1600/1800 (locomotieftype)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf NS 1600)
Ga naar: navigatie, zoeken
Railion 1600 en NSR 1800
Locomotief 1604 "Dordrecht" van Railion te Utrecht Centraal
NS 1846 met intercitytrein
Aantal gebouwd 58
Nummering
  • oorspronkelijk 1601-1658
  • nu 1601-1622, 1823-1824, 1625, 1826-1858
Fabrikant Alsthom-Atlantique
MTE Creusot-Loire
Indienststelling 1981-1983
Asindeling Β' Β'
Dienstgewicht 84 ton
Aslast 21 ton
Lengte over buffers 17,6 m
Maximum snelheid 180 km/h
Stroomsysteem 1500 V=
Aantal motoren 2
Continu vermogen
Uurvermogen
4,6 MW
5,1 MW
Maximale trekkracht 260 kN
Treinbeïnvloeding ATB-EG
Remsystemen Ch GPR E mZ
  • directe rem
  • Charmilles eenleidingrem met hogedrukrem
  • elektrodynamische rem
  • indirecte elektropneumatische rem

De 1600 is een type elektrische locomotief gebouwd door Alsthom die sinds 1981 wordt ingezet door de Nederlandse Spoorwegen.

Inhoud

[bewerk] Ontwikkeling

De serie 1600 werd in 1978 besteld, nadat in de jaren '70 verschillende loctypen hadden proefgereden. Een daarvan was de SNCF BB 7200, waarvan de 1600 is afgeleid. De 58 locomotieven werden afgeleverd tussen 1981 en 1983. Als gevolg van hun komst werden de oude locomotieven van de series 1100 en 1500 afgevoerd.

Vanouds zit de machinist bij Nederlandse treinen in het midden of rechts. De 1600 had de stuurstand echter aan de linkerkant, zoals dit in het linksrijdende Frankrijk gebruikelijk is. Alvorens de locomotieven te bestellen maakte NS een proefrit, waaruit bleek dat de machinist van de linkerkant even goed zicht heeft op de seinen (die in Nederland rechts van de baan staan) als vanuit het midden.

Door de elektronische vermogensregeling met thyristorchopper zijn de locomotieven de zuinigste en krachtigste locomotieven van NS. De (lucht)compressor is tamelijk luidruchtig. Al snel na de serie-levering werden proeven genomen met een stillere schroefcompressor die later is toegepast in de serie 1700. De sterke tractiemotoren zijn opgenomen in een bijzondere tandwielkast-constructie en worden, behalve door zelfventilatie, ook vreemd geventileerd, evenals de choppers, afhankelijk van de trekkracht als functie van het opgenomen vermogen.

[bewerk] Langste reizigerstrein

Bekendheid verwierf dit type door in 1989 de langste reizigerstrein ter wereld te trekken, ruim 1,6 km met 60 intercityrijtuigen, ter gelegenheid van 150 jaar spoorwegen in Nederland. De loc 1607 "Vlissingen" werd hiervoor gebruikt. Twee jaar later werd het record alweer verbroken door de Belgische E-loc 2711, die 70 rijtuigen trok.[1]

[bewerk] Opsplitsing in 1600- en 1800-serie

Bij de opsplitsing van de NS in 1999 werd de serie 1600 verdeeld over NS Reizigers (NSR) (21 stuks) en NS Cargo (NSC) (37 stuks). De locomotieven van NS Cargo (1601-1637) behielden hun oude nummer, de NSR-locs kregen een nummer in de 1800-serie, met behoud van volgnummer. Slechts één loc, de 1637 kreeg de nieuwe rode huisstijl van NS Cargo aangemeten, de rest behield tot op heden het NS-geel. In 2002 werden nog eens 14 locomotieven naar NS Reizigers overgeheveld. Wegens grote schade aan de 1625 ging deze niet over naar NSR, en werd de nummerserie onderbroken. Ook de rode 1637 ging naar NS Reizigers en kreeg later haar gele kleur terug.

In december 2006 waren er plannen om de 1600-locs die terzijde stonden te Maastricht ook over te hevelen naar NSR, aangezien Railion met een overschot kampte. Het betrof de locs 1605, 1607, 1608, 1610, 1617, 1618, 1620, 1622 en 1625. Deze locs zijn echter niet aan NSR verkocht, aangezien deze de verkoopprijs te hoog vond, en de bestelling van nieuwe VIRM-dubbeldekstreinstammen minder tijd in beslag nam.

[bewerk] Huidige inzet

[bewerk] Railion

Railion, opvolger van NS Cargo, zet de locomotieven in voor het trekken van goederentreinen en besloten reizigerstreinen.

Wegens een aanstaande dure revisie en een locomotiefoverschot staan inmiddels een 9-tal 1600-en terzijde. Railion heeft derhalve nog 14 locs van het type 1600 in gebruik. Dit zijn de 1601-1604, 1606, 1609, 1611-1616, 1619 en 1621.

[bewerk] ACTS

ACTS heeft een aantal locs van het type 1600 van Railion overgenomen. De eerste locomotief die gehuurd is door ACTS, is de 1601. Deze loc is per 21 april 2008 ingezet.

[bewerk] NS Reizigers

NS gebruikt de locomotieven voor het trekken of duwen van dubbeldeksmaterieel van de eerste generatie en voor het trekken van rijtuigen in de reizigersdienst.

Loc 1838 is na een botsing te Amsterdam Centraal op 21 mei 2004 met zware schade buiten dienst gesteld. De loc heeft als onderdelenleverancier voor andere locs gefungeerd en stond lange tijd te Roosendaal. In augustus 2007 is de loc in Rotterdam gesloopt.

[bewerk] DB Autozug

Vanaf 9 december 2007 worden de internationale nachttreinen die via Emmerich naar Amsterdam Centraal rijden, gereden door DB Autozug. Omdat DB Autozug nog niet over (voldoende) locomotieven beschikt, huurt DB Autozug voor de tractie op het Nederlandse traject enkele locomotieven serie 1600 van Railion.

[bewerk] 1700

De latere serie 1700 uit de jaren '90 is uiterlijk grotendeels gelijk aan de 1600, technisch zijn er echter de nodige verschillen, zoals de automatische koppeling, gewijzigde choppersturing en een stiller type compressor.

[bewerk] Locomotiefnamen

In de jaren '80 kregen alle locs van de serie 1600 de naam en het wapen van een Nederlandse plaats. De 1600-locs in dienst bij Railion hebben het stadswapen verloren, hier staat nog alleen de plaatsnaam op de zijkant. Hieronder een overzicht:

Railion 1612 "Goes" te Amersfoort
Railion 1612 "Goes" te Amersfoort
NS 1853 "Den Helder" te Enkhuizen
NS 1853 "Den Helder" te Enkhuizen
  • 1601 - Amsterdam
  • 1602 - Schiphol
  • 1603 - Zutphen
  • 1604 - Dordrecht
  • 1605 - Breda
  • 1606 - Harderwijk
  • 1607 - Vlissingen
  • 1608 - 's-Hertogenbosch
  • 1609 - Hoofddorp
  • 1610 - Hengelo
  • 1611 - Venlo
  • 1612 - Goes
  • 1613 - Roermond
  • 1614 - Schiedam
  • 1615 - Zandvoort
  • 1616 - Oldenzaal
  • 1617 - Assen
  • 1618 - Almelo
  • 1619 - Maastricht
  • 1620 - Arnhem
  • 1621 - Deventer
  • 1622 - Haarlem
  • 1823 - Hilversum
  • 1824 - Alkmaar
  • 1625 - Sittard

  • 1826 - Meppel
  • 1827 - Gouda
  • 1828 - Apeldoorn
  • 1829 - Ede
  • 1830 - Zwolle
  • 1831 - Voorburg
  • 1832 - Nijmegen
  • 1833 - Bergen op Zoom
  • 1834 - Lelystad
  • 1835 - Enschede
  • 1836 - Heerenveen
  • 1837 - Amersfoort
  • 1838 - Groningen †
  • 1839 - Leiden
  • 1840 - Steenwijk
  • 1841 - Almere
  • 1842 - Weert
  • 1843 - Heerlen
  • 1844 - Roosendaal
  • 1845 - Middelburg
  • 1846 - Leeuwarden
  • 1847 - Delft
  • 1848 - Valkenburg
  • 1849 - Oss
  • 1850 - Den Haag
  • 1851 - Tilburg
  • 1852 - Utrecht
  • 1853 - Den Helder
  • 1854 - Geleen
  • 1855 - Eindhoven
  • 1856 - Hoogeveen
  • 1857 - Rotterdam
  • 1858 - Zaandam

[bewerk] Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
 
Persoonlijke instellingen
in andere talen