Schranken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Schranken is een verschijnsel waarbij door scheefstand of doorhangen[1] in een constructie (on)gewenste effecten optreden.

Voorbeelden[bewerken]

Animatie van het klemmen door het schrankeffect. Door het draaimoment te verkleinen (pijl schuift naar links) wordt klemming voorkomen.
Bij een lijmtang wordt door het schranken het mogelijk om een klemkracht tussen de bekken op te wekken.

Bij oude houten kastladen kwam het vaak voor dat deze klemde. De klemming werd veroorzaakt door de scheefstand van de lade. In de Duitse taal is daarom dit verschijnsel bekend onder het begrip “Schubladeneffekt” (schuiflade-effect).

Bij steigerconstructie[2] dient om het schranken te voorkomen deze te zijn voorzien van schoren.

Bij bewegende delen in een constructie[3] dienen constructieve maatregelen genomen te worden om het vastlopen als gevolg van het schranken te voorkomen.

Bij een lijmtang wordt juist van het schranken gebruikgemaakt om het bewegende deel vast te haken.

Om schranken van een opgeklampte deur tegen te gaan, wordt een schrankschoor of klamp schuin omhoog aangebracht zodat dat deze op druk wordt belast en de deur haaks blijft.

Oorzaak[bewerken]

De oorzaak van de scheefstand is meestal het gevolg van een ongelijkmatige belasting. Deze ongelijkmatige belasting veroorzaakt een draaimoment in de constructie. Dit draaimoment zorgt ervoor in het geval van een bewegende constructie dat er wrijvingskrachten opgewekt worden die tegengesteld gericht zijn aan de bewegingsrichting. In het geval dat de constructie niet goed is ontworpen, zullen deze wrijvingskrachten dusdanig groot zijn dat de beweging stopt. (De constructie loopt dan vast. Ze is dan zelfremmend.) In het geval van een statische constructie (zoals een steiger) dient het draaimoment constructief opgevangen te worden. Meestal worden hiervoor schoren toegepast.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronvermelding[bewerken]

  1. A. Korevaar (red.), Bouwkundige Encyclopedie, deel II, Elsevier, Amsterdam, 1954-1955
  2. J.A. Hofsteenge (2010). Beleidsregels Arbeidsomstandighedenwetgeving. ISBN 978-901306927-3
  3. Constructies voor het nauwkeurig bewegen en positioneren, Mikroniek, nr. 2, 1993