Challengerdiepte

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Challenger deep)
Ga naar: navigatie, zoeken
Ligging van Challengerdiepte

De Challengerdiepte in het noordwesten van de Stille Oceaan is het diepste punt van de aarde. Het internationale aardrijkskundig woordenboek van de zeebodem (GEBCO Gazetteer of Undersea Feature Names) vermeldt als diepte 10.920 m onder de zeespiegel, met een nauwkeurigheid van ± 10 m.[1]

Naam[bewerken]

De Challengerdiepte (Engels: Challenger Deep) is in 1951 zo gedoopt door het Britse schip HMS Challenger ter herinnering aan haar voorganger, een onderzoeksschip dat ook HMS Challenger heette. Die eerste Challenger kwam daar tijdens haar wereldwijde expeditie in 1875 in de buurt en peilde met een peillood toen een diepte van meer dan 8.000 m.[2] In 1951 kon echolood worden gebruikt en werd op één plaats 10.900 m. diepte gemeten.

Dieptebepalingen[bewerken]

Er is veel onderzoek gedaan om te achterhalen waar het diepste punt precies ligt en hoe diep dat dan is. Het Russische schip Vitjaz meldde in 1957 een plek waar het 11.034 m diep zou zijn. Een diepte van meer dan 11 km is nooit door andere metingen bevestigd. De eerste robuuste metingen werden in 1959 gedaan door de het onderzoeksschip Stranger van het Scripps Institution of Oceanography en kwamen uit op 10.915 ± 10 m. In 1960 daalde de bathyscaaf Trieste af tot de bodem en bepaalde via drukmetingen een diepte van 10.913 ± 5 m. Het onderzoeksschip Takuyo van de Japanse Hydrografische Dienst onderzocht in 1984 het hele gebied van de Challengerdiepte en stelde vast dat er daarbinnen weer drie extra diepe plaatsen zijn te onderscheiden, waarvan de meest oostelijke met ongeveer 10.914 m de diepste is. Later onderzoek door het eveneens Japanse onderzoeksschip Kairei kwam voor dit laatste punt uit op 10.920 ± 5 m.[3]

Ligging[bewerken]

De Challengerdiepte bevindt zich aan de zuidwestelijke punt van de Marianentrog[4], dicht bij de Marianen-eilanden en ruim 300 kilometer van het eiland Guam. Het dichtstbijzijnde land is het eiland Fais in het noordwesten van de Carolinen. De Marianentrog is ontstaan doordat de Pacifische hier onder de Filipijnse Plaat schuift. Volgens onderzoekers zou dit deel van de trog zo diep zijn doordat de Pacifische Plaat hier wat smaller en buigzamer is en daardoor veel scherper naar beneden buigt.[5]

In de buurt komt veel seismische activiteit voor. Wetenschappers vermoeden dat ze door aangepaste robots in de trog te laten afdalen, sommige seismische activiteiten kunnen voorspellen.[6]