Fibula praenestina
De Fibula praenestina (de "fibula van Praeneste") is een gouden broche waarvan aangenomen werd dat die de oudste bewaarde inscriptie in het Latijn bevatte. Tegenwoordig wordt de inscriptie (niet de fibula) echter door de meeste geleerden als vervalsing gezien.
De fibula werd ontdekt in Palestrina, in de oudheid Praeneste genoemd, en wordt nu bewaard in het Museo Preistorico Etnografico Luigi Pigorini in Rome. De broche werd geacht uit de 7e eeuw v.Chr. te stammen. Hij is beschreven met de Oud-Latijnse tekst:
- MANIOS MED FHE FHAKED NVMASIOI
wat in het klassieke Latijn is:
- MANIVS ME FECIT NVMERIO
In het Nederlands:
- Manius maakte me voor Numerius
[bewerken] Mogelijke vervalsing
Het is voornamelijk Margherita Guarducci, een vooraanstaande epigrafiste, die betoogt dat de inscriptie een vervalsing is door Franscesco Martinetti, een kunsthandelaar, en Helbig zelf. Het gaat hier volgens haar louter om een vervalsing om de carrière van deze twee mannen vooruit te helpen.[1] Argumenten die zij hier voor aanhaalt zijn bijvoorbeeld de late bekendmaking van de vondst (in 1887, 16 jaar nadat hij gevonden was) en de eigenaardige Latijnse vormen en schrijfwijze waaruit de inscriptie bestaat (daarnaast bijvoorbeeld ook de verwantschap tussen "FHAKED" en "Faked", het Engelse woord voor "vervalst").[2]
In 1983 publiceert Catherine Trümpy echter een artikel waar zij deze vervalsingstheorie in twijfel trekt. Tegenargumenten die zij aanhaalt zijn onder andere het feit dat er parallelle vondsten zijn gedaan, gerelateerd aan het "vreemde" Latijnse schrift dat op de speld staat, die pas ontdekt werden na de bekendmaking in 1887.
Als het klopt dat de Fibula praenestina een vervalsing is, dan zijn de Duenos-inscriptie en de inscriptie uit de Lapis Niger, die waarschijnlijk uit de 6e eeuw v.Chr. stammen, de oudste bewaarde Latijnse teksten.
Bronnen, noten en/of referenties:
Voor uitleg waarom de broche een vervalsing is, zie:
- Arthur E. Gordon, llustrated Introduction to Latin Epigraphy, Berkeley/Los Angeles/London 1983, ISBN 0-520-03898-3
- Larissa Bonfante, Etruscan Life and Afterlife: A Handbook of Etruscan Studies, Detroit: Wayne State University Press 1986
Voor degenen die menen dat de broche echt is, zie:
- Winfred P. Lehmann, Historical Linguistics, London etc.: Routledge; 3e druk 1993
- R. Wachter, Altlateinische Inschriften. Sprachliche und epigraphische Untersuchungen zu den Dokumenten bis 150 v. Chr., Bern etc. 1987
- E. Formigli, 'Indagini archeometriche sull'autenticità della Fibula Praenestina', in: MDAI(R) 99 (1992) 329-343, Taf. 88-96.
Referenties:
- ↑ Gordon, Arthur E (October - November, 1982). "Review: La cosiddetta Fibula Prenestina. Antiquari, eruditi e falsari nella Roma dell' Ottocento by Margherita Guarducci". The Classical Journal (The Classical Association of the Middle West and South, Inc.) 78 (1): 64–70.
- ↑ Vandorpe, K., Geschiedenis van Rome, Acco: Leuven, 2011, p. 15.
