Naar inhoud springen

Amadisroman

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
"Amadis de Gaula", originele Spaanse uitgave (1508)
Titelpagina van "Amadijs van Gaulen", eerste Nederlandstalige uitgave (Antwerpen 1546)

Een amadisroman is een roman uit de 16e eeuw waarin vooral avontuur en sentimentaliteit aan bod komen. Een ideaal van de ridder wordt opgehangen: een dapper, moedig, knap en vooral trouw man. De benaming is afgeleid van de Spaanse roman 'Amadís de Gaula' oorspronkelijk gepubliceerd in Spanje in 1508. Het eerste boek van deze roman werd voor het eerst uitgegeven in het Nederlands in Antwerpen in 1546 met de titel 'Een schoone historie van den seer vroomen Amadijs van Gaulen'. (Vroom is in dit verband ‘flink, krachtig, heldhaftig; rechtschapen, betrouwbaar’;[1] er is geen direct verband met religie.)

De verhalen waren in trek bij het gewone volk, maar ook bij de hogere standen. Het genre moet ook in de Nederlanden bijzonder geliefd zijn geweest, want in 1598 verscheen een uitgave in 21 dikke delen, vertaald uit het Frans.[2]

Tegenbeweging

[bewerken | brontekst bewerken]

In het begin van de zeventiende eeuw ontstaat in Spanje een antiromanbeweging als antwoord op de amadisroman: de picareske of schelmenroman. Het hoofdpersonage, de picaro, is een soort antiheld die zich met slimme streken uit allerlei situaties weet te redden. Het voorbeeld bij uitstek is het anonieme La Vida de Lazarillo de Tormes.

Titelpagina van het eerste van 21 delen van 'Het eerste boeck vanden vromen ende doorluchtighen ridder Amadis, sone vanden Coninck Prion van Gaule, ende vande Coninginne Helizene. Nu eerst overgheset in onse Nederlantsche sprake, seer ghenoechlick om te lesen. - Leyden: J.C. van Dorp, 1598'
Titelpagina van het eerste van 21 delen van 'Het eerste boeck vanden vromen ende doorluchtighen ridder Amadis, sone vanden Coninck Prion van Gaule, ende vande Coninginne Helizene. Nu eerst overgheset in onse Nederlantsche sprake, seer ghenoechlick om te lesen. - Leyden: J.C. van Dorp, 1598'