Scarborough Castle

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Scarborough Castle met de donjon, de courtine en de master gunner's house

Scarborough Castle is een 12e eeuwse fortificatie aan de Noordzeekust van North Yorkshire, Engeland.[1] Het kasteel ligt op een rotsig schiereiland uitkijkend over de Noordzee en het kustplaatsje Scarborough. Prominent tekent de ruïne van de donjon zich tegen de lucht af, die zowel vanaf zee als de baai duidelijk zichtbaar is

Geschiedenis[bewerken]

Prehistorie en Oudheid[bewerken]

Scarborough Castle is gebouwd op een driehoekige landtong van 91 m boven de zeespiegel. Voor de bouw van de veste was deze natuurlijke versterking een gewilde woonplaats van prehistorische kolonisten, die toen al tot fortificatie overgingen. Recent (2008) is een 3000 jaar oud zwaard uit de bronstijd ontdekt, ter plekke in het bezoekerscentrum te bezichtigen.[2] In de 4e eeuw bouwden de Romeinen er een seinpost, waarvan de archeologische restanten nog te zien zijn.[3]

Middeleeuwen[bewerken]

Het middeleeuwse kasteel werd in de dertiger jaren van de 12e eeuw gesticht door William le Gros, de 1e graaf van Albemarle.[4] Zijn bouwwerken behelsden een poorttoren (op de plaats waar nu de donjon staat), een courtine (of gordijn) en een kapel.

Henry II verkreeg de eigendom van de Castle bij zijn troonsbestijging in 1154, waardoor de Castle koninklijk werd. Henry versterkte de vesting en breidde haar verder uit, de poorttoren werd vervangen door de vierkante, drie verdiepingen hoge donjon. Later werd door de koningen Jan zonder Land en Hendrik III verder bijgebouwd.

In 1312 vluchtte koning Eduard II en zijn favoriet Piers Gaveston, 1e graaf van Cornwall voor rebellerende edelen onder leiding van Thomas Plantagenet, 2e graaf van Lancaster per schip naar de Castle. De koning vluchtte verder naar het zuiden onder het voorwendsel een leger op de been te brengen Gaveston in Scarborough achterlatend om het fort te bewaken. Lancaster liet onmiddellijk de Castle door zijn bondgenoot Aymer de Valence, 2e graaf van Pembroke belegeren. Bang voor zijn leven gaf Gaveston zich na twee weken aan Pembroke over die zwoer, op zijn land en titels, Gaveston te beschermen. Negen dagen later werd Gaveston, ondanks de dure eed, alsnog onthoofd omdat volgens Lancaster: "While he lives, there will be no safe place in the realm of England." (Zolang hij, leeft zal er geen veilige plek in het Engelse rijk zijn)[5]

Nieuwe tijd[bewerken]

Tijdens de Pilgrimage of Grace revolte in 1536 heeft hun leider Robert Aske vergeefs geprobeerd, met een leger van 9.000 man, Scarborough Castle in te nemen.[6] Tijdens de Wyatt's rebellion in 1554 slaagden de protestanten, onder leiding van Thomas, tweede zoon van Lord Stafford er wel in, waar de roomsen eerder hadden gefaald. De vesting werd bij verrassing ingenomen doordat een aantal soldaten zich als boerenjongens hadden vermomd. Lang hebben de rebellen niet van hun succes kunnen genieten, drie dagen later werd de vesting heroverd door Charles Neville, 5de graaf van Westmoreland en Stafford werd wegens hoogverraad geëxecuteerd. [3]

Scarborough Castle werd tijdens de Engelse burgeroorlog twee keer belegerd, ten slotte viel het slot op 25 juli 1645 in handen van de New Model Army.[4] Om te voorkomen dat de Castle opnieuw een vesting van de Royalisten zou worden besloot het Parlement de donjon te slopen.

In de 17e en 18de eeuw werd de Scarborough Castle gebruikt als gevangenis en later als kazerne. Het 18de-eeuwse Master Gunner’s House biedt een stijlvolle ambiance voor een High tea.

Moderne Tijd[bewerken]

In de Eerste Wereldoorlog werd Scarborough op 16 december 1914 zwaar beschoten door de kanonnen van de Duitse slagkruisers SMS Derfflinger en SMS Von der Tann. Door de inslag van 500 granaten die op stad en veste neerkwamen verloren 19 mensen hun leven, de vuurtoren werd vernietigd en het Grand Hotel zwaar gehavend. Van de Castle werden de donjon en de courtine ernstig beschadigd.[4]

Heden[bewerken]

Scarborough Castle wordt tegenwoordig beheerd door de English Heritage, die het monument in 1984 overnam. Een bezoekerscentrum geeft toegang tot de nog bestaande overblijfselen waaronder een tentoonstelling van artefacten, die op het terrein zijn gevonden. Er is tevens een uitstekende audio-tour beschikbaar.

Externe links[bewerken]

Foto's[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Scarborough Castle. The Heritage Trail Geraadpleegd op 04-03-2008
  2. (en) Scarborough Castle, North Yorkshire, English Heritage Geraadpleegd op 04-03-2008
  3. a b (en) www.scarboroughcastle.co.uk. Scarborough Castle, North Yorkshire Geraadpleegd op 04-03-2008
  4. a b c (en) Scarborough Castle, Yorkshire. Castlexplorer Geraadpleegd op 04-03-2008
  5. (en) Dit artikel of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Engelstalige Wikipedia, die onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
  6. (en) www.tudorplace.com.ar. ThePilgrimage of Grace Geraadpleegd op 04-03-2008