Gelijkwaardig ouderschap

Gelijkwaardig ouderschap, of ook wel gedeeld ouderschap behelst de gelijkwaardige behandeling van vaders en moeders ten opzichte van de relatie met hun kind. Beide ouders zijn volgens dit uitgangspunt even belangrijk voor het kind.

Deze zienswijze houdt niet alleen in dat beide ouders hun kinderen moeten kunnen zien, maar vooral dat ze beiden hun kind kunnen opvoeden. Daarmee neemt dit principe enige afstand tot het principe van omgangsrecht.

Het begrip wordt in verschillende organisaties soms iets anders ingevuld. Een van de belangrijkste stellingen van mensen die gelijkwaardig ouderschap promoten is het rechtelijk uitgangspunt van een 50-50 verdeling van het verblijf en de zorgtaken over beide ouders. Dit principe hoeft men niet te rigide op te vatten. Het betekent niet altijd dat een kind precies de helft bij de een of de andere ouder moet verblijven. Wel betekent het dat daar een recht op moet bestaan als de ouders niets anders overeen kunnen komen. De meeste voorstanders van gelijkwaardig ouderschap gaan ervan uit dat als deze rechten goed zijn geregeld er een veilige onderhandelingsruimte voor de ouders ontstaat waarbinnen meer maatwerk kan plaatsvinden.

Gelijkwaardig ouderschap is onder andere vastgelegd in de internationale Verklaring van Langeac

De kritiek op dit principe is in drie stromingen te onderscheiden.

• Critici die beweren dat er niet genoeg maatwerk wordt toegepast.
• Het kind zou last hebben van het heen en weer gaan tussen twee ouders (meer dan het niet worden opgevoed door een van de twee).
• Vrouwen zouden meer zijn toegerust dan mannen voor de opvoeding of hebben daarin hun rechten meer opgebouwd door meer te zorgen.

Diverse al dan niet geslaagde wetgevingspogingen baseerden zich op deze principes. In België is dit principe toegepast in de wetswijzigingen die door justitieminister Onkelinx in 2006 werden doorgevoerd. In Nederland is dit principe opgenomen in een aangenomen amendement van de SP op de wet voortgezet ouderschap na scheiding. Overigens wordt de strekking van het begrip niet per se beperkt tot scheiding, ook binnen bestaande huwelijken en samenlevingen kan worden gestreefd naar gelijkwaardig ouderschap.