Totempaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een totempaal van Noord-Amerikaanse indianen in de Alaskaanse plaats Ketchikan
Totempalen in Vancouver
Totempaal in museum Inti Nan

Een totempaal is een houten standbeeld, zoals dat door sommige indianenstammen van de Noordwestkust werd gemaakt. Een totempaal kan gezien worden als heiligdom. Het woord totempaal is afgeleid van (o)doodem, een Ojibwewoord dat zoveel betekent als 'familie-teken', dieren die hun naam aan een clan gaven.

De paal werd meestal gemaakt van het hout van de rode ceder, welke vaak in bonte kleuren geschilderd werd.

Geschiedenis[bewerken]

Wanneer totempalen zijn ontstaan is niet bekend. Omdat de houten palen in het regenwoud niet lang blijven bestaan, zijn ze vrijwel zeker veel ouder dan de oudst gevonden exemplaren, die rond 1800 langs de Amerikaanse westkust werden gevonden.

Betekenis[bewerken]

De betekenis van de versieringen op een totempaal verschillen doorgaans per cultuur die hem vervaardigd heeft. Dit hangt dan weer sterk af van de gebeurtenis waarvoor de totempaal is gemaakt, maar ook het volk dat hem heeft gemaakt.

Onderhoud[bewerken]

Totempalen worden doorgaans niet onderhouden nadat ze zijn geplaatst. Als het hout zodanig gaat rotten dat het een gevaar wordt voor voorbijgangers, wordt de totempaal meestal omgelegd en vaak geheel verwijderd. Ook de stormen in het winterseizoen, die de westkust van Amerika kunnen teisteren, vellen vaak vroegtijdig een totempaal.

Rest van de wereld[bewerken]

Hoewel de term 'totempaal' oorspronkelijk verwees naar de palen die culturen aan de noordwestkust van Noord-Amerika oprichtten, wordt ze ook gebruikt om vergelijkbare palen in andere cultuurgebieden mee aan te duiden. Dergelijke palen zijn bijvoorbeeld te vinden bij de inheemse bevolking van Jilin in noordoost-China, bij de Koreanen, bij de Ainu in het noorden van Japan en bij de Maori in Nieuw-Zeeland.

Totempaal in Nederland[bewerken]

Het is mogelijk om een Canadese totempaal in Nederland te zien. Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden heeft een 8 meter hoge totempaal in de tuin staan. Deze is gemaakt door Rande Cook, Chief van de Kwakwaka'wakw Indianen.

Afbeeldingen[bewerken]

Zie ook[bewerken]