Algemene nabestaandenwet

De Algemene nabestaanden wet (Anw of ANW) is een Nederlandse volksverzekering die in bepaalde gevallen na een overlijden nabestaanden recht geeft op een uitkering.

Nabestaandenuitkering

De wet geeft bij gehuwde en samenwonende partners na overlijden van één van beide recht geeft op een uitkering voor de ander, als deze een kind jonger dan 18 jaar verzorgt dat al geboren was of waar de nog levende partner al zwanger van was op de dag van overlijden. Tevens recht op een uitkering heeft de nog levende partner die minstens 45% arbeidsongeschikt is, of geboren is vóór 1950. De uitkering eindigt bij samenwonen (zie ook huisbezoek). De uitkering eindigt definitief als de uitkeringsgerechtigde in het huwelijk treedt en na 6 maanden samenwonen, en verder bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar.

De uitkering bedraagt excl. vakantietoeslag netto € 889,62 per maand (70% van het wettelijk minimumloon), bruto € 1.121,95. Inkomen "in verband met arbeid", zoals een WAO-uitkering, wordt geheel gekort op de Anw-uitkering; bij inkomen uit arbeid wordt een bruto bedrag van € 717,60 per maand helemaal niet gekort en het meerdere voor tweederde; zoeken of accepteren van werk is niet verplicht. Inkomsten uit vermogen worden vrijgelaten, en het vermogen zelf is ook geen beletsel.

De uitkering eindigt bij het niet meer verzorgen van een kind jonger dan 18 jaar. Als de uitkering eindigt door het niet meer minstens 45% arbeidsongeschikt zijn of door te veel verdienen, en bij korter dan 6 maanden samenwonen, herleeft de uitkering als die omstandigheid zich niet meer voordoet.

Het criterium "geboren is vóór 1950" is vanaf 2015 niet meer aan de orde omdat dit dan impliceert dat men de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt. Deze aflopende bepaling komt tegemoet aan oudere weduwen omdat vroeger getrouwde vrouwen niet gewend waren hun arbeidsmarktpositie op peil te houden. Voor oudere weduwnaren geldt dit niet, maar ten behoeve van de gelijke behandeling is de bepaling geslachtsneutraal. Dat ze hier voordeel van zouden kunnen hebben wordt op de koop toe genomen. Het onbedoelde voordeel is beperkt door de inkomenstoets. Het werken wordt ook niet helemaal ontmoedigd door de vrijlating van een deel van de arbeidsinkomsten.

Geen recht op nabestaandenuitkering heeft de nabestaande wiens echtgenoot is overleden binnen één jaar nadat hij met die echtgenoot is gehuwd en de gezondheidstoestand ten tijde van de huwelijkssluiting zulks redelijkerwijs moest doen verwachten.

Halfwezenuitkering

Wie één of meer halfwezen jonger dan 18 jaar verzorgt heeft recht op één halfwezenuitkering, onafhankelijk van zijn of haar inkomen, of van gehuwd zijn of samenwonen. Het netto bedrag is 20% van het netto minimumloon. De uitkering is een tegemoetkoming voor het feit dat degene overleden is die normaal gesproken zou meebetalen aan het kind of de kinderen.

Wezenuitkering

Een wees jonger dan 16 jaar, en onder voorwaarden een wees jonger dan 21 jaar, heeft recht op wezenuitkering, die afhankelijk van zijn of haar leeftijd bruto 32, 48 of 64% bedraagt van het bruto minimumloon.

Premie

De Anw-premie behoort tot de premies volksverzekeringen. Het is een vast percentage van het inkomen in de eerste en tweede schijf van box 1 van de Wet inkomstenbelasting 2001. Thans (2010) is dit 1,10 %. Evenals de andere volksverzekeringen wordt de Anw-premie normaal gesproken door de werkgever al ingehouden als onderdeel van de loonheffing.

Geschiedenis

De Anw verving per 1 juli 1996 de Algemene Weduwen- en Wezenwet (AWW). De AWW voorzag oorspronkelijk alleen in een uitkering aan een vrouw als haar man overleed.

Een eerder, in maart 1991 ingediend wetsvoorstel (dossier 22013) werd door de Tweede Kamer aangenomen, maar door de Eerste Kamer opgehouden. Dit werd later ingetrokken en vervangen door een nieuw voorstel, dat werd ingediend in mei 1995.

Externe links

• Anw - Sociale Verzekeringsbank
• De volledige tekst van de wet op de website van de overheid
• Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid