Basilicum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Basilicum
Ocimum basilicum2.JPG
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Lamiiden
Orde: Lamiales
Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)
Geslacht
Ocimum
L. (1753)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Basilicum (Ocimum) is een geslacht uit de lipbloemenfamilie (Labiatae of Lamiaceae). De naam basilicum is terug te voeren op het Oudgrieks, waar 'Basileus' koning betekent, wat ook terug te vinden is in de alternatieve benaming koningskruid.

Basilicum, met name de soort Ocimum basilicum is een kruid dat wordt gebruikt in de keuken. Basilicum heeft een sterke geur en aroma en wordt vooral veel in de Italiaanse keuken en bij tomaatgerechten gebruikt.

Het is een veelvoorkomend element in verschillende (religieuze) verhalen. In India is het een heilig kruid.

Toepassingen[bewerken]

In sommige farmacopeeën en in sommige traditionele geneeswijzen wordt basilicum beschreven als behandelmethode van artritis, bronchitis, verkoudheid, koorts, influenza, maagzweren, reuma, oorpijn, epilepsie, hartziekten, malaria (muggeninfectie), sinusitis, slangenbeten, buikpijn en overgeven. Verder wordt het ingezet als anthelminthicum, ter preventie van haarverlies en als tonicum.

Recent is er veel onderzoek gedaan naar de etherische oliën die in basilicum voorkomen. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat basilicum potente antioxidante, antivirale en antimicrobiële eigenschappen heeft, en ook potentiële toepassingen heeft voor het behandelen van kanker. [1][2][3][4]

Van basilicum is aangetoond dat het bloedstolling en verwante trombose in muizen tegengaat.[5] In India wordt basilicum traditioneel gebruikt als supplement tegen stress, astma en diabetes mellitus.[6]

Basilicum bevat de stoffen estragol, methyleugenol en safrol. Uit dierproeven en ander onderzoek blijkt dat deze stoffen gentoxisch en daarmee mogelijk kankerverwekkend zijn na inname van zeer grote hoeveelheden (100 tot 1000 keer de te verwachten inname). Bij normaal gebruik van basilicum is er echter geen enkel verhoogd risico op kanker.[7]

Kenmerken[bewerken]

Basilicum is een vaste plant, maar in Nederland niet winterhard. In de huiskamer of kas kan de plant wel overwinteren. In de praktijk wordt echter telkens opnieuw gezaaid. Door stekken is de plant ook vegetatief te vermeerderen. De plant wordt ongeveer 45 cm hoog en 30 cm breed. De stengels zijn harig, fijn geribbeld, vierkantig, vertakt en lichtgroen tot rood aan de basis. De bladeren zijn groot, gekarteld, ovaal, puntig en heldergroen, met een warme en toch frisse, sterke geur. Basilicum is een belangrijk keukenkruid. De plant bloeit in de nazomer met kleine, geurige, witachtige bloesems, in rondlopende schijnkransen van zes stuks.

Soorten[bewerken]

  • Ocimum basilicum
  • Ocimum campechianum
  • Ocimum canum
  • Ocimum gratissimum
  • Ocimum kilimandscharicum
  • Ocimum tenuiflorum L.f. (syn. Ocimum sanctum L.)
  • Ocimum × citriodorum (citroenbasilicum)

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bozin B, Mimica-Dukic N, Simin N, Anackov G (March 2006). Characterization of the volatile composition of essential oils of some lamiaceae spices and the antimicrobial and antioxidant activities of the entire oils. J. Agric. Food Chem. 54 (5): 1822–8 . PMID:16506839. DOI:10.1021/jf051922u.
  2. Chiang LC, Ng LT, Cheng PW, Chiang W, Lin CC (October 2005). Antiviral activities of extracts and selected pure constituents of Ocimum basilicum. Clin. Exp. Pharmacol. Physiol. 32 (10): 811–6 . PMID:16173941. DOI:10.1111/j.1440-1681.2005.04270.x.
  3. de Almeida I, Alviano DS, Vieira DP, et al. (July 2007). Antigiardial activity of Ocimum basilicum essential oil. Parasitol. Res. 101 (2): 443–52 . PMID:17342533. DOI:10.1007/s00436-007-0502-2.
  4. Manosroi J, Dhumtanom P, Manosroi A (April 2006). Anti-proliferative activity of essential oil extracted from Thai medicinal plants on KB and P388 cell lines. Cancer Lett. 235 (1): 114–20 . PMID:15979235. DOI:10.1016/j.canlet.2005.04.021.
  5. Tohti I, Tursun M, Umar A, Turdi S, Imin H, Moore N (2006). Aqueous extracts of Ocimum basilicum L. (sweet basil) decrease platelet aggregation induced by ADP and thrombin in vitro and rats arterio--venous shunt thrombosis in vivo. Thromb. Res. 118 (6): 733–9 . PMID:16469363. DOI:10.1016/j.thromres.2005.12.011.
  6. Duke, James A.. Basil as the Holy Hindu Highness Geraadpleegd op 10 May 2008
  7. (en) EMEA Working party on herbal medicinal products - Final position paper on the use of herbal medicinal products containing estragole. Londen, 3 maart 2004. EMEA/HMPWP/338/03. Volgens dit document bevat oregano (volledige plant) tussen 96 en 550 ppm estragol. Een van de conclusies uit dit rapport luidt dat de consumptie van estragol via de toepassing van medicinale kruiden (kortdurend gebruik in de aanbevolen doseringen) geen significant kankerrisico met zich meebrengt.
Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Basilicum.