Veranderingsmanagement

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Veranderingsmanagement of verandermanagement is een vorm van management die zich in het bijzonder bezighoudt met het veranderen van de structuur en/of de werkwijze van een organisatie. De term is in 1980er jaren ontstaan. Het Engelse equivalent change management wordt vaak gebruikt voor wijzigingen in de organisatie als er een nieuw of ander computersysteem wordt ingevoerd.

Achtergrond[bewerken]

Mensen hebben vaak weerstand tegen veranderingen. De grootste stressfactoren in het leven van een mens zijn een verandering van een partner door bijvoorbeeld geboorte, huwelijk, scheiding of overlijden. Verder verhuizingen en ook veranderingen in opleiding en werk, veranderingen zoals een nieuwe baan, maar ook nieuwe werkplekken, functies, collega's, salaris, arbeidsvoorwaarden, reorganisaties, ontslag of pensioen. Dit soort veranderingen leiden tot een soort rouwproces met gevoelens van ontkenning, weerstand en /of ontwijken, de vecht of vlucht reactie en uiteindelijk ook de berusting en het zien en benutten van nieuwe kansen. Dit soort emotionele processen kan men gewoon laten gebeuren of men kan proberen dat te beïnvloeden, te manipuleren, te beheren, te managen. Dat is verandermanagement.

Geschiedenis[bewerken]

Bij het ontstaan van verandermanagement bestonden er voor verandering van organisaties drie belangrijke concepten:[1]

Volgens een belangrijke vertegenwoordiger van het veranderingsmanagement, Mastenbroek (1997)[2] moet de richting van veranderingen centraal worden vastgesteld, inclusief wat hierbij van de betrokken mensen en organisatie verwacht wordt. Dit zou mensen helpen om decentraal zelfstandig veranderingen door te zetten.[3]

Benaderingen[bewerken]

Er kan onderscheid gemaakt worden tussen gepland en spontaan veranderen.

Gepland veranderen[bewerken]

Er bestaan twee benaderingswijzen bij het gepland veranderen: het ontwerpmodel en het ontwikkelmodel.

Bij het doorgaans centralistische "ontwerpmodel" tracht men vooraf zo nauwkeurig mogelijk vast te stellen welke procedures en werkinstructies nodig zijn. Dit model gaat gepaard aan een grote controlebehoefte.

Het "ontwikkelmodel" gaat uit van de inventiviteit van mensen en de flexibiliteit van de onderneming. Er is consensus over de ideale eindsituatie, maar men bepaalt in de praktijk welke procedures en werkinstructies in de praktijk nodig zijn om tot deze situatie te komen. Het ontwikkelmodel is meestal decentraal en maakt gebruik van netwerken (virtuele organisatiestructuren). Niet controle maar vertrouwen, vrijheid en verantwoordelijkheidsgevoel staan centraal.

Spontaan veranderen[bewerken]

Spontaan veranderen is een emergent proces. De verandering is hierbij niet stuurbaar, maar ontstaat in de organisatie. Theorieën als de chaostheorie en het complexiteitsdenken geven inzicht in de werking van het spontaan veranderen. Zie ook zelforganisatie.

Ontwerpen en ontwikkelen[bewerken]

Richtlijnen voor het ontwerpen zijn:

  • Bepalen welke bedrijfsfuncties (en de gerelateerde systeemcomponenten) het betreft: welke afdelingen zijn erbij betrokken, welke onderlinge afhankelijkheden bestaan er
  • Vaststellen op welke tijden welke bedrijfsfunctie gegarandeerd beschikbaar moeten zijn (welke risico’s zijn aanvaardbaar en welke garanties noodzakelijk)
  • Welke verantwoordelijkheden zijn nodig (uitgedrukt in concrete doelstellingen)
  • Suggereer bestaande best practices aan de uitvoerende organisatie
  • Ontwikkel een meet- en regelsystemen, overleg n.a.v. gemeten resultaten, communiceer verbeterpunten en behaalde successen

En betreffende de ontwikkeling:

  • Laat de optimale manier om storingen op te lossen vrij (ga na in hoeverre de bestaande kanalen werken, welke nieuwe taken nodig zijn)
  • Onderzoek welke bevoegdheden er waar nodig blijken te zijn
  • Zorg voor een streven naar continue verbetering

Zie ook[bewerken]

Bronnen

  1. Bram Steijn (2001). Werken in de informatiesamenleving, p.36-38. Assen:Van Gorcum, 2001. ISBN 9023236882
  2. Willem Mastenbroek (1997) Verandermanagement: sturen op verantwoordelijkheid, resultaatverbetering door meer zelforganisatie én betere sturing, organisatievernieuwing als relatiemanagement, bestuurlijke civilisatie en gedragsverandering, p.11-12. Heemstede:Holland Business Publications. ISBN 9074885101
  3. Dany Jacobs, Aad Vijverberg (2005) Strategie, leve de diversiteit: een inleiding in strategisch denken vanuit een veelvoud van invalshoeken, p.222. Amsterdam : Pearson Education[1]. ISBN 9043009474
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Veranderingsmanagement.