Cirkeldiagram

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cirkeldiagram van de uitslag van de Nederlandse tweedekamerverkiezingen van 2003.
Schijfdiagram met perspectiefeffect. Afbeeldingen als deze worden vaak gebruikt voor het opleuken van presentaties en artikelen maar omdat de verhoudingen vertekend zijn wordt het doel van het diagram, het grafisch inzichtelijk maken van verhoudingen, voorbijgeschoten. Merk op dat de aandacht getrokken wordt door de oranje sector, ondanks dat de zwarte sector groter is.

Een cirkeldiagram, schijfdiagram of taartdiagram is een grafiek ofwel diagram in de vorm van een cirkel, gebruikt om een verdeling van bepaalde gegevens op eenvoudige wijze weer te geven.

De cirkel wordt daartoe verdeeld in sectoren, waarbij de grootte van een sector het aantal van een bepaald gegeven voorstelt. Het oudste bekende taartdiagram wordt doorgaans toegeschreven aan William Playfair in zijn boek Statistical Breviary uit 1801.

Ook Florence Nightingale, de grondlegster van de moderne verpleegkunde, wordt wel als auteur van het eerste cirkeldiagram gezien. Echter, het pooldiagram of coxcomb, zoals Florence het door haar gemaakte diagram noemde, stamt uit 1858 en verschilt van de huidige cirkeldiagrammen. De naam die Florence koos stamt van de Engelse benaming van de bloem van de Celosia die qua vorm enige gelijkenis met het pooldiagram vertoont.

Waar bij een taartdiagram de hoeken van elke taartpunt (en dus de oppervlakte) de grootte weergeeft, zijn bij het pooldiagram de hoeken van alle taartpunten gelijk, maar bepaalt juist de afstand tot het middelpunt de grootte. Waar een taartdiagram dus altijd een cirkel vormt, is dit bij het pooldiagram slecht het geval indien alle taartpunten precies even groot zijn.

Door sommigen[1] wordt echter voor het gebruik van cirkeldiagrammen gewaarschuwd omdat de informatie die hierin opgeslagen is door veel mensen niet eenvoudig geïnterpreteerd kan worden.

Cirkeldiagrammen zijn het meest geschikt wanneer de verschillende categorieën sterk in grootte verschillen. Wanneer de categorieën (ongeveer) even groot zijn is een staafdiagram een geschiktere presentatievorm.

Manipulatie[bewerken]

Door een sector van een cirkeldiagram een fellere kleur te geven dan de overige sectoren kan de aandacht van de kijker op die ene sector gericht worden. Dat geeft de maker van het diagram de mogelijkheid om meteen de aandacht op het meest relevante sector te richten, maar het is ook mogelijk om de aandacht af te leiden van minder welgevallige cijfers door een bepaalde sector een minder opvallende kleur te geven. Dat effect kan nog versterkt worden door het cirkeldiagram op een bepaalde manier te draaien in een perspectiefweergave.

Wanneer cirkeldiagrammen met perspectiefeffect (dan meestal schijfdiagram genoemd) of met vreemde verschillen in kleurintensiteit worden gepresenteerd kan dat betekenen dat de maker de aandacht wil vestigen op iets, maar het kan ook betekenen dat hij juist iets aan de aandacht wil onttrekken zonder te liegen.

Bronnen, noten en/of referenties