Herdersmat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
8 rd Chess d40.png bd qd kd bd nd rd
7 pd pd pd Chess l40.png Chess d40.png ql pd pd
6 Chess l40.png Chess d40.png nd pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png bl Chess d40.png pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl pl Chess l40.png pl pl pl
1 rl nl bl Chess l40.png kl Chess l40.png nl rl
a b c d e f g h

Herdersmat is in een schaakpartij de benaming voor mat vroeg in de partij met een loper op het veld c4 en een dame op het veld f7. Dit mat kan al na vier zetten optreden:

  1. e4 e5
  2. Lc4 Pc6
  3. Dh5 d6
  4. Dxf7# 1-0

Dit betekent niet dat een partij waarin herdersmat optreedt altijd precies op deze wijze hoeft te verlopen. Zwart kan bijvoorbeeld ook allerlei andere zetten doen in plaats van de hiergenoemde, zolang deze tenminste de witte matvoering niet verstoren. Wit kan de volgorde van de tweede en derde zet verwisselen of de dame via f3 naar f7 laten gaan (verondersteld dat zwart niet bijvoorbeeld Pf6 speelt). Soms treedt het herdersmat ook niet op na vier zetten, maar pas een paar zetten later. Ook is er een omslachtigere variant waarbij wit de pion op f7 aanvalt met de dame en het paard.

Herdersmat is eenvoudig te voorkomen en komt in de praktijk dan ook alleen voor in partijen van beginnende schakers. De zet 3. Dh5? is eigenlijk een zwakke zet, die alleen wordt beloond als zwart niet goed reageert. Het principe achter herdersmat (een aanval op het relatief zwakke veld f7) speelt echter een rol in veel partijen (ook van gevorderde schakers) en is ook het idee achter een aantal schaakopeningen.

Herdersmat is niet het snelst mogelijke mat in een schaakpartij. Narrenmat treedt al na twee zetten op.

Verdediging[bewerken]

Er zijn veel verdedigingen tegen herdersmat. Eén daarvan gaat als volgt: 1.e4 e5 2.Dh5 Pc6 (2...g6 zou nu een blunder zijn vanwege 3.Dxe5 met een familieschaak op koning en toren) 3.Lc4 (dit dreigt dus herdersmat met Dxf7) 3...g6 4.Df3 (dreigt opnieuw mat) 4...Pf6 en zwart staat beter, wit heeft namelijk een aantal zetten gedaan in strijd met de gouden regels van de opening en heeft daardoor een achterstand in ontwikkeling.

Gezien deze en ook andere verdedigingen is herdersmat objectief gesproken geen goede strategie: bij correct spel komt de zwartspeler in het voordeel.