A4 (papierformaat)

WikiWoordenboek

A4 (A-formaten)

A4 is de aanduiding voor het in Europa en Japan meest gebruikte papierformaat van ongeveer 210 bij 297 mm. Alleen in de VS, Canada, Mexico, Venezuela, de Filipijnen, Chili en Colombia gebruikt men een iets ander formaat (US Letter).

De term A4 is zo ingeburgerd dat men zelfs spreekt van een A-viertje. Het formaat was oorspronkelijk gedefinieerd door een DIN-normering (DIN 476 uit 1922) en is later door de ISO overgenomen als de huidige norm ISO 216. Met name in Duitsland wordt het formaat nog steeds wel als "DIN A4" aangeduid.

De 4 duidt op het vier maal gehalveerd zijn van een A0. Dus een gehalveerde A0 is een A1, een gehalveerde A1 is een A2, enz.

Soms wordt beweerd dat de verhouding lengte/breedte van het A4-papier overeenkomt met de gulden snede, ongeveer 1,618. Dit is onjuist. De verhouding lengte/breedte is voor elk papierformaat in het ISO-systeem gedefinieerd als de vierkantswortel van 2, ongeveer 1,414. Deze verhouding zorgt ervoor dat, als het papier in tweeën wordt gevouwen, het volgende formaat ontstaat. Er geldt dan ook:

$\frac{\mbox{lengte}}{\mbox{breedte}} = \frac{297 \, \mbox{mm}}{210 \, \mbox{mm}} \approx \sqrt{2}$

Een formaat met de verhouding van de gulden snede is derhalve langwerpiger dan een A4.

Waarom de verhouding $1 / \sqrt{2}$ ?

Als een blad papier de verhouding L/B (=lengte/breedte) heeft en men vouwt het over de lengte dubbel, dan heeft het blad de verhouding B / (L/2). Willen we deze twee verhoudingen gelijk hebben, dan krijgen we dus:

${L \over B} = {B \over (L/2)}$

$L \times (L/2) = B \times B$

${L ^ 2 \over 2} = B ^ 2$

${L ^ 2 \over B ^ 2} = 2$

$\left({L \over B}\right)^ 2 = 2$

${L \over B} = \sqrt{2}$

Een vierkante meter

Men is ervan uitgegaan dat een A0 een oppervlakte moest hebben van 1 vierkante meter. Omdat een A1 een halve A0 is heeft een A1 een oppervlakte van een halve en een A2 een kwart vierkante meter.

De oppervlakte van een blaadje is lengte × breedte (O = L × B)

$L / B = \sqrt{2}$ kun je ook schrijven als $L = B * \sqrt{2}$

Als je de L in de eerste formule vervangt door de tweede formule dan krijg je:

$O = B \times B \times \sqrt{2}$.

Voor een A0 is de oppervlakte gelijk aan 1 (vierkante meter), ofwel $O_{A0}=1$ en dus geldt:

$1 = B_{A0} \times B_{A0} \times \sqrt{2}$

$B_{A0} \times B_{A0} = 1 / \sqrt{2}$

$B_{A0} = \sqrt{1 / \sqrt{2}}$ = 0,8408964... meter = 840,9 mm

$L_{A0} = B_{A0} \times \sqrt{2} = \sqrt{2 / \sqrt{2}} = \sqrt{\sqrt{2}}$ = 1,189207... meter = 1189,21 mm

Massa

Het gangbaarst is het zogenoemde 80-grams A4-papier. De 80 gram betekent dat een vierkante meter (dat is A0-formaat) 80 gram weegt. Een A4'tje zelf weegt dan 5 gram.

Zie ook

• Papierformaat overzicht

Mediabestanden

Zie de categorie DIN EN ISO 216 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.