cis-Element

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een cis-element of cis-regulatie element is een regio van het DNA of RNA dat de genexpressie reguleert en op hetzelfde molecuul van het DNA ligt (dikwijls een chromosoom). Dit cis-element is vaak een bindingsplaats voor één of meer trans-regulatie factoren. Een cis-element kan zitten bij het 5'-eind van de coderende sequentie van het gen dat het reguleert, (in de promotor regio of verder bovenstrooms), in een intron of 3' van de coderende sequentie van het gen, zowel in de niet-getransleerde als in de niet-getranscribeerde regio.

Cis-elementen die de transcriptie remmen worden silencers genoemd en die de transcriptie bevorderen heten enhancers. De gezamenlijke cis-/trans-activiteiten in de promotor bepalen uiteindelijk de intensiteit waarmee de RNA-polymerase de transcriptie uitvoert.

In het Ti-plasmide van agrobacteriën zijn aan de linker en rechter grens (left border (LB), right border (RB)), die in het plasmide het t-DNA (transfer-DNA) flankeren, herhalingen van 25 basen te vinden.[1] Deze worden als essentiële cis-elementen voor het overdragen van het t-DNA gezien.[2]

Een ander voorbeeld van een cis-element is de riboswitch.

Ook de operator in het lac-operon is een cis-element. Deze DNA sequentie wordt gebonden door de lac-onderdrukker, dat op zijn beurt de transcriptie van aanliggende genen op hetzelfde DNA-molecuul voorkomt. De lac-operator wordt dus beschouwd als cis-werkend bij de regulatie van de nabijgelegen genen. De operator zelf codeert niet voor een proteïne of RNA.

Literatuur[bewerken]

  • Schopfer P., A. Brennecke (2005) Pflanzenphysiologie. 6. Auflage. Elsevier Spektrum Akademischer Verlag, München u.a. ISBN 3-8274-1561-6.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Yadav, N. S., J. Vanderleyden, et al. (1982). "SHORT DIRECT REPEATS FLANK THE T-DNA ON A NOPALINE TI PLASMID." Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America-Biological Sciences 79(20): 6322-6326.
  2. Komori, T., T. Imayama, et al. (2007). "Current status of binary vectors and superbinary vectors." Plant Physiology 145(4): 1155-1160.