Aambeeld (gereedschap)

Een klein aambeeld

IJzer bewerken met een smidshamer op een aambeeld.

Een aambeeld (of aanbeeld) is een gereedschap. Het is een zwaar uitgevoerd metalen (gietstaal, staal) blok op een voetstuk. Hierop slaat een smid stukken ijzer of andere metalen in de gewenste vorm.

Gebruik

Er zijn vele uitvoeringen van het aambeeld al naargelang de werkzaamheden waarvoor het gebruikt wordt. De edelsmid gebruikt meestal een zeer lichte uitvoering van hoogstens een paar kilo. Maar de dorpssmid van vroeger had een aambeeld dat vaak 200 tot 400 kilo woog om grotere werkstukken zoals gereedschappen nodig voor allerlei ambachten te kunnen bewerken.

De ronde 'hoorn' wordt gebruikt om allerlei rondingen en buigingen te kunnen maken in het werkstuk. De rechthoekige zijkant is er speciaal om scherpe hoeken te smeden. Vaak zitten er gaten in het aambeeld waar allerlei losse hulpstukken, tassen in de vaktaal, in vastgezet kunnen worden. Deze zijn nodig om speciale vormen of bewerkingen te kunnen aanbrengen aan het werkstuk.

Edelsmeden gebruiken op hun stavelij (werkbank) een soort miniatuur-aambeelden, de zogenoemde staken.

Referenties

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Anvil op Wikimedia Commons.