Drentsche Aa

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Drentsche Aa
Drentsche Aa bij de Kymmelsberg
Drentsche Aa bij de Kymmelsberg
Lengte 28 km
Hoogte (bron) 16 m
Hoogte (monding) 0,65 m
Van Drents Plateau (Zwiggelterveld)
Naar Noord-Willemskanaal
Stroomgebied van de 30.000 ha (Noord-Drenthe)
Stroomt door Drenthe & Groningen
Bij de Witte Molen
Bij de Witte Molen
Portaal  Portaalicoon   Geografie

De Drentsche Aa is de enige beek in Nederland die (grotendeels) zijn oorspronkelijke meanderende loop heeft behouden.

Opvallend genoeg heet de beek alleen in Groningen de Drentsche Aa. In Drenthe zelf heet hij vanaf het punt waar het Anreeperdiep en het Amerdiep samenkomen achtereenvolgens: het Deurzerdiep, het Looner diep, het Taarlosche Diep, het Oudemolensche Diep, het Schipborgsche Diep en het Westerdiep. Dan wordt het de grensbeek tussen Groningen en Drenthe en krijgt het zijn bekende naam. De beek wordt daarna met een onderleider onder het Noord-Willemskanaal geleid en heet daarna Oude Aa. Deze mondt ten slotte uit in de Schipsloot bij het Friesche Veen, die weer uitmondt in het Noord-Willemskanaal.

Er is in Drenthe nog een zijtak van de beek die achtereenvolgens het Andersche Diep, het Rolderdiep en het Gasterensche Diep heet, voordat deze uitmondt in de hoofdstroom op de plaats waar het Taarlosche Diep overgaat in het Oudemolensche Diep.

Kleinere zijtakken zijn het Anlooerdiepje en het Zeegserloopje die uitmonden in de hoofdstroom, respectievelijk in het Oudemolensche Diep en in de Drentsche Aa.

Het Hoornsediep dat langs het Paterswoldsemeer loopt is een restant van de beek. In de stad Groningen herinneren de straatnamen Hoge der A en Lage der A en naam van de Der Aa-kerk nog aan de beek.

Oorspronkelijk mondde de Aa uit in de Hunze in de buurt van Adorp. In 1385 werd het gedeelte van de Aa tussen Dorkwerd en Adorp afgesloten en werd er een kanaal gegraven van Dorkwerd naar het Reitdiep, zodat de Aa vanaf dat moment zijn water loosde op de Lauwerszee. De oude loop is door verzanding nauwelijks te herkennen.

In het stroomgebied van de Drentsche Aa ligt het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa, dat de driehoek Assen - Gieten - Glimmen omvat. Daaromheen is het Nationaal Landschap Drentsche Aa ingesteld, dat ook gebieden ten noorden, oosten en zuiden daarvan omvat, waaronder de lopen van het Amerdiep, Andersche Diep en Grolloërdiep.

Het Drentsche Aa-gebied is een Natura 2000-gebied.

De rivier als inspiratiebron[bewerken]

Dichter Rutger Kopland maakte in de omgeving van Schipborg een brug over de Drentsche Aa. Hij schreef tevens het gedicht Drentse A.[1] Enkele regels uit dit gedicht:

"Morgens aan de rivier, morgens waarin
hij nog lijkt te overwegen
waarheen hij die dag
weer zal gaan "

Uit: "Er is nog zoveel ongezegd.[2]
Vraaggesprekken met schrijvers"
door : Piet Piryns

Noten
  1. Ronald van den Boogerd: De Drentsche AA
  2. Piryns, Piet, Rutger Kopland, Antwerpen, 1988