Colonoscopie

Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Een poliep in de dikke darm tijdens een colonoscopie.

Een colonscopie, colonoscopie of coloscopie is een endoscopisch onderzoek van de dikke darm. Het is een onderzoek dat meestal plaats vindt op de endoscopieafdeling van een ziekenhuis. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een mdl-arts, internist of verpleegkundig endoscopist.

Indicaties

Voorbeelden van indicaties voor een colonscopie zijn:

• recidiverende obstipatieklachten na al eerder hiervoor behandeld te zijn.
• overmatig rectaal bloedverlies.
• recidiverende darmklachten na al eerder hiervoor behandeld te zijn zoals buikpijn, afwijkende ontlasting, darmkrampen e.d.
• ter controle of preventie (het bij mannen laten uitvoeren van een colonscopie bij het bereiken van de leeftijd van 50 jaar wordt door sommige artsen aanbevolen)

Voorbereiding

De precieze voorbereiding van een colonoscopie kan per instelling verschillen, maar in hoofdlijnen is deze vrijwel overal hetzelfde.

Twee dagen voor het onderzoek

Twee dagen voor het onderzoek dient de patiënt laxerende medicatie in te nemen zoals Bisacodyl en Magnesiumsulfaat. Patiënten met een bepaalde darmaandoening krijgen soms andere medicatie.

Één dag voor het onderzoek

De dag voor de colonoscopie moet de patiënt beginnen met het drinken van een zeer sterke laxerende drank, waarin macrogol en elektrolyten zitten. Meestal wordt dit middel onder de merknaam Klean Prep aangeboden. De Klean Prep dient verspreid over de gehele dag, opgelost in veel water, opgedronken te worden, totdat de 'ontlasting' alleen nog maar uit water bestaat. Tevens mag de patiënt die dag bepaalde voedingsmiddelen en dranken niet meer nuttigen.

Dag van het onderzoek

De dag van het onderzoek zelf mag de patiënt in het geheel niet meer eten. In sommige instelling mag er nog wel tot een paar uur voor het onderzoek wat water gedronken worden.

Maagsonde

Bij sommige patiënten lukt de voorbereiding niet of gedeeltelijk en dan wordt er soms gekozen voor het inbrengen van een maagsonde. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat de patiënt moet braken van de Klean Prep. Veel patiënten ervaren het gebruik van de Klean Prep daarnaast als onprettig vanwege de citroen-achtige smaak. Maar ook patiënten met Decompensatio Cordis hebben meestal een vochtbeperking en kunnen niet zoveel water verdragen. Er wordt dan gekozen voor een maagsonde, waardoor er minder water ingenomen hoeft te worden. Het inbrengen van een maagsonde wordt uitgevoerd door een verpleegkundige. Indien de colonoscopie poliklinisch plaatsvindt dan wordt de maagsonde door een endoscopieverpleegkundige ingebracht.

Uitvoering

In de scopiekamer, op de endoscopieafdeling waar het onderzoek plaatsvindt, dient de patiënt op de onderzoekstafel te gaan liggen. De patiënt krijgt vervolgens van de endoscopieverpleegkundige een sterk rustgevend middel toegediend, genaamd dormicum, via een venflon of via een intraveneuze injectie. Dit wordt gedaan omdat het onderzoek anders erg pijnlijk zou zijn. Vervolgens brengt de arts de colonscoop via de anus in de endeldarm, waarna de arts de dikke darm van binnen kan onderzoeken op eventuele afwijkingen. Daarnaast kunnen er eventueel noodzakelijke behandelingen via de colonscoop uitgevoerd worden, zoals het verwijderen van poliepen.

Colonstoma

Patiënten met een colonstoma kunnen ook een colonoscopie ondergaan, maar hierbij wordt de colonscoop via de stoma ingebracht. Bij de voorbereiding van een colonoscopie bij een stomapatiënt, wordt de patiënt meestal begeleid door een stomaverpleegkundige.

Nazorg

Na het onderzoek wordt de patiënt naar de zogenaamde 'uitslaapkamer' gebracht. Indien de patiënt weer redelijk bij kennis is dan mag hij of zij vertrekken en ook weer eten en drinken. In de meeste landen is het verboden om binnen een aantal uur na een colonoscopie een gemotoriseerd voertuig of werktuig te besturen of bedienen omdat het toegediend gekregen dormicum nog niet geheel kan zijn uitgewerkt.

Zie ook

• Sigmoïdoscopie, vergelijkbaar onderzoek van het rectum en sigmoïd.

Bronnen, noten en/of referenties