een benefietconcert voor Margherita Durastanti
98 Cuopre tal volta il cielo Italië, 1708
99 Il delirio amoroso of Da quel giorno fatale Rome, op of voor 14 januari 1707 mei 1707 paleis van kardinaal Benedetto Pamphili
105 Armida abbandonata of Dietro l'orme fuggaci Rome, juni 1707 mogelijk 26 juni 1707 Palazzo Bonelli, Rome dramatische cantate; gekopieerd voor Ruspoli, 1707, 1709.
110 Agrippina condotta a morire of Dunque sarà pur vero Italië, 1707–08 vroeg 1708 dramatische cantate;voor het eerst uitgevoerd door de castraatsopraan Pasqualino Tiepoli
113 Figlio d'alte speranze Florence, 1706–07
119 Echeggiate, festeggiate, numi eterni of Io languisco fra le gioie Londen, circa 1710–12 deels verloren gegaan
122 Apollo e Dafne of La terra è liberata Hannover, 1710 dramatische cantate; waarschijnlijk mee in Venetië begonnen, 1709
123 Languia di bocca lusinghiera waarschijnlijk in Hannover gecomponeerd, 1710 misschien fragment
132a Mi palpita il cor Londen, na 1710 diverse versies
134 Pensieri notturni di Filli of Nel dolce dell'oblio 1707–08, voltooid in 1709
140 Nò se emenderá jamás Rome, september 1707 gecopieerd voor Ruspoli, 1707; cantate op Spaanse tekst
142 Notte placida e cheta Rome, 1707–08
143 Olinto pastore, Tebro fiume, Gloria of O come chiare e belle Rome, augustus-september 1708 9 september 1708 Palazzo Bonelli dramatische cantate; gecopieerd voor Ruspoli, 1708
150 Ero e Leandro of Qual ti riveggio, oh Dio Rome, 1707
165 Spande ancor a mio dispetto Italië, 1707–08
166 Splenda l'alba in oriente Londen, circa 1711–12 slechts fragment bewaard gebleven
170 Il consiglio of Tra le fiamme Rome, 1707–08 mogelijk lente 1708, voor de Duitse gambist Ernst Christian Hesse
171 Tu fedel? Tu costante? Florence/Rome, 1706–07 gecopieerd voor Ruspoli, 1707, 1708
173 Un' alma innamorata Rome, mei 1707 juni 1707 waarschijnlijk Vignanello gecopieerd voor Ruspoli, 1707

Literatuur[bewerken]

  • Burrows, Donald (1994), Handel, New York, Schirmer
  • Hicks, Anthony (1980/1995), George Frideric Handel, in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, New Yoor, Oxford University Press
  • Leeuwen, J. van (1990) Handel. Componistenreeks, J.H. Gottmer-Haarlem, ISBN 90 257 2033 1