Boter-kaas-en-eieren

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Boter-kaas-en-eieren
de speler met 'o' heeft gewonnen
Decoratief spel, met kazen en muizen

Boter-kaas-en-eieren, ook wel "oo maal oo" of "kruisje nulletje", is een eenvoudig spel voor twee spelers. Boter-kaas-en-eieren is in het Nederlands verreweg de meest gebruikte naam voor het spel. Het spel wordt met een potlood of met een pen op papier gespeeld. Het spel is ook op een computer te spelen, soms zelfs bij een chatprogramma, zoals MSN Messenger. Bordspelen bestaan ook, maar deze hebben vaak meer een decoratief doel.

Boter-kaas-en-eieren wordt gespeeld op 3 bij 3 velden. Bij het begin zijn alle velden leeg. De ene speler zet een 'kruis' en de andere speler een 'rondje'. Degene die drie van zijn eigen tekens op een rij heeft (diagonaal, verticaal of horizontaal), heeft gewonnen.

Voor iemand die het spel goed genoeg kent, is het eenvoudig om ieder spel in een gelijkspel te laten eindigen, ongeacht wat de tegenstander doet. Zeker voor beginners is het veld in het midden het belangrijkste veld.

Game of tic-tac-toe, gewonnen door X

Het aantal verschillende mogelijke bordposities is 764, het lege bord niet meegerekend. Maar posities die door roteren of door spiegelen hetzelfde zijn, tellen voor één. Het aantal toegestane zetten vanaf de eerste zet en daarna tussen deze bordposities is 2096. Zo zijn er drie verschillende mogelijke beginzetten: in het midden, in de hoek of in het midden van een rand.

[bewerken] Boter, melk, kaas

In het verleden (1942) werd het spel ook wel boter, melk, kaas genoemd. De winnaar eiste zijn overwinning op door te zeggen:

  • Boter, melk, kaas
    ik ben de baas.[1]

[bewerken] Varianten

Bij de variant 'OXO' is het de bedoeling om een rij (diagonaal, verticaal of horizontaal) met een nul, kruis en nul te hebben. Het maakt niet uit welk symbool je gebruikt, elke speler mag steeds een kruis of een nul plaatsen.

In de jaren 70 diende het spel als basis voor Tik tak tor, een televisiespelletje van de Nederlandse omroep VARA.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Woordenschat. Verklaringen van woorden en uitdrukkingen, 's-Gravenhage, 1899, Taco de Beer en E. Laurillard (redactie)