De eeuwige bron

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf The Fountainhead)
Ga naar: navigatie, zoeken
De eeuwige bron
Oorspronkelijke titel The Fountainhead
Auteur(s) Ayn Rand
Vertaler Jan van Rheenen, herzien door Erica van Rijsewijk
Land Verenigde Staten
Taal Nederlands
Oorspronkelijke taal Engels
Uitgever Luitingh
Oorspronkelijke uitgever Bobbs Merrill, Indianapolis
Uitgegeven 1979
Oorspronkelijk uitgegeven 1943
ISBN-code 978-90-245-0633-0
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

De eeuwige bron (originele Engelse titel The Fountainhead) is een roman uit 1943 van de Amerikaanse schrijfster Ayn Rand. Het boek werd eerst uitgebracht bij uitgeverij Bobbs Merrill te Indianapolis in december 1943.[1] Eerder hadden twaalf uitgevers het manuscript geweigerd. Ondanks een negatieve ontvangst in de pers bracht het haar al gauw publieke bekendheid en financiële onafhankelijkheid. Er is gesuggereerd dat ze zich voor de hoofdpersoon liet inspireren door Frank Lloyd Wright, maar dat werd ontkend door Rand en Wright. De eerste Nederlandse vertaling is van 1975.

Café in New York, waarvan naam en motto geïnspireerd zijn op het boek.

Samenvatting[bewerken]

Howard Roark, een jonge eigenzinnige student architectuur, wordt van de architectenschool gestuurd. Zijn vriend en rivaal Keating is de grote laureaat en begint meteen een beloftevolle carrière. Roark komt met zijn ontwerpen in een wereld vol onkunde, vijandschap en na-ijver niet aan de bak. Hij helpt Keating meerdere malen in het geheim met diens ontwerpen en ondergaat een karaktermoord door de boulevardpers. De publieke opinie wordt sterk beïnvloed door de architectuurcriticus Toohey, die, zoals vele anderen, een progressieve en sociale tijdgeest willen scheppen. Roark komt aan de kost als arbeider in een steengroeve en ontmoet zo zijn geliefde Dominique Francon, maar zij trouwt met boulevardbladuitgever Wynand. Ondanks vele tegenslagen lukt het Roark stilaan als architect hogerop te komen. Hij werkt voor Keating een project voor goedkope woningen uit, maar ambtenaren en lobbygroepen hebben de plannen zodanig misvormd, dat Roark het afgewerkte bouwwerk dynamiteert. Hij wordt strafrechtelijk vervolgd maar wordt na een indrukwekkend pleidooi vrijgesproken. Uiteindelijk wordt hij ook herenigd met zijn geliefde.

Stijl[bewerken]

De eeuwige bron is een ideeënroman, waarin de karakters eerder maatschappelijke krachten verbeelden dan psychologisch mogelijk zijn. De stijl doet denken aan die van Bordewijk in Bint en Karakter. Rand is onder meer beïnvloed door D.H. Lawrence in de beschrijving van de romance tussen Roark en Dominique en door Amerikaanse journalistieke romans van haar tijd.

Pleidooi[bewerken]

Het werk is omschreven als een hartstochtelijk pleidooi voor het individualisme en het egocentrisme van de scheppende mens. Het biedt een geëxalteerde kijk op het creatieve potentieel van de mens die onderdrukt wordt door conservatisme en collectivisme. Rand, die in 1926 uit bolsjevistisch Rusland gevlucht is, wil Amerika behoeden voor het socialisme, dat volgens haar Europa al in zijn macht heeft. Het boek kan worden gezien als een praktische uitwerking van haar filosofie van het objectivisme, die zij later nog zou ontvouwen in Atlas Shrugged (1957). Daarna legde ze zich meer toe op non-fictie.

Verfilming[bewerken]

The Fountainhead werd onder dezelfde titel in 1949 verfilmd in de studio's van Warner Bros., Hollywood, door regisseur King Vidor naar een script van Rand zelf en met Gary Cooper in de hoofdrol.[2] In de film is het verhaal gereduceerd tot nog geen twee uur.

Vertaling[bewerken]

De eeuwige bron is de titel van een Nederlandse vertaling uit 1975 door Jan van Rheenen, herzien door Erica van Rijsewijk, en gedrukt door uitgeverij Luitingh te Laren in 1979.[3] Een tweede druk verscheen in 1999; een derde in 2006.

Noten[bewerken]

  1. ISBN 0451191153
  2. IMDB.com: The Fountainhead
  3. ISBN 90-245-3683-9