Zutphen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zutphen
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Zutphen Wapen van de gemeente Zutphen
Locatie van de gemeente Zutphen
Situering
Provincie Vlag van Gelderland Gelderland
Coördinaten 52°8' NB 6°12' OL
Algemeen
Oppervlakte 42,84 km²
- land 40,94 km²
- water 1,9 km²
Inwoners (1 november 2012) 47.162? (1152 inw/km²)
Hoofdplaats Zutphen
Belangrijke verkeersaders N314 N319 N345
N346 N348 N826
Politiek
Burgemeester (lijst) Arnold Gerritsen (D66)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.600 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 205.000
WW-uitkeringen (2007) 20 per 1000 inw.
Autobezit (2007) 399 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 7200-7207, 7230-7232
Netnummer(s) 0575
CBS-code 0301
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10254
Website www.zutphen.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Zutphen
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Sint Walburgiskerk met stadsmuur

Zutphen (Sound uitspraak (info·uitleg), Nedersaksisch: Zutfent) is een stad (Hanzestad) en gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland, aan de rivier de IJssel op Rk 928. De gemeente heeft 47.162 inwoners (1 november 2012, bron: CBS).

De geschiedenis van Zutphen bestrijkt meer dan 1700 jaar. In die tijd is het uitgegroeid van een Germaanse nederzetting, via een belangrijk machtscentrum rond 1000 en een succesvolle handelsstad rond 1300 tot een middelgrote stad anno nu. De stad kreeg stadsrechten aan het einde van de twaalfde eeuw en trad toe tot de Hanze. Het Wapen van Zutphen draagt nog altijd de symbolen van een Hanzestad.

In 2005 is de voormalige naastgelegen gemeente Warnsveld gefuseerd met Zutphen.

Inhoud

Geschiedenis [bewerken]

1rightarrow.png Zie Geschiedenis van Zutphen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zutphen ontstond in de Romeinse tijd als Germaanse nederzetting op een rivierduinencomplex. De nederzetting van de Frankische stam der Chamaven was vermoedelijk al vanaf het begin versterkt: twee parallelle, 5 meter brede en twee meter diepe V-vormige grachten sneden een strategisch puntje van het rivierduin bij de monding van de Berkel in de IJssel af. De plaats is al meer dan 1700 jaar continu bewoond en is een van de oudste steden van Nederland. De naam Zutphen is ontstaan uit Zuid-venne, een rivierduinencomplex tussen drassige weidegrond. De nederzetting bleef in de vroege Middeleeuwen op het huidige 's-Gravenhof bestaan, dit in tegenstelling tot veel andere woonplaatsen in de Volksverhuizingentijd. Na de incorporatie van de IJsselstreek bij het Frankische rijk rond 800 werd Zutphen een bestuurlijk centrum van de graven van Hamaland.

In de late 9e eeuw werd Zutphen verwoest bij vikingaanvallen, waarna aan het einde van die eeuw een ronde ringwal werd opgericht met een 20 meter brede U-vormige gracht. De loop van de markten Groenmarkt, Houtmarkt en Zaadmarkt zijn nog een deel van die voormalige ringwal en gracht. In het midden van de 11e eeuw werd Zutphen enige tijd een vorstelijke residentie en werd er een palts gebouwd. Kort daarvoor was er een kerkkapittel gesticht. De oudste Romaanse bouwfase van de kapittelkerk, de huidige Sint Walburgiskerk werd in 1105 ingewijd. Sinds 1046 was de bisschop van Utrecht landsheer van het Zutphense graafschap en de burg. In de loop van de late 11e eeuw en de vroege 12e eeuw wisten de graven van Zutphen steeds meer macht naar zich toe te trekken. Onder de Gelderse graven werd de grafelijke stad (sinds 1138 via huwelijk in Gelderse handen gekomen) snel groter en economisch belangrijker.

Graaf Hendrik I van Gelre en Zutphen (1138-1181) liet een nieuwe nederzetting van handelaren en ambachtslui buiten de ringwalburg van een eigen omwalling voorzien. De wal bevatte twee tufstenen poorten en zeven of acht torens van hetzelfde uit Duitsland aangevoerde steensoort. Dat gaf de stad de allure van de bisschoppelijke steden Deventer en Utrecht. In dit stadsgebied vestigde de graaf een eigen hof dat in 1293 geschonken werd aan de Dominicanen.

Berkelpoort

Deze locatie lag goed op de kaart bij de kooplieden, en Zutphen groeide snel en werd een van de Hanzesteden. Tussen 1191 en 1196 kreeg Zutphen stadsrechten toegewezen door graaf Otto van Gelre (1181-1207). Veel Gelderse steden (waaronder Arnhem, Doesburg, Doetinchem, Harderwijk, Lochem en Hattem ontleenden hun later verleende stadsrechten aan die van Zutphen. De stad werd ommuurd in de 13e eeuw en uitgebreid met de in de 13e eeuw door de graaf gestichte Nieuwstad. In 1136 en in 1284 vonden in Zutphen grote stadsbranden plaats. Dit had tot gevolg dat de rijke stad in snel tempo 'versteende'. Huizen werden met stedelijke subsidies in baksteen gebouwd. Vele tientallen huizen dateren nog van kelder tot kap uit de 14e eeuw. Zutphens gouden eeuw was de 14e eeuw. Zutphen werd de hoofdstad van de Graafschap Zutphen. De stad nam onder meer deel aan de Oostzeehandel, was vanaf de 13e eeuw lid van de Hanze en had meerdere handelsfactorijen aan de Sont. In de Rijnhandel was de stad zeer actief dankzij diverse tolvrijheden.

Zutphen heeft gedurende enkele honderden jaren het stedelijke muntrecht gehad, maar actief gemunt is er slechts in vier muntperioden: 1478-1480, 1582-1583, 1604-1605 en 1687-1692. In eerdere perioden is ook door de Zutphense graven te Zutphen gemunt (Hendrik I, circa 1150-1181, en Otto I (1182-1207), en later door de hertogen van Gelre (1499) en de provincie 1582-1583)).

De 16e eeuw bracht moeilijke tijden voor Zutphen door de opkomst van andere steden en de Tachtigjarige Oorlog met de Spanjaarden. Na de roerige Gelderse Oorlogen in de eerste decennia van de 16e eeuw werden de vestingwerken van Zutphen gemoderniseerd, maar dat mocht niet baten. Op 10 juni 1572 werd de stad ingenomen door een zwager van Willem van Oranje, graaf Willem van den Berg. Hij verdreef de Spanjaarden, die echter op 17 november 1572 de stad onder Don Frederik, de zoon van de hertog van Alva, terug veroverden en honderden inwoners executeerden, het 'Bloedbad van Zutphen'.

Kaart van Zutphen in 1649

Er volgden jaren van wisselende bezetting en belegeringen. Bij een vooral in Engeland bekende Slag om Zutphen sneuvelde in 1586 staatsman, dichter en vertrouweling van Elisabeth I: Sir Philip Sidney. Tussen 1582 en 1591 trok grootste deel van de bevolking weg of werd vermoord. In 1591 werd de stad heroverd door Maurits van Nassau, tijdens het Beleg van Zutphen. Daarmee begon een lange periode van Zutphen als vestingstad en garnizoensstad. In 1672 (Rampjaar) werd Zutphen veroverd door het Franse leger. De Walburgiskerk werd opnieuw ingericht voor de katholieke eredienst maar werd na het vertrek van de Fransen weer teruggegeven aan de protestanten.

Kort na 1700 werd de vesting Zutphen uitgebreid naar ontwerp van Menno van Coehoorn en aan het eind van de 18e eeuw uitgebreid met de linies van Wambuis en Hoorn. Er kwam een nieuwe gordel van lunetten en hoornwerken die het vijandelijk geschut nog verder van de stad moest houden. Zutphen was honderden jaren lang ingeklemd in haar vestingwerken. De bevolking groeide gestaag van 7500 inwoners in 1795 naar meer dan 15.000 in 1860 op slechts 40 hectare grond binnen de muren. De ruimtegroei begon pas weer toen in 1874 de vesting Zutphen werd opgeheven, en de muren om de stad verwijderd konden worden. Enkele delen van de vestingwerken zijn nog zichtbaar, zoals het Bourgonjebolwerk aan de IJsselkade, ook bekend als 'de Bult van Ketjen'.

Oorlogsschade aan de Rozengracht, foto uit 1945

De groei van Zutphen bleef door waterproblemen (Baaksche Overlaat) en beperkte industrialisatie achter bij de landelijke trend. Pas in de dertiger jaren werd het 20.000-inwonertal gepasseerd. In de Tweede Wereldoorlog werd de stad zwaar getroffen door meerdere bombardementen en twee weken strijd in 1945. Alleen al bij het bombardement van 14 oktober 1944 lieten meer dan 100 burgers het leven. Van de bijna 500 Joodse ingezetenen keerden er na de bevrijding nog geen 50 terug. Na de oorlog stond alles in het teken van wederopbouw, restauratie en industrialisatie.

Tegenwoordig zijn in het centrum van Zutphen nog vele sporen te vinden van de middeleeuwse bloeitijd van de stad, zoals van de ommuring: de Drogenapstoren uit 1444, de Bourgonjetoren uit 1457, de Kruittoren van begin 14e eeuw, de Spaanse Poort (een barbacane-voorpoort van de oude Nieuwstadspoort uit 1537) en diverse waltorens aan de Bornhovestraat en Armenhage (13e eeuw). Daarnaast zijn er ook nog grote stukken stadsmuur te vinden, waaronder een stuk bij de Drogenapstoren, en een stuk bij de Berkelpoort uit het begin van de 14e eeuw met resten van twee waltorens. De middeleeuwse binnenstad van Zutphen herbergt achter de veelal jongere gevels een grote hoeveelheid bakstenen huizen uit de late Middeleeuwen. Vele tientallen dateren zelfs tot en met de kapconstructie van voor 1400. Er zijn drie middeleeuwse kerken (zie verder) en resten van diverse kloosters en hospitalen.

In 1927 werd het Wijnhuisfonds opgericht, dat sindsdien meer dan 80 panden heeft opgekocht en gerestaureerd. Gerestaureerde panden worden verhuurd; de opbrengst wordt gebruikt om andere gebouwen te restaureren.

Geografie [bewerken]

Satellietfoto Zutphen en omgeving

Topografie [bewerken]

Zutphen ligt in het noorden van de provincie Gelderland. De stad is gelegen aan de rivier de IJssel (voornamelijk aan de oostelijke zijde) aan de monding van de Berkel. In sommige gevallen wordt Zutphen tot de streek de Achterhoek gerekend, dit is echter niet altijd het geval.

Nabijgelegen plaatsen zijn Apeldoorn, Arnhem, Deventer, Doesburg, Doetinchem en Lochem.

Zutphen-topografie.jpg

Topografisch kaartbeeld van Zutphen, 2011-2012. Klik op de kaart voor een vergroting.

Aangrenzende gemeenten [bewerken]

Zutphen grenst, met de klok mee, aan de gemeenten Lochem in het noordoosten, Bronckhorst in het zuiden, Brummen in het zuidwesten en Voorst in het noordwesten.

   Aangrenzende gemeenten   
 Voorst      Lochem 
   Brosen windrose nl.svg   
 Brummen   Bronckhorst    

Cultuur [bewerken]

Bijzondere bouwwerken en pleinen [bewerken]

Vanwege het grote aantal historische gebouwen met een toren wordt Zutphen ook regelmatig aangeduid als Torenstad. Omdat er in het centrum van Zutphen weinig tot geen moderne hoogbouw staat zijn de historische torenspitsen van onderstaande gebouwen goed zichtbaar en vormen zo de skyline van Zutphen. De titel Torenstad wordt vaak gebruikt in reclame-uitingen om toeristen te trekken.

Religieuze architectuur [bewerken]

Walburgiskerk

De Walburgiskerk werd gesticht en gebouwd als Romaanse kapittelkerk omstreeks 1050, verbouwd in romano-gotische Keulse stijl in 1200-1270, daarna vergroot in de 14e, 15e en vroege 16e eeuw tot een grote hallenkerk, een voorbeeld van rijke Nederrijnse gotiek. In de toren hangen zes klokken die nog altijd met de hand geluid worden, op zaterdagavond vanaf 18.00 uur en vóór de kerkdiensten. In de viering hangt het Angelusklokje, dat dagelijks te horen is.
Bij de kerk hoort sinds 1561 de Librije, een bibliotheek met 750 oude folianten die vastgeketend zijn op eeuwenoude lectrijnen, lessenaars, om diefstal te voorkomen. Behalve de Librije zijn er nog maar twee andere 'kettingbibliotheken' bewaard gebleven, in het Italiaanse Cesena en het Engelse Hereford. De Librije is gesticht als een 'openbare' bibliotheek voor welgestelde Zutphenaren, en bezit tegenwoordig een belangrijke collectie van voornamelijk 15e-17e-eeuwse boeken.

De Broederenkerk is een grote vroeg-14e-eeuwse kloosterkerk van de Dominicaner orde (predikheren). De Broederenkerk is sinds 1983 in gebruik als openbare bibliotheek en is in recente jaren uitgebreid gerestaureerd. Op de kerk staat een dakruitertorentje uit 1771, waarin het poortersklokje hangt dat nog altijd luidt tussen 21.50 en 22.00 uur waarna (tot 1853) de poorten van de stad werden gesloten. Tevens luidt de klok dagelijks 1 minuut om 18.00 uur ter herinnering aan de gevallenen in de Tweede Wereldoorlog.

De Nieuwstadskerk huisvest nu de katholieke Sint Johannes de Doper, in de Middeleeuwen bekend als Onze Lieve Vrouwe op de Nieuwstad. Gesticht als parochiekerk omstreeks 1250 van de nieuwe stadsstichting. De oudste kern (middenschip) met onderste deel van de toren dateert uit de late 13e eeuw. Uitbreidingen hadden plaats tussen 1439 en 1442 (verhoging en naaldspits toren), 1455-1459 (koor) en 1480 en 1530 (verbouwing tot hallenkerk met noorder- en zuiderzijbeuk). Het is de enige kerk met vier originele middeleeuwse luidklokken.

Civiele architectuur [bewerken]

Wijnhuistoren

De Drogenapstoren is gebouwd in 1444-1446 als stadspoort (Saltpoort = zoutpoort) en werd in 1465 weer dichtgemetseld; sindsdien staat hij bekend als toren in plaats van als poort. Stadsmuzikant Tonis Drogenap woonde er rond 1555 en gaf de toren zijn huidige naam. Van 1888 tot 1927 was de Drogenapstoren in gebruik als watertoren.

De Wijnhuistoren is de toren van het Wijnhuis (waag, herberg, stadswacht en wijnhuis), gefaseerd gebouwd tussen 1618 en 1642 door stadsbouwmeester Emond Hellenraet onder invloed van Hendrick de Keyser. In 1644 maakten de gebroeders Pieter en François Hemony, wier atelier toen in Zutphen was gevestigd, voor deze toren het eerste zuiver gestemde carillon ter wereld. De Stichting "Vrienden van het Carillon" organiseert in de zomermaanden een reeks van concerten

De Bourgonjetoren is een geschuttoren uit 1457 met muren van bijna vier meter dik, gebouwd tijdens de Gelders-Bourgondische oorlog. Dominee Johannes Florentius Martinet schreef omstreeks 1770 in het uit 1741 daterende theekoepeltje op de toren zijn wereldberoemde Katechismus der Natuur.

De Berkelpoort is onderdeel van de stadsmuur, aan de oostelijke kant van de middeleeuwse stad. Poort over de kleine rivier de Berkel. De waterpoort verbindt de oude stad en de Nieuwstad en is gebouwd rond 1320. Het werd in de Middeleeuwen 'Bovenberg' genoemd. De westelijke tegenhanger werd in 1772 gesloopt.

Overige bezienswaardigheden [bewerken]

Aan de Groenmarkt, Houtmarkt en de Zaadmarkt staat een aantal statige panden. Hier woonden in de 18de en 19de eeuw welgestelde burgers en kooplieden.

In de uiterwaarden van de IJssel staat de enige Amerikaanse windmotor van de provincie Gelderland.

Monumenten [bewerken]

De stad neemt met ruim 450 rijksmonumenten en ruim 500 gemeentelijk monumenten de eerste plaats in onder de Gelderse monumentensteden. In Nederland is Zutphen een van de belangrijkste historische stadskernen (beschermd stadsgezicht) met een bijzonder groot aantal middeleeuwse, vooral 14e-eeuwse, huizen. De in de laatste 20 jaar opgedane bouwhistorische kennis over deze huizen komt helaas niet tot uiting in de rijksbeschrijvingen van de Zutphense monumenten (zie lijst van rijksmonumenten, met de stand van kennis van 1966).

Zie:

Kunst in de openbare ruimte [bewerken]

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Musea [bewerken]

Zutphen heeft een aantal musea, waaronder:

Evenementen [bewerken]

Op Koninginnedag worden er in de binnenstad veel activiteiten georganiseerd door de Stichting Koninginnedag Zutphen. In mei vindt ieder jaar de Meimarkt plaats.

Iedere zomer worden op vier opeenvolgende woensdagen de Zomerfeesten gehouden, met muziekpodia (rock, dance etc.) door het gehele centrum. Op de derde dag van de Zomerfeesten is er traditioneel een amateurwielerwedstrijd op een parcours door het centrum.

In augustus vindt de jaarlijkse kunstmarkt plaats. Begin september komen dweilorkesten naar de Zutphense Dweildag, om op diverse locaties in het centrum te spelen. Tijdens Hemelvaartsdag is er sinds 2009 muziekfestival WoodWall op de Houtwal.

Op de derde zondag van september vindt het Chocoladefestival plaats. Tijdens dit festival is dan in de binnenstad van alles te zien op het gebied van chocolade. Zo zijn er demonstraties van bonbonmaken, koken met chocolade, schilderen en beeldhouwen met chocolade. Er wordt zelfs chocolade-bier gebrouwen en bij de horeca zijn verschillende gerechten te verkrijgen die bereid zijn met chocolade. Dit alles wordt omlijst met muziek en optredens van verschillende artiesten.

Ook is er jaarlijks in oktober de nationale bokbierdag. De markt van Zutphen is dan één groot café met allerlei soorten bokbier. Tegenwoordig heeft ook de Hanze-stadsbrouwerij van Zutphen zijn eigen bokbier.

Sport [bewerken]

Op 31 augustus 2009 is de tweede etappe van de Ronde van Spanje in Zutphen van start gegaan.

Eén van de lokale sportverenigingen is tafeltennisclub TTV Torenstad, dat in 1984 landskampioen werd en meerdere nationale bekers won.

Justitiestad [bewerken]

Rechtbank Zutphen: achterzijde

Zutphen is een belangrijk juridisch centrum en wordt daarom ook wel justitiestad genoemd. De stad huisvest een rechtbank, het opleidingsinstituut voor de rechterlijke macht (Studiecentrum Rechtspleging; SSR), regionaal opleidingscentrum en (praktijk)trainingscentrum voor de politie, de politie-academie (voor rechercheurs) en een internationaal politie-conferentiecentrum in Huis 't Velde (in Warnsveld, 2 km van Zutphen), JPC De Sprengen (jeugdige delinquenten) en de Penitentiaire Inrichting Ooyerhoek (meerderjarige delinquenten), onderdeel van PI Achterhoek.

Daarnaast draagt de aanwezigheid van vele ondersteunende juridische diensten en een groot aantal advocatenkantoren bij aan de naam van Zutphen op dit gebied.

Antroposofische stad [bewerken]

Sinds de komst van een antroposofische huisarts in 1953 is de stad Zutphen steeds meer een centrum van de antroposofische beweging in Oost-Nederland geworden. Circa 10 tot 15 procent van de inwoners is antroposoof of voelt zich tot de antroposofische beweging aangetrokken. Zutphen heeft zich ontwikkeld tot een Steiner-stad met drie vrije scholen voor basisonderwijs en een voor voortgezet onderwijs met vwo, havo, en mbo-t. Ook is er een beroepsopleiding op antroposofische basis. Verder zijn er antroposofische winkels, tehuizen, een groot aantal alternatieve genezers en zelfs een antroposofische uitvaartonderneming gevestigd. Zutphen heeft een antroposofische woonwijk met naar bekende antroposofen genoemde straten. Zelfs het stadhuis is door een antroposofische architect verbouwd. In 2003 kwam burgemeester Arnold Gerritsen met het idee de stad te voorzien van het label antroposofische stad als een aanvulling op het oude Zutphen justitiestad.[2][3]

Politiek en bestuur [bewerken]

Gemeentehuis (oude vestiging)

Samenstelling gemeenteraad [bewerken]

De gemeenteraad van Zutphen bestaat uit 29 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2005 2010
PvdA 7 7 7 8 6
VVD 3 4 4 4 4
Stadspartij Zutphen-Warnsveld* 2 2 4 4 4**
CDA 4 4 4 4 2
GroenLinks 2 3 2 3 3
D66 4 1 2 2 3
SP 1 2 2 3 2
ChristenUnie - - - 1 1
Burgerbelang Zutphen-Warnsveld - - - - 2
Fractie Berg/Siebelink - - - - 2
Totaal 23 23 25 29 29

* Deed in 2002 mee onder de naam Leefbaar Zutphen.
** Op 29 december 2010 stapten fractievoorzitter Berg en vicefractievoorzitter Siebelink uit de fractie, beiden gaan zelfstandig verder als raadslid.

Stedenbanden [bewerken]

Zutphen heeft jumelages met de volgende steden:

Voorts is er sinds 1986 een vriendschapsband met Villa Sandino (Nicaragua).

Vervoer [bewerken]

Station Zutphen

Station Zutphen, waar twaalf treinen per uur vertrekken, is een spoorwegknooppunt. Er zijn twee treinen per uur naar Winterswijk, Hengelo-Oldenzaal, Deventer-Zwolle, Apeldoorn, en vier treinen per uur naar Arnhem-Nijmegen.

Zutphen ligt circa tien kilometer ten zuiden van de A1, onder Deventer, en is een knooppunt van provinciale wegen: de N348 (Arnhem-Zutphen-Deventer-Ommen), N345 (Apeldoorn), N346 (Hengelo), N314 (Doetinchem), N319 (Winterswijk) en N826 (Laren).

Binnen de stad zijn een aantal stadsbuslijnen, waarvan de exploitatie in handen ligt van Arriva. Naast stadsbuslijnen 80, 83 en 89 verzorgen ook lokale bussen zoals lijn 81 (Zutphen - Eefde - Gorssel - Deventer) en lijn 54 (Zutphen - Eefde - Almen - Laren) openbaar vervoer voor met name de noordelijke delen van Zutphen.

Op enkele decimeters van elkaar zijn er, met gemeenschappelijke pijlers, een spoorbrug aan de noordzijde en een verkeersbrug aan de zuidzijde over de IJssel. De laatste heeft aan de zijde van de spoorbrug een voetpad en aan de andere zijde een fietspad.

De spoorlijn splitst zich aan de linkerzijde van de IJssel in takken naar Dieren en Apeldoorn.

Bestuurlijke indeling [bewerken]

De gemeente Zutphen heeft de indeling van de stad in wijken gewijzigd door wijken samen te voegen en andere namen te geven. Zo is de wijk 'Noordveen' ontstaan waaronder de gehele noordelijke stad met onder andere het Deventerwegkwartier en Voorsteralleekwartier vallen. Dit is een louter administratieve indeling; voor veel Zutphenaren is 'Noordveen' een nietszeggend begrip. Tussen het centrum en De Hoven ligt de rivier de IJssel; beide zeer verschillende stadsdelen zijn tot een wijk gecombineerd. Warnsveld, een apart dorp, wordt door de gemeente ook als wijk gerekend.

Traditionele wijkindeling [bewerken]

  • Centrum
  • Leesten
  • Zuidwijken
  • De Hoven
  • Deventerwegkwartier
  • Staatsliedenkwartier (inclusief Zeeheldenbuurt)
  • Componistenbuurt (Helbergen)
  • Warnsveldsewegkwartier
  • De Mars
  • Voorsteralleekwartier

Huidige wijkindeling [bewerken]

Leesten
wijk in Zutphen

Het dorp Warnsveld heeft een aparte status met een eigen dorpsraad (dorpsraad Warnsveld).

Overige kernen [bewerken]

  • Warnsveld, sinds 1 januari 2005 onderdeel van de Gemeente Zutphen, circa 9000 inwoners
  • Bronsbergen, kleine buurtschap ten zuiden van Zutphen op een rivierduinencomplex aan de IJssel
  • Warken, ten oosten van het dorp Warnsveld; kleine buurtschap

Bekende inwoners [bewerken]

Theo Mann-Bouwmeester
Jan Brandts Buys
Joop Westerweel
Inge Diepman
Hester Macrander
Mirte Roelvink

Geboren [bewerken]

Elders geboren, maar woonachtig (geweest) in Zutphen [bewerken]

Henk Kamp

Overleden te Zutphen [bewerken]

Trivia [bewerken]

Volgens een verhaal dat in Zutphen soms nog de ronde doet, zou Ludwig van Beethoven in augustus 1772 in de herberg De Fransche tuin in Zutphen geboren zijn. Hierover schreef een zekere heer Van Marsdijk in 1836 een brief aan de burgemeester van Bonn, de stad waar Beethoven volgens alle officiële lezingen op 17 december 1770 geboren is. Hij zou de doopakte van een overleden broertje (geboren in Bonn in 1770) hebben meegekregen, terwijl zijn ouders op dat moment in Zutphen verbleven. Het verhaal is echter nooit bewezen.

Zie ook [bewerken]

Externe link [bewerken]

Fotogalerij [bewerken]

  • Zutphen en de Sint Walburgskerk

  • Berkelpoort

  • Rechtbank Zutphen: entreegebouw

  • Bourgonje toren

  • Drogenapstoren

  • IJsselkade in de avond

  • Sint Walburgskerk

  • Leesten, straatzicht

  • Zuidwijken, kunstwerk

  • Gelre Ziekenhuizen Zutphen (voorheen Het Spittaal)

  • Fietsbrug over de N348

  • Brug over het Twentekanaal in het nieuwe tracé van de N348

Bronnen, noten en/of referenties
Hanse Danzig.svg Hanze Hanse Bremen.svg
Hanzesteden: Anklam · Arnhem · Bergen · Berlijn-Cölln · Brunswijk · Bremen · Brugge · Cēsis · Deventer · Doesburg · Dortmund · Duisburg · Elburg · Erfurt · Dantzig · Goslar · Göttingen · Great Yarmouth · Greifswald · Groningen · Halle · Hamburg · Hameln · Hannover · Harderwijk · Hasselt · Hattem · Hildesheim · Kalkar · Kampen · Kaunas · Keulen · Kiel · Klaipėda · Koningsbergen · Kopenhagen · Krakau · Kuldīga · Londen · Lübeck · Lüneburg · Maagdenburg · Münster · Nijmegen · Oldenzaal · Ommen · Osnabrück · Paderborn · Pärnu · Pskov · Quedlinburg · Riga · Roermond · Rostock · Stargard Szczeciński · Stavoren · Stockholm · Stralsund · Stettin · Tallinn · Tartu · Tiel · Toruń · Novgorod · Venlo · Ventspils · Visby · Wismar · Breslau · Zutphen · Zwolle
Hanzekantoren: Bryggen (Bergen) · Hanzekantoor van Brugge · Peterhof (Novgorod) · Stalhof (Londen)
Zie ook: Hanzedagen · Hanzevlaggen · Vitte · Greenwell's Booth · Schra van Novgorod
Hollands-Wendische Oorlog · Vrede van Utrecht · Simon van Utrecht

Andere Hanzen: Vlaamse Hanze van Londen · Hanze der XVII steden
Vlag van de provincie Gelderland Plaatsen in de gemeente Zutphen Vlag van de gemeente Zutphen

Stad: Zutphen      Dorp: Warnsveld      Buurtschappen: Hoven · Warken
Gelderland: Steden en dorpen in Gelderland      Nederland: Provincies · Gemeenten
Vlag van Nederland Gemeenten in de provincie Gelderland Vlag van Gelderland

Aalten · Apeldoorn · Arnhem · Barneveld · Berkelland · Beuningen · Bronckhorst · Brummen · Buren · Culemborg · Doesburg · Doetinchem · Druten · Duiven · Ede · Elburg · Epe · Ermelo · Geldermalsen · Groesbeek · Harderwijk · Hattem · Heerde · Heumen · Lingewaal · Lingewaard · Lochem · Maasdriel · Millingen aan de Rijn · Montferland · Neder-Betuwe · Neerijnen · Nijkerk · Nijmegen · Nunspeet · Oldebroek · Oost Gelre · Oude IJsselstreek · Overbetuwe · Putten · Renkum · Rheden · Rijnwaarden · Rozendaal · Scherpenzeel · Tiel · Ubbergen · Voorst · Wageningen · West Maas en Waal · Westervoort · Wijchen · Winterswijk · Zaltbommel · Zevenaar · Zutphen
Nederland: Provincies · Gemeenten
Wikimedia Commons

Beluister
(info)
Overgenomen van "http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zutphen&oldid=37570747"