Agitprop

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vraagteken
Er wordt getwijfeld aan de juistheid van een of meer onderdelen van dit artikel.
Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan.
Opgegeven reden: Zie overlegpagina
Dit sjabloon is geplaatst op 20 juli 2012.
Vraagteken
Agitpropposter door Vladimir Majakovski

Agitprop (Russisch: агитпроп) is de samengestelde afkorting die staat voor "agitatie en propaganda", waarbij de propaganda op de geest moet werken en de agitatie op de emoties. In feite is het een dwingende, agressieve vorm van propaganda.

Ontstaan[bewerken]

Aanvankelijk was agitprop een vorm van volkstoneel, die ontstond tijdens het Russische constructivisme (1917–1925) in de beginjaren van het Russische communisme. Bedoeling was een breed publiek te doordringen van de communistische waarden. Aangezien de overgrote meerderheid van de Russische bevolking analfabeet was, werden de ideeën van de machthebbers omgezet in toneel- en beeldvorm, waarmee een veel breder bereik was gegarandeerd dan met traditioneel-artistieke middelen mogelijk zou zijn geweest. Bekend waren de ROSTA-posters van het gelijknamige eerste Sovjet-Russische persbureau.

Herleving[bewerken]

Het verschijnsel kwam opnieuw in zwang tijdens de roerige jaren 70 van de 20e eeuw, toen linkse activisten zich ervan gingen bedienen met bijvoorbeeld 'Ban de Bom'-posters en 'Liever een Rus in de keuken dan een kruisraket in de tuin' (zie Armand). In de tweede helft van de jaren 90 werd het gebruikt door de grote tv-zenders van Rusland om andersgezinde politici zwart te maken. Vooral presentator Aleksandr Nevzorov maakte zich hier schuldig aan.[1] Onder Poetin wordt het bijvoorbeeld door de pro-Kremlin jeugdbeweging Nasji ingezet als politiek middel. Onder agitprop wordt meestal agressieve linkse propaganda bedoeld, maar de term wordt steeds vaker gebruikt voor alle soorten agressieve propaganda.

Ruimere toepassing[bewerken]

Allengs heeft het woord een ruimere betekenis gekregen. Het wordt bijvoorbeeld gebruikt om promotiemateriaal van activisten (flyers, buttons) aan te duiden.

Noten[bewerken]

  1. De Groene Amsterdammer Moor, M. de, AGITPROP-TV, Aan de vooravond van de presidentsverkiezingen neemt de journalistiek in Rusland steeds meer de vormen aan van het vertrouwde 'agitprop'. 'Onafhankelijkheid is een verpakking.' - 8 maart 2000