Terminatorzaad

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vraagteken
Er wordt getwijfeld aan de juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel.
Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan.
Opgegeven reden: Het lijkt er op dat dit geschreven is door iemand met weinig kennis over dit onderwerp. Groot gemis aan bronnen.
Dit sjabloon is geplaatst op 22 november 2013.
Vraagteken

Terminatorzaad is een nieuwe ontwikkeling in de biotechnologie waarbij het niet meer mogelijk is het zaaizaad te vermeerderen, tenzij men beschikt over een speciale stof (inducer), waarmee het zaad bespoten moet worden wil het kiemen. Het is gebaseerd op de GURT- of terminatortechnologie: Genetic Use Restriction Technologies, oftewel de technologie voor inperking van de bruikbaarheid.

Grote veredelingsbedrijven in de Verenigde Staten, waaronder Monsanto, willen plantenrassen, die gemaakt zijn met deze technologie gaan verkopen, waardoor anderen deze rassen niet meer kunnen vermenigvuldigen. Dit gaat veel verder dan het kwekersrecht, omdat bij dit recht de kopers het zaad voor eigen gebruik mogen vermeerderen.[bron?] In ontwikkelingslanden gebruiken veel boeren eigen zaaizaad. Ook mag men bij dit recht het ras voor kruisingen gebruiken. Bij terminatorzaad kan dit niet meer.

Het kwekersrecht is overigens niet de enige reden om terminatorzaad te kweken. Andere mogelijke voordelen zijn:

  • Er wordt vermeden dat andere nieuwe genconstructen zich in het gewas verspreiden.
  • Voortijdige ontkieming wordt voorkomen.

Typen[bewerken]

Er zijn twee typen GURTs:

  • Varietal GURT (V-GURT, ook wel terminatorzaad genoemd): een techniek waarbij genetische kenmerken voor reproductie aan- of uitgezet kan worden door het zaad te behandelen met een specifieke stof, een zogenaamde inducer. Meestal houdt dat in dat de planten pas kunnen ontkienmen nadat zij met de stof zijn behandeld.[1][2]
  • Trait-specific GURT (T-GURT): een techniek waarbij planten zodanig genetisch zijn veranderd dat zij met een speciale stof (inducer) bespoten moeten worden, voordat een specifieke reeds ingebouwde eigenschap, bijvoorbeeld resistentie tegen droogte, wordt geactiveerd.[3][2] Hierbij kan de plant zich wel vermeerderen, maar zullen de gewenste eigenschappen niet tot uiting komen als de zaden niet behandeld zijn met de activerende stof.

Moratorium[bewerken]

De conferentie van het Biodiversiteitsverdrag (van Rio 1992) heeft in 2000 en 2006 de aangesloten landen voorlopig afgeraden toestemming te verlenen ("moratorium") voor veldproeven met GURTs totdat er voldoende wetenschappelijke gegevens bestaan over de risico's.[4]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Convention on Biological Diversity, Submission of the Convention on Biological Diversity on advice on the report of the ad hoc technical expert group on genetic use restriction technologies, 8 december 2005
  2. a b (en) , Canadian institute for Environmental law and Policy, Genetic use restriction technologies (GURTs) or Terminator Technology Fact Sheet series on innovative technologies, 2006
  3. (en) Masood, Ehasan, Compromise sought on 'Terminator' seed technology. World Conference on Science, 24 juni 1999
  4. (en) Convention on biological diversity, Genetic Use Restriction Technologies (GURTs)