Republiek China

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Republiek China
中華民國
zhōnghuá mínguó
vlag van Republiek China
(Details)
wapen van Republiek China
Republic of China (orthographic projection, historical).svg
Basisgegevens
Talen Mandarijn en andere Chinese talen
Hoofdstad Nanking
Regeringsvorm Presidentiële republiek
Religie Chinese volksreligie, boeddhisme, taoïsme, confucianisme / voorouderverering
Overige
Volkslied Lied der drie principes van het volk, Nationale vlaglied
UTC +8
Nationale feestdag Dubbel Tienfeest, 10 oktober
Voorgaande staten
Qing-dynastie Qing-dynastie 1911
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
Republiek China
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 中華民國
Vereenvoudigd 中华民国
Hanyu pinyin zhōnghuá mínguó
Wade-Giles Chung-hua Min-kuo
Tongyong pinyin Jhonghuá Mínguó
Zhuyin ㄓㄨㄥˉ ㄏㄨㄚˊ ㄇ一ㄣˊ ㄍㄨㄛˊ
Engels Republic of China (ROC)
Standaardkantonees Chóng Wàa Màn Kwôk
HK-romanisatie (Standaardkantonees) Chung Wah Man Kwok
Dapenghua Chóng Wàa Màn Kwôk
Taiwan-Hakka Chûng-fà Mìn-koet
Minnanyu Tiong-hoâ bîn-kok
Sichuanhua Dzong GGwaa Min Kwoh
Zhuang Cunghvaz Minzgoz letterl=Chinese republiek
Geschiedenis van China
Geschiedenis van China
de traditioneel als legitiem beschouwde dynastieën zijn vet gedrukt
Chinese
Prehistorie
Mythische Tijd
Xia-dynastie
Shang-dynastie
Zhou-dynastie
Westelijke Zhou
Oostelijke Zhou
Lente en Herfst
Strijdende Staten
Qin-dynastie
Han-dynastie
Westelijke Han
Xin-dynastie
Oostelijke Han
Drie Koninkrijken
Shu
Wu
Wei
Jin
Westelijke Jin
Oostelijke Jin
Zestien Koninkrijken
Zuidelijke en Noordelijke Dynastieën
Sui-dynastie
Tang-dynastie
Wu Zhou
 
Liao
Vijf Dynastieën Tien Koninkrijken
Noordelijke Song Song-dynastie
Jin Westelijke Xia Zuidelijke Song
Yuan-dynastie
Ming-dynastie
Qing-dynastie
Republiek China
Volksrepubliek China Republiek China (Taiwan)
Portaal  Portaalicoon  China
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

De Republiek China was tussen 1912 en 1949 de benaming van een staat die gezag over China uitoefende. Sinds 1949 beperkt het gezag van de Republiek China zich tot het eiland Taiwan en enkele nabijgelegen eilandjes. Het vasteland van China noemt zich na de communistische machtsovername in 1949 Volksrepubliek China. Beide staten claimen sinds 1949 als enige het gezag over geheel China te vertegenwoordigen.

Republiek China (1912-1928)[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Republiek China (1911-1928) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Vlag van de Republiek China (1911-1928)

In 1912 werd de laatste Chinese keizer van de troon gestoten en werd de republiek China uitgeroepen. Direct hierna verklaarden Buiten-Mongolië en Tibet zich onafhankelijk en Tannu Tuva werd ingepikt door het Russische Rijk. De eerste president van de republiek werd Sun Yat-Sen, de man die ook de Xinhai-revolutie zelf opgezet had. Deze functie gaf hij al in 1912 op ten gunste van Yuan Shikai. Hij was een hoge militaire leider tijdens de laatste fase van de Qing-dynastie.

Hij behoorde oorspronkelijk tot de hervormers, maar bleek vooral uit te zijn op macht. In 1915 probeerde hij het keizerrijk te herstellen en als Hongxian-keizer zelf de troon te bestijgen. Maar verzet van andere militaire machthebbers en zijn voortijdige dood voorkwamen deze restauratie van het keizerrijk. Yuan overleed namelijk al in 1916. In 1917 werd door één van de krijgsheren, de voormalige Xuantong-keizer ook nog een keer tot keizer uitgeroepen. Dit 'keizerrijk' hield echter maar 12 dagen stand, want toen lukte het een andere krijgsheer de Qing-dynastie opnieuw ten val te brengen.

In de Eerste Wereldoorlog koos de Republiek China de zijde van de geallieerden, en zond duizenden arbeiders naar het front in Frankrijk om te helpen met de aanleg van loopgraven. Japan, dat ook officieel de kant van de geallieerden had gekozen, bezette echter de Duitse concessie te Shantung, en trachtte en passant China met zijn "21 eisen" een groot deel van de soevereiniteit af te nemen. In Versailles wees men de Duitse gebieden ten slotte toe aan Japan.

Hierna brak een onrustige tijd aan. Er heerste anarchie in de Republiek, want er waren verschillende mensen die allemaal onafhankelijk over gebieden gingen regeren. Deze mensen worden de 'krijgsheren' genoemd. Zo was Sun Yat-Sen van 1921 tot zijn dood in 1925 de leider van gebieden in Zuid-China. In 1925 kwam er een einde aan de Krijgsheer periode, toen de leider van de Nationalistische Kwomintang, Chiang Kai-Shek, de president werd van de Republiek. Hij versloeg in een soort burgeroorlog de overgebleven krijgsheren in Noord-China. Toen deze waren verslagen brak er in China een nieuwe periode aan: De zogenaamde Kwomintang-periode. De hoofdstad werd verplaatst en de vlag werd veranderd. China wordt na 1928 dan ook wel aangeduid als Nationalistisch China of Kwomintang-China.

Kwomintang-China 1928-1949[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie kwomintang-China voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Flag of the Republic of China.svg

Nadat Chiang Kai-shek de laatste 'krijgsheren' had verslagen brak er in de Republiek China een nieuwe periode aan: De zogenaamde Kwomintang-periode (naar de gelijknamige politieke partij). De Kwomintang wordt ook wel de Guomindang (GMD) genoemd. De hoofdstad werd verplaatst naar Nanking en de vlag werd veranderd. China wordt tussen 1928 en 1949, het jaar van het noodgedwongen vertrek van de Chinese regering naar Formosa, dan ook wel aangeduid als Nationalistisch China of Kwomintang-China.

Geschiedenis van Kwomintang-partij[bewerken]

De Kwomintang was een Chinese, thans Taiwanese, politieke partij. De KMT kwam in 1911 voort uit de Revolutionaire Liga van dr. Sun Yat-sen, de bekende Chinese revolutionair. De KMT was gebaseerd op democratie, (niet-marxistisch) socialisme en republicanisme (zie Drie principes van het volk). Toen Sun in 1912 de eerste president van de Chinese Republiek werd, werd de KMT, tot dan toe een voorhoedebeweging, omgezet in een echte politieke partij. Sun werd echter spoedig als president vervangen door Yuan Shikai, die de KMT verbood. Sun trad hierna als voorzitter van de partij af en trok zich aanvankelijk terug, maar na de dood van Yuan in 1916 werd hij weer politiek actief. Met Sovjetsteun wisten de legers van de KMT de plaatselijke krijgsheren in Zuid-China te verdrijven en de republiek aldaar te herstellen. Vanaf het begin van de jaren twintig maakten ook de communisten deel uit van de KMT. De reden hiervoor was dat de Sovjet-Unie alleen steun zou verlenen aan de KMT, wanneer zij communisten in haar partij zou opnemen. Na de dood van Sun in 1925 groeide de ster van generalissimo Chiang Kai-shek, die in 1927 partijleider van de KMT werd. In datzelfde jaar verbrak hij de contacten met de Sovjets en begonnen de nationalistische legers een heksenjacht tegen de communisten van Mao Tsetung, maar de communisten wisten met ongeveer 20.000 man uit te breken en te vluchten door het binnenland naar het noorden.

Geschiedenis van Kwomintang-China[bewerken]

In 1928 had Chiang Kai-shek eindelijk alle 'warlords' verslagen en dus de burgeroorlog beëindigd. Nu had hij ook namens de KMT de macht in China in handen. Hij veranderde toen veel 'dingen'. Zo werd de vlag veranderd en werd de hoofdstad verplaatst naar Nanking. In 1931 werd president Chiang Kai-shek opgevolgd door Lin Sen. In dat zelfde jaar viel het Japanse Keizerrijk de Chinese provincie Mantsjoerije binnen en begon in feite de Tweede Chinees-Japanse oorlog. Nog geen jaar later verklaart Japan het door hun bezette gebied ook nog onafhankelijk onder de naam Mantsjoekwo. Ondertussen blijft de strijd tussen de KMT en de communisten van Mao Tsetung ook nog doorgaan. De situatie blijkt onhoudbaar als in 1936 Japan er in slaagt grote gebieden in Oost-China te veroveren. In 1937 wordt de Chinese Regering zelfs gedwongen uit Nanking te vertrekken. Die stad behoorde toen namelijk tot de door Japan bezette gebieden. De nieuwe hoofdstad werd Chongqing. Japan verklaarde ook de veroverde gebieden in Oost-China onafhankelijk onder de naam Japans-China. De communisten en de KMT zagen nu in dat ze samen moesten werken in het Tweede Verenigde Front. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg China de door Japan veroverde gebieden weer terug. Ook de hoofdstad werd weer naar Nanking verplaatst. Hoewel de Chinese KMT-Regering, die sinds 1943 weer onder leiding van Chiang Kai-Shek stond, door het buitenland erkend werd (zo werd Nationalistisch China permanent lid van de Verenigde Naties), had zij in feite geen macht meer in China zelf. Er was namelijk weer een burgeroorlog uitgebroken tussen de Nationalisten van de KMT en de Communisten van Mao Tsetung. In 1949 wonnen de communisten en werd de Volksrepubliek China gesticht. De Nationalistische KMT-Regering moest toen gedwongen wegtrekken naar het eiland Formosa, dat nog niet in communistische handen was gevallen. Daar bleef de nationalistische Republiek China verder voort bestaan. Deze republiek is ook wel bekend onder de naam Taiwan. Daar veranderde Chiang Kai-Shek de republiek in een eenpartijstaat, waarin de KMT alle macht had. Pas begin jaren negentig werd de eenpartijstaat opgeheven en werd Taiwan een democratie.

Japans-China 1937-1941[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Japans-China voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg

Met Japans-China wordt het door de Japanners bezette deel van China tijdens de Chinees-Japanse oorlog bedoeld. De Tweede Wereldoorlog begon voor China al in 1937. Het Japanse keizerrijk bezette toen grote delen van Oost-China, onder andere de Chinese hoofdstad Nanking. Dit zou ook de hoofdstad worden van het door de Japanners bezette deel. Ondanks dat de Japanners de touwtjes in handen hadden, was het officieel een onafhankelijke staat, net als Mantsjoekwo (Mantsjoerije), dat Japan al eerder op China veroverd had. In het westen beschouwde men deze gebieden echter als bezet. Zij werden geleid door een pro-Japanse Chinese regering die beweerde dat dit het enige officiële China was. Het had ook dezelfde vlag als voor de bezetting (behalve een extra strook erboven). Toen Japan in 1945 de Tweede Wereldoorlog verloor, raakte het ook China weer kwijt en werd Nanking weer de hoofdstad van de hele Republiek China (inclusief Mantsjoekwo).

Republiek China 1949-heden[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Taiwan voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Aan het einde van de Chinese Burgeroorlog in 1949 vluchtte de Kwomintang, Chinese nationalisten, nadat de communisten de oorlog gewonnen hadden, naar Taiwan. Ruim 700.000 vertegenwoordigers van de KMT elite en zo'n 800.000 KMT militairen stromen in op een oorspronkelijke bevolking van 6 miljoen inwoners. Deze 'vastelanders' vestigden een harde KMT-dictatuur. De Kwomintang bleef het gezag over het "ondeelbare China", de Republiek China, opeisen. Het nu over het vasteland van China regerende communistische regime eiste hetzelfde op onder de naam Volksrepubliek China, maar beide regimes slaagden er niet in Taiwan en het vasteland van China onder één regering en vlag te brengen.

Heden zijn er nog 23 staten die Republiek China/Taiwan als onafhankelijke staat erkennen. De staten die Republiek China erkennen, kunnen geen economische hulp, diplomatieke relatie etc. krijgen van Volksrepubliek China. De 23 staten die Republiek China erkennen, krijgen elk jaar een grote som "zakgeld" van de Republiek.

Deze landen zijn:

Er zijn ook zes landen die noch met Republiek China, noch met Volksrepubliek China een diplomatieke relatie hebben.


Bronnen, noten en/of referenties