Rutger Kopland
Rutger Kopland, pseudoniem van Rutger (Rudi) P. Hendrik van den Hoofdakker, (Goor, 4 augustus 1934) is een Nederlands dichter en schrijver. Van beroep is hij psychiater, maar bij een groter publiek is hij bekend als dichter.
Inhoud |
[bewerken] Wetenschappelijke loopbaan
In 1959 behaalde Van den Hoofdakker zijn bul in de geneeskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Daarna werd hij als psychiater een autoriteit op het gebied van depressiebestrijding door lichttherapie en slaapverschuiving. Hij was van 1981 tot 1995 hoogleraar biologische psychiatrie aan de RUG en produceerde vele wetenschappelijke publicaties. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld in het onderzoek naar, en de herintroductie van, de elektroconvulsietherapie of ECT, beter bekend als de elektroshock.[1] Deze techniek wordt mede door de inzet van Van den Hoofdakker in Nederland jaarlijks weer op honderden mensen toegepast.[2]
Als wetenschapper, psychiater en dichter trad Van den Hoofdakker op in het VPRO programma Van de Schoonheid en de Troost van Wim Kayzer.[3]
Hij is getrouwd, heeft drie kinderen en woont in Glimmen in de provincie Groningen.
Na een ernstig auto-ongeluk in december 2005 trok Kopland zich grotendeels terug uit de openbaarheid. Interviews en andere publieke optredens verzorgt hij sindsdien nauwelijks meer.
[bewerken] Poëzie
Onder het pseudoniem Rutger Kopland werd hij een van de populairste dichters van Nederland. Hij debuteerde in 1966 met de bundel Onder het vee. Meer dan tien bundels volgden, alsmede enkele banden met gebundelde essays.
Zijn gedicht Jonge sla was aanleiding voor een aflevering van de RVU-televisieserie 'Mooie Woorden' van Theo Uittenbogaard, genaamd Jonge sla of De kunst van het vertalen (1995), over de onmogelijkheid om poëzie te vertalen. Bovendien gaf het naam aan een tijdschrift en een toneelgroep. Een fragment:
- Jonge sla
- Alles kan ik verdragen,
- het verdorren van bonen,
- . . .
- Maar jonge sla in september,
- net geplant, slap nog,
- in vochtige bedjes, nee.
Vertalingen van zijn werk verschenen in het Frans, Duits en Engels. Rutger Kopland werd verkozen tot Dichter des Vaderlands maar liet die eer aan zich voorbijgaan.
[bewerken] Prijzen
- 1970 - Jan Campertprijs voor Alles op de fiets
- 1975 - Herman Gorterprijs voor Een lege plek om te blijven
- 1982 - Paul Snoekprijs
- 1988 - P.C. Hooft-prijs voor zijn gehele oeuvre
- 1998 - VSB Poëzieprijs voor Tot het ons los laat
- 1999 - Eredoctoraat Universiteit voor Humanistiek
In april 2005 werd bekend dat Kopland de dat jaar aan hem toegedachte Koninklijke onderscheiding zou weigeren, "omdat koninklijke onderscheidingen bedoeld zijn om mensen in het zonnetje te zetten, die normaal gesproken in de schaduw staan".
Hij heeft publiekelijk bekend dat zijn favoriete plekje aan de Drentsche Aa ligt, vlak bij Schipborg. Een fragment uit een gedicht over deze plek:
- . . .
- het landschap met de rivier doortrekt me
- en laat me achter, zonder een gevoel, zonder
- een gedachte - het laat me weten
- hoe overbodig ik ben
- ik zit hier, zie dit en vergeet dit, hetzelfde moment
- ik ben alleen en niemand weet waar ik ben
- en wat ik zie, ook ikzelf niet
[bewerken] Bibliografie
- Onder het vee, 1966
- Het orgeltje van yesterday, 1968
- Alles op de fiets, 1969
- Wie wat vindt heeft slecht gezocht, 1972
- Een lege plek om te blijven, 1975
- Al die mooie beloften, 1978
- Dit uitzicht, 1982
- Voor het verdwijnt en daarna, 1985
- Dankzij de dingen, 1989
- Geduldig gereedschap, 1993
- Het mechaniek van de ontroering. Essays over de esthetische ervaringen in poëzie en wetenschap, 1995
- Tot het ons loslaat, 1997
- Over het verlangen naar een sigaret, 2001
- Twee ambachten. Essays over psychiatrie van poëzie, 2003
- Een man in de tuin, 2004
- Verzamelde gedichten, 2006
- Toen ik dit zag, 2008
[bewerken] Referenties
- ↑ C.J. Slooff, J.W.B.M van Berkestijn, R.H. van den Hoofdakker Elektroshock: therapeutische effecten Tijdschrift voor psychiatrie 24, 1982
- ↑ Dagblad De Pers Shocken tegen depressie - 6 juni 2007
- ↑ Boek en DVD van de televisieserie Van de Schoonheid en de Troost van Wim Kayzer met interview met Rutger van den Hoofdakker
[bewerken] Externe links
- Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
- Uitgebreid interview met Rutger Kopland op The Ledge, een platform voor de wereldliteratuur; met audio en tekstfragment
[bewerken] Documentaire
- Rutger Kopland : de taal van het verlangen / samenst. en regie: Piet Hein van der Hoek ; prod. en research: Lejo Siepe. - Groningen : Stichting Beeldlijn, 2006. - 1 dvd-video (ca. 55 min.). Documentaire ; met medewerking van Anton Korteweg. Uitgezonden op televisie in Het Uur van de Wolf op 18-03-2007. Zie ook: De taal van verlangen.
