'Patafysica

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Diploma van het Collegium Pataphysicum

'Patafysica is een absurdistische parodie op de moderne wetenschap, die met onzinredeneringen filosofeert over wat achter de metafysica ligt. Het concept werd bedacht door de Franse schrijver Alfred Jarry (1873–1907). Volgens Jarry komt de 'patafysica voort uit de leer van Oud-Griekse natuurfilosofen als Hippocrates van Chios.

Herkomst[bewerken]

Jarry was al bezig met de ontwikkeling van de 'patafysica toen hij op de middelbare school zat. De 'patafysica is ongetwijfeld een als parodie bedoelde variant op de Metafysica, de wetenschap boven de wetenschappen. Mogelijk verwijst 'patafysica ook als woordgrap naar zijn natuurkundeleraar Hébé, het model voor zijn latere toneelstukken over Père Ubu. In het Frans kun je 'pataphysique', opvatten als 'pas ta physique', vertaald: niet jouw uiterlijk. Jarry scherpte zijn theorie van de 'patafysica aan tijdens zijn lessen bij de filosoof Henri Bergson.

Faustroll[bewerken]

"Doctor Faustroll", een fictieve figuur gecreëerd door de Franse schrijver Alfred Jarry, definieert in het geschrift Elementaire patafysica, de 'patafysica als volgt: "De 'patafysica is de wetenschap van de denkbeeldige oplossingen, die op symbolische wijze aan schetsen de eigenschappen toekent van de door hun schijn beschreven objecten." In zijn boek Handelingen en opvattingen van doctor Faustroll, patafysicus, neo-wetenschappelijke roman probeert Jarry via zijn romanfiguur uit te leggen wat deze wetenschap inhoudt.

Trivia[bewerken]

Literatuur[bewerken]

In het Nederlands:

  • Deskundologie of Domheid als Levenskunst, Matthijs van Boxsel, Em.Querido, Amsterdam 2006
  • Inleiding in de 'Patafysica, Bâtavisme nr. 4, Rutger Kopland, Ned. Academie voor 'Patafisica, Esonstad, 2010

In het Frans:

  • La 'pataphysique d'Alfred Jarry au Collège de 'pataphysique. Montreal: Univ. du Québec, 1989.
  • Les très riches heures du Collège de 'Pataphysique/ Sous la direction de Thieri Foulc. Paris: Éditions Fayard, 2000.
  • Documents intimes du College de 'Pataphysique/ Josseline Rivière, Raymond Leroi, eds. Tours: Impression par Mame Imprimeur, 127 E.P. [i.e. 2000]
  • Baudrillard J. Pataphysique. Paris: Sens & Tonka, 2002
  • Launoir R. Clefs pour la 'Pataphysique' [1969]. Paris: L'Hexaèdre, 2005

In het Engels:

In het Duits:

  • Ferentschik K. 'Pataphysik: Versuchung des Geistes; die 'Pataphysik & das Collège de 'Pataphysique: Definitionen, Dokumente, Illustrationen. Berlin: Matthes & Seitz, 2006

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]