Naar inhoud springen

Dekblad

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Het contact tussen twee dekbladen ligt ontsloten in de rotswand rondom de Martinsloch in de Tsingelshörner in Zwitserland. Het contact is te herkennen als een horizontale lijn boven het Martinsloch. Eronder ligt kalksteen uit het Laat-Jura; erboven oudere en hardere conglomeraten uit het Perm.
De anatomie van een grootschalige overschuiving. Een venster is een uitgeërodeerde holte in de nappe waarin het gesteente dat onder de overschuiving zit dagzoomt. Een klippe is een stuk van de nappe dat door erosie van de rest afgesneden is geraakt.

Een dekblad of nappe is in de structurele geologie een grote gesteente-eenheid die een aanzienlijke afstand (meer dan 2 tot 5 kilometer) over een horizontaal overschuivingsvlak is verplaatst. Dekbladen werden voor het eerst herkend in de westelijke Alpen waar series dekbladen over elkaar zijn geschoven. Ze ontstaan door grootschalige compressieve tektoniek en zijn kenmerkend voor plooiingsgebergtes en orogene gordels.

Er wordt verschil gemaakt tussen autochtone en allochtone nappes. De laatsten zijn nappes die van "ver" komen. Op de schaal van hele gebergtes wordt met allochtoon meestal bedoeld dat de nappe een deel van een ander paleocontinent is dan de eenheid waar hij op ligt.

Een "gat" in een nappe wordt wel een venster genoemd, een los stuk nappe een klippe.

Structuur & ontstaan

[bewerken | brontekst bewerken]
versimpelde weergave van een overschuiving in actie

Een dekblad ontstaat meestal als een compressiestructuur in gebergtevormende processen waar sprake is van een zogenaamde low "angle detatchment fault", dat wil zeggen, een breuklijn waar twee gesteentepakketten onder een vrij lage hoek over elkaar heen beginnen te schuiven. Dit proces begint meestal op vrij grote diepte, omdat er plastische deformatie bij komt kijken, wat aan het aardoppervlak niet mogelijk is. Daarna wordt het verschoven pakket door verdere gebergtevorming en exhumatie naar de oppervlakte gebracht. Er zijn ook gevallen bekend waar een dekblad het resultaat was van een grootschalige verzakking van gesteentemassa's langs de randen van gebergtes.[1]