Bedrijfsmodel

Bedrijfsmodel, in het Engels business model, is een model van bepaalde aspecten van een onderneming. De term is een aanduiding voor een breed scala aan formele en informele modellen, die worden gebruikt om diverse bedrijfsaspecten, zoals:

• operationele processen,
• organisatorische structuren en
• financiële verwachtingen

te besturen en te beheersen. Hoewel deze term reeds in de 1950er jaren werd gebruikt, werd deze pas in de 1990er jaren algemeen gebruikt. In de vakliteratuur worden vele verschillende informele definities van deze term gehanteerd.

Functies

1. Value proposition: wat is het aanbod aan de klant; welk voordeel bieden we aan.
2. Market Segment: op welke doelgroep richt het bedrijf zich.
3. Value Chain: hoe is de value chain (M. Porter) van het bedrijf opgezet.
4. Cost structure: hoe ziet de kostenstructuur er uit, hoe gaan we verdienen met het aanbod.
5. Value network: hoe positioneert het bedrijf zich t.o.v. leveranciers, afnemers, concurrenten.
6. Competition: hoe gaat het bedrijf concurreren.

Opzet van een bedrijfsmodel

Er worden verschillende conceptuele ontwerpen van bedrijfsmodellen gehanteerd, die ieder in meer of mindere mate ten opzichte van elkaar overeenkomsten of juist verschillen vertonen. Een bedrijfsmodel bestaat gewoonlijk uit de volgende onderdelen:

• Infrastructuur
• Aanbod
• Afnemers
• Financiën

Enkele voorbeelden van toegepaste bedrijfsmodellen zijn:

• Goedkope luchtvaartmaatschappij
• Multi-level marketing
• Veiling

Voorbeeld

Technisch identieke producten kunnen via een verschillend businessmodel in de markt gezet worden, hetgeen geheel verschillende resultaten met zich mee zal brengen. Een producent van zonnecellen kan deze proberen te verkopen aan particuliere afnemers, maar de producent kan ook kiezen voor het exploiteren van diezelfde zonnecellen en de warmte of stroom aan de particulier verkopen.

In de laatste optie is het voordeel voor de particuliere afnemer dat hij/zij een lagere energienota heeft, kan bijdragen aan een beter milieu, en geen kopzorgen heeft over de financiering van het geheel en allerlei technische zaken.

Een goed bedrijfsmodel is gebouwd rondom de waarde die voor de klant gecreëerd wordt, en niet zozeer rond het fysieke product. Een klant is niet zozeer geïnteresseerd in een zonnecel, maar juist in de voordelen die het biedt.

Verdienmodel

Het verdienmodel is onderdeel van het bedrijfsmodel. Voorbeeld: een leverancier van software kan per geleverd pakket afrekenen, afrekenen per gebruiksduur of juist het pakket gratis weggeven en de verdiensten zoeken in advies of reclame. Met een technisch identiek product zijn er dus vele mogelijkheden tot verdiensten.

Belang bedrijfsmodel

Een uitgekiend bedrijfsmodel is geen compensatie voor een werkelijk slecht product, maar het is bewezen dat een "redelijk" product, voorzien van een goed bedrijfsmodel, een technisch superieur product uit de markt kan drukken. Bijvoorbeeld, het VHS-videosysteem heeft de strijd met de concurrenten Video-2000 en Betamax gewonnen, en dat was beslist niet op technische gronden. Integendeel: VHS werd algemeen beschouwd als het minst geavanceerde systeem. VHS won het echter door acceptatie in Hollywood en daardoor de ruime beschikbaarheid van filmmateriaal.

Zie ook

• Bedrijf
• Bedrijfsproces
• Business Process Modeling
• Organigram
• Organisatiestructuur
• Productieketen
• View model
• Waardeketen

Mediabestanden

Zie de categorie Business models van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.