Risicoanalyse

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een risicoanalyse is een methode waarbij nader benoemde risico's worden gekwantificeerd door het bepalen van de kans dat een dreiging zich voordoet en de gevolgen daarvan: Risico = Kans x Gevolg. De risicoanalyse is de eerste stap binnen het risicomanagementproces.

Doel[bewerken]

Bij een risicoanalyse worden bedreigingen benoemd en in kaart gebracht. Per bedreiging wordt de kans van het optreden ervan bepaald en wordt vervolgens berekend wat als gevolg de schade is die op zou kunnen optreden als een bedreiging zich daadwerkelijk voor doet.

Op grond van een risicoanalyse kunnen de volgende maatregelen worden genomen:

  • preventie: het voorkomen dat iets gebeurt of het verminderen van de kans dat het gebeurt;
  • detectie: het detecteren van de (potentiële) schade wanneer een bedreiging optreedt;
  • repressie: het beperken van de schade wanneer een bedreiging optreedt;
  • correctie: het instellen van maatregelen die worden geactiveerd zodra iets is gebeurd om het effect hiervan (deels) terug te draaien
  • acceptatie: geen maatregelen, men accepteert de kans en het mogelijke gevolg van een bedreiging;

De bedoeling van een risicoanalyse is dat er na de analyse wordt vastgesteld op welke wijze de risico's beheerst kunnen worden, of teruggebracht tot een aanvaardbaar niveau. Daarbij wordt naast een risicoanalyse ook een kosten en baten analyse uitgevoerd. Op voorhand hoeft niet ieder risico te worden afgedekt: wanneer de kosten van de maatregelen om een risico te beperken hoger zijn dan de mogelijke schade, dan kan besloten worden het risico te accepteren. Het permanent uitvoeren van risicoanalyses wordt Risico Management (ook wel Risk Management of Risk Control) genoemd.

Risicoanalysetechnieken[bewerken]

SFTA legende
Voorbeeld Fault Tree

Risicoanalyses kunnen op twee manieren worden uitgevoerd:

  • Kwalitatieve methode: er worden schattingen van de gelopen risico's gemaakt.
  • Kwantitatieve methode: de risico's worden waar mogelijk gekwantificeerd in meetbare criteria, meestal uitgedrukt in de financiële gevolgen.

Algemene methoden[bewerken]

Informatiebeveiliging[bewerken]

  • Afhankelijkheden en Kwetsbaarheden (A&K) analyse
  • CRAMM
  • FIRM
  • SPRINT dataclassificatie
  • RAVIB.nl [1]

HR[bewerken]

  • Human reliability analysis

Procesindustrie[bewerken]

  • FMEA, Failure mode and effects analysis
  • HAZOP, Hazard and operability studie ofwel Storingsanalyse

Strategievorming[bewerken]

  • SWOT, Strenghts, Weaknesses, Opportunities, Threats of de sterkte-zwakteanalyse, analyse en strategiebepaling op basis van sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen als interne en externe factoren.

Verzekeringen[bewerken]

  • Actuariële rekenkunde

Internationale normen[bewerken]

  • Norm EN 954-1 beschrijft een kwalitatieve methode voor het rangschikken van risico's van beveiligingscircuits. Deze norm is echter per december 2011 teruggetrokken. Hiervoor in de plaats is de NEN EN ISO 13849-1 en de NEN EN IEC 62061-1 gekomen.
  • Norm EN 1050 beschrijft uitgangspunten voor een deugdelijke risicoanalyse. Ook deze norm is vervangen en wel door de EN 12100 :2010
  • Norm NEN-ISO/IEC 27005(en) beschrijft Information Security Risk Management

Externe veiligheid[bewerken]

Een specifieke vorm van een risicoanalyse brengt de risico's in beeld van het gebruik, het transport of de opslag van gevaarlijke stoffen op de omgeving, ook wel aangeduid met de term externe veiligheid. Bij deze risicoanalyses spreekt men doorgaans van een QRA (Quantitative Risk Analysis of Quantitative Risk Assessment). In een QRA zet men de eigenschappen van de risicovolle activiteit (bijvoorbeeld een bedrijf) af tegen de eigenschappen van de omgeving, waarbij met name de aanwezigheid van personen in beeld wordt gebracht. Het risico in een QRA wordt uitgedrukt in de termen plaatsgebonden risico en groepsrisico. [2].

Voetnoten[bewerken]

  1. www.ravib.nl [1]
  2. Handleiding Besluit externe veiligheid inrichtingen [2]