Apofenie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Apofenie is het verschijnsel waarbij mensen in willekeurige gegevens patronen opmerken, en daarin betekenis lezen die er niet is.

Het heeft betrekking op psychologische denkfouten, waaronder de gokkersfout.

Apofenie is ook vaak een eigenschap van mensen voorafgaand aan het ontstaan van een psychose. De wiskundige John Forbes Nash leed aan apofenie; dit is goed voorgesteld in de biografische film over zijn leven, A Beautiful Mind. Antipsychotica zorgen dat apofenie verdwijnt, maar nemen daarmee tevens misschien eventuele genialiteit weg.

Een begrip dat nauw aan apofenie is verwant is synchroniciteit, een begrip dat door de psychiater Jung in het leven is geroepen. Hierbij gaat om twee bijzondere gebeurtenissen die door het subject aan elkaar worden gekoppeld. Bij apofenie daarentegen gaat het over een bundel van willekeurige gegevens.

Een subcategorie van apofenie is pareidolie, waarbij er in willekeurige afbeeldingen of waarnemingen een levensvorm wordt herkend. De Holtzman Inkblot Test werkt door dit fenomeen: mensen herkennen levensvormen in inktvlekken.