Bèta-oxidatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Vetzuren worden afgebroken tot acetyl-CoA, in een proces dat bèta-oxidatie wordt genoemd. De naam van het proces geeft aan dat het tweede koolstofatoom (bètakoolstof) wordt geoxideerd.

Bij de afbraak worden de volgende stappen per molecuul eenmalig uitgevoerd:

  • 1. Activering van het vetzuurmolecuul, waarbij er acylthioester wordt gevormd (Acyl-CoA).
  • 2. Transport door het buitenste membraan van het mitochondrion.
  • 3. Omestering met L-Carnitine
  • 4. Transport door het binnenste membraan van het mitochondrion
  • 5. Omestering met CoA

Hierna volgt de repeterende afbraak van de verzadigde koolstofketen tot Acetyl-CoA.

  • 1. dehydrogenatie met FAD
  • 2. hydratatie
  • 3. dehydrogenatie met NAD+
  • 4. thiolytische splitsing met CoA.

De aanwezigheid van een onverzadigde binding in de koolstofketen maakt twee extra isomerisatiestappen noodzakelijk. Daarbij is het enzym enoyl-CoA isomerase betrokken.

Beschrijving Diagramma Enzym Eindproduct
Dehydrogenatie met FAD: De eerste stap is de oxidatie van het vetzuur door Acyl-CoA-dehydrogenase. Dit enzym katalyseert de vorming van een dubbele binding tussen C-2 en C-3.
Beta-Oxidation1.svg
acyl CoA dehydrogenase trans-Δ2-enoyl-CoA
Hydratatie: De volgende stap is de hydratatie van de binding tussen C-2 en C-3. Deze reactie is stereospecifiek en vormt enkel het L-isomeer
Beta-Oxidation2.svg
enoyl CoA hydratase L-β-hydroxyacyl CoA
Oxidatie door NAD+: De derde stap is de oxidatie van L-β-hydroxyacyl CoA door NAD+. Dit zet de hydroxylgroep om in een ketongroep.
Beta-Oxidation3.svg
L-β-hydroxyacyl CoA dehydrogenase β-ketoacyl CoA
Thiolyse: De laatste stap is de splitsing van β-ketoacyl CoA door de thiolgroep van een andere molecule van CoA. De thiolgroep wordt ingelast tussen de C-2 en C-3.
Beta-Oxidation4.svg
β-ketothiolase Een acetyl CoA molecule, en een acyl CoA molecule, dat twee koolstofatomen korter is.

Deze reactie gaat verder tot de ganse keten gesplitst is in Acetyl-CoA-eenheden. De laatste cyclus produceert twee afzonderlijke Acyl-CoA-eenheden in plaats van één Acetyl-CoA. Bij elke cyclus worden er twee koolstofatomen ontnomen aan de Acyl-CoA-eenheid. Tegelijkertijd worden er telkens één molecule FADH2, NADH en Acetyl-CoA gevormd.

Het gevormde Acetyl-CoA wordt in het mitochondrion verder gemetaboliseerd in de citroenzuurcyclus.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]