Triviale naam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

In de scheikunde zijn triviale namen de namen die in het dagelijks leven gebruikt worden, dus gangbare benamingen, in tegenstelling tot de wetenschappelijke namen die de scheikundige nomenclatuurregels volgen. Voorbeelden zijn:

Bij verschillende stoffen worden, ook in de wetenschappelijke wereld, naast de wetenschappelijke naam soms of vaak ook de triviale naam gebruikt. Enkele voorbeelden:

Andere triviale namen zijn zo ingeburgerd dat zij door de IUPAC als officieel worden aangeduid. Typische voorbeelden zijn aromatische verbindingen, zoals benzeen, naftaleen, fenol en tolueen. Ook bepaalde mengsels krijgen triviale namen, zoals koningswater, patentkali, nitreerzuur en kalkammonsalpeter.

Het doel van een wetenschappelijke naam is eenduidige communicatie: een wetenschappelijke naam wordt in het ideale geval door iedereen die hem gebruikt op dezelfde wijze opgevat. Er kan dan internationaal gezien geen misverstand ontstaan welke soort bedoeld wordt.

Nieuwe triviale namen[bewerken]

Het gebruik van eenduidige namen staat in de wetenschap voorop. Maar: ook wetenschappers hebben hun dagelijkse leven, waarin ze regelmatig met ingewikkelde verbindingen werken. Deze verbindingen steeds bij hun wetenschappelijke naam noemen is onhandig. Vooral in de organische chemie worden ook in de wetenschap triviale namen gebruikt. De nieuwe triviale namen verwijzen vaak naar de gelijkenis die de molcuulformule heeft met een bepaald voorwerp: de systematische naam van pentacyclo[4.2.0.02,5.03,8.04,7]octaan mag eenduidig wezen, voor een verbinding met een structuurformule die op een kubus lijkt, werkt cubaan in de dagelijkse wetenschappelijke praktijk een stuk simpeler.

Voorbeelden[bewerken]

Adamantaan (lijkt op diamant), Basketaan (uit het Engels: Basket = mandje), Cubaan (kubus), Ladderaan, Prismaan, Propellaan

Zie ook[bewerken]