Herenhuis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vrijstaand herenhuis in de omgeving van Maartensdijk
Herenhuizen in de Harlingerstraatweg/Harlingersingel te Leeuwarden

Een herenhuis is een - meestal chic - woningtype dat bestaat uit minimaal twee volledige woonlagen (dus zonder schuine wanden) en een zolder. De dakgoot ligt minimaal op plafondhoogte van de eerste verdieping.[bron?] Een herenhuis heeft een 'hoge gootlijn'.

Een herenhuis kan zowel vrijstaand zijn, als een rijtjeshuis. Door de bouwwijze heeft een herenhuis veel woonruimte, maar ook hoge bouwkosten. Om die laatste reden werden herenhuizen in het verleden door de rijken, de heren, bewoond. De term herenhuis beantwoordt daarmee aan een bepaalde verwachting en geeft meteen enige status aan een huis. Het interieur kenmerkt zich vaak door hoge plafonds, sierlijk lijstwerk en andere ornamenten, glas in lood, en grote schouwen.

In oude Hollandse steden als Amsterdam, Rotterdam, Dordrecht, Delft en West-Friese steden als Enkhuizen en Hoorn zijn nog vele voorbeelden vanuit de tijd van de VOC.

Andere plaatsen met herenhuizen zijn onder andere Leiden, Gouda, Middelburg, Utrecht, Groningen en Nijmegen. Het kunnen ook grachtenhuizen zijn zoals in Amsterdam.

In de universiteitssteden zijn in de loop der tijd veel herenhuizen van binnen flink verbouwd om ze geschikt te maken voor studentenhuisvesting.

In Vlaanderen treft men in de steden als Antwerpen, Gent, Brugge, Mechelen, Leuven, Lier en Kortrijk heel veel herenhuizen aan die twee verdiepingen of meer hebben, de zolderverdieping niet meegeteld. Ook in Brussel zijn ze talrijk aanwezig. Aangezien zij vooral in de stadskernen voorkomen en daar een grote vraag bestaat naar kleinere woningen, werden zij in veel gevallen heringericht tot drie- of vier-flats-woningen: één appartement per verdieping. Zo'n herenhuisflat werd vaak een kwartier genoemd, niet zozeer omdat het een kwart van een woning was maar omdat de mensen (vaak werkzoekenden van het platteland) in afwachting van de overkomst van hun familie en het betrekken van een complete woning niets meer wilden dan "inkwartieren".[bron?]

Duits: 'Herrenhaus'[bewerken]

Het Duitse begrip Herrenhaus of Herrensitz slaat op een versterkt woonhuis dat van oorsprong in bezit is van een adelijke familie en toch geen burcht of kasteel is. Het staat vaak op een landgoed en is te vergelijken met het Nederlandse begrip havezate.

Zie ook[bewerken]

  • Borg - de Groningse variant van een heerboerderij
  • Ridderhofstad - de Utrechtse variant van een heerlijkheid
  • Stins - de Friese variant van de havezate
  • Villa 19e-eeuwse variant van een vrijstaand huis