Tukulti-Ninurta I

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tukulti-Ninurta I
Tikulti-Ninurta I brengt een offer, 13e eeuw v. Chr. De afbeelding geldt al het oudst bekende weergave van een beweging.
Tikulti-Ninurta I brengt een offer, 13e eeuw v. Chr. De afbeelding geldt al het oudst bekende weergave van een beweging.
Koning van Assur
Periode 1245 - 1207 v.Chr.[1]
Voorganger Šulmānu-ašarēdu
Opvolger Assur-nadin-apli

Tukulti-Ninurta I was koning van Assyrië van 1245 - 1207 v.Chr.

Onder deze opvolger en zoon van Salmanasser I beleefde Assyrie een bloeiperiode. Hij ging een bondgenootschap aan met Untash-napirisha van Elam, de energiekste vorst die in eeuwen op de troon in Susa gezeten had. Beiden vielen zij Kashtiliash IV van Kar-Duniash aan en hoewel de Elamieten de grootste klap aan de Kassieten uitdeelden was het de Assyrische koning die 1235 Babylon veroverde en -zij het koststondig- het Tweestromenland wist te herenigen. Hij nam Kastiliash gevangen en kon erop bogen dat de Perzische golf zijn grens werd, maar de Assyrische gouverneurs die elkaar in snel tempo op de troon van Babylon opvolgden kregen niet echt voet aan de grond. Na 32 jaar kwam Babylon in opstand en de Kassieten keerden terug op hun troon.

Knots met de naam van Tukulti-Ninurta I (Louvre)

De kortstondige hereniging had wel aanzienlijke culturele gevolgen en de Babylonische invloed aan het Assyrische hof nam toe. Tukulti-Ninurta pleegde een daad door zelfs door velen in Assur als rikant en zelfs godslasterlijk beschouwd werd. Hij sleepte namelijk de beelden van de goden van Babylon, waaronder Marduk zelf naar Assur, waar zij voortaan vereerd werden. De koning nam ook een aantal Babylonische geleerden mee naar Assur en een grote verzameling kleitabletten. De Babyloniërs zorgen voor een toename in het op schrift stellen van allerlei zaken. Zijn regering is daardoor veel beter gedocumenteerd dan die van zijn voorgangers. Er is zelfs een heus epos aan Tukulti-Ninurta I gewijd, een unicum in Assur, het telt zo'n 700 regels.

De bezetting van Babylon had echter ook een onverwacht gevolg. Zonder Babylonische dreiging wist Elam zich tot een geduchte concurrent te ontwikkelen.

Ook aan de westgrens van het rijk was Tukulti-Ninurta actief. Samen met zijn grootvizier Assur-iddin reorganiseert het gebied van Hanigalbat en sticht er dunnu's een soort versterkte boerderijen die als administratief centrum en als machtscentrum dienst doen. Een daarvan is de dunnu van Tell Sabi Abyad in de streek rond de Balich, waar Assur-iddin als onderkoning resideert en tabletten uit de vroege jaren van Tukulti-Ninurta gevonden worden.[2]

Zelf kreeg Tukulti-Ninurta te maken met een opstand van zijn eigen zoon Assur-nadin-apli die hem liet vermoorden en de troon overnam. De onderlinge strijd deed het internationaal aanzien van het Assyrisch koninkrijk grote afbreuk. Ook hiervan was Elam de voornaamste begunstigde.

Verwijzingen

  1. Mogelijk is de datering 1235 - 1196 v.Chr. afhankelijk van het aantal regeringsjaren van Ninurta-apil-ekur.
  2. Wein, weib und gesang in een midden-Assyrische nederzetting aan de Balikh. F.A.M. Wiggermann. Phoenix 56: 18-60 2010