Watermerk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Watermerk in een biljet van 50 euro.
Schepraam met watermerk van de papiermolen De Schoolmeester.
Opliggend watermerk van de papiermolen De Schoolmeester.

Een watermerk is een verdikking en/of een verdunning in het papier die zichtbaar wordt dmv doorzichtlicht (een lichtbron die zich bevindt achter het te controleren document, waardoor het mogelijk is om "door" het document heen te kijken) Op de plaatsen waar meer papiervezels zitten, geeft dit een donkerder effect dan op de plaatsen waar minder papiervezels zitten. Deze verdikkingen en/of verdunningen vormen dus het uiteindelijke watermerk. Het watermerk zit dus gewoon in het papier of beter gezegd: Het maakt deel uit van het papier. Doordat het verdikkingen en/of verdunningen zijn, is het mogelijk om het ook te voelen.

Een lijnwatermerk (Een verdikking óf een verdunning in het papier) en een meertonig lijnwatermerk (een verdunning en een verdikking in het papier) wordt gemaakt tijdens de productie van papier in het natte gedeelte van de papiermachine. Een met ijzerdraad (verhoging) gevormd motief dat zich op een ronddraaiende rol (de egoutteur/ dandyrol) bevindt, drukt de afdruk in de papiermassa, dus heb ik hier minder papiervezels en geeft dus een lichter effect. De dandyrol kan ook een verdieping hebben, zodat er op die plaatsen meer papiervezels komen te zitten en dus een donkerdere effect geeft. Dit proces speelt zich af op een langzeefmachine. Een schaduwwatermerk, dat meerdere grijstinten heeft, dus meerdere verdikkingen en verdunningen, wordt gemaakt op een rondzeefmachine. Hierbij heeft het gaasje reliëf, dat uiteindelijk het watermerk moet gaan vormen.

Watermerken zijn het eerst gebruikt in Bologna (Italië) in 1282. Ze werden gebruikt door papiermakers als identificatie van hun eigen product. Ze werden en worden ook voor postzegels, papiergeld en andere officiële documenten ingezet als bescherming tegen namaak.

Tegenwoordig worden watermerken nog door een klein aantal papierfabrikanten aangeboden. Vaak zijn daarvoor grotere hoeveelheden papier nodig. Voor een moderne variant kan men terugvallen op technieken waarbij drukpersen gebruikt worden voor het aanbrengen van een chemisch of offset namaak-watermerk (Dit is dus geen echt watermerk, maar nagebootst). Daarbij is de minimale hoeveelheid teruggebracht tot 5000 vel A4. Met die nieuwe techniek kan er snel en relatief goedkoop gebruikgemaakt worden van papier met een eigen "nep-watermerk".

Digitaal watermerk[bewerken]

In de digitale techniek kunnen ook digitale watermerken ingezet worden. Het idee daarachter is dat bepaalde informatie (bijvoorbeeld auteursrechten) in de digitale bestanden onlosmakelijk met het bestand verbonden wordt.

Externe link[bewerken]