Huishoudelijke hulp
Huishoudelijke hulp, ook wel werkster, poetsvrouw, interieurverzorgster, kuisvrouw of poets, is iemand die tegen betaling huishoudelijk werk voor een particulier verricht.
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]Huishoudelijk werk voor welgestelden werd in de eerste helft van de twintigste eeuw vooral verricht door dienstboden in loondienst.
Oorspronkelijk was voor meisjes zonder rijke ouders het volgen van een opleiding nauwelijks weggelegd. Zij werden dan op jonge leeftijd al werkster om in hun levensonderhoud te voorzien of om bij te dragen bij het gezinsinkomen van hun ouders.
Door de afname van de inspanning die met huishoudelijk werk gepaard gaat en door de stijging van de lonen (waaronder de invoering van het minimumloon) volstaan ook welgestelden nu met een werkster voor enkele uren per week.
De meeste werksters zijn sinds de laatste decennia van de twintigste eeuw gehuwde vrouwen zonder ander beroep die hun inkomen niet voor de belasting opgeven en dus zwart- of grijswerken, wat door de overheid in feite gedoogd wordt. Ook veel bijstandsmoeders en illegalen werken als werksters.
Dit gedoogbeleid kan als een subsidie op het laten verrichten van huishoudelijk werk gezien worden. Het loon is afhankelijk van de plaatselijke situatie en is iets hoger voor de werkster die zelfstandig werkt terwijl er niemand thuis is dan voor de werkster die onder voortdurend toezicht van de huisvrouw bezig is.
Witte werkster
[bewerken | brontekst bewerken]De overheid heeft, met de invoering van de regeling schoonmaakdiensten bij particulieren in 1997, de ingezette verandering van inwonend naar een meer gewone werkrelatie doorgezet door ook de inkomsten officieel (wit) te maken. Hier is ook de oorsprong van de term de witte werkster.
Anno 2018 waren er ongeveer anderhalf miljoen Nederlandse huishoudens die een werkster hadden en hier gemiddeld 9,60 euro voor betaalden.[1]
België[2]
[bewerken | brontekst bewerken]In België is de huishoudelijke hulpsector sterk gereguleerd en wordt deze voornamelijk georganiseerd via het systeem van dienstencheques. Dit systeem, beheerd door de overheid, stelt particulieren in staat om huishoudelijk werk legaal te laten uitvoeren tegen een voordelig tarief. De overheid subsidieert een groot deel van de kosten, waardoor het voor veel gezinnen betaalbaar wordt.[2]
Er zijn twee hoofdgroepen die gebruikmaken van dit systeem:
- Particulieren: Zij kopen dienstencheques aan, die een uur huishoudelijke hulp vertegenwoordigen. Deze cheques kunnen worden gebruikt voor taken zoals schoonmaken, strijken, wassen, en boodschappen doen. De betaling gebeurt met de cheques en de hulp is officieel in dienst bij een erkend dienstenchequebedrijf.
- Huishoudhulpen: Zij zijn in dienst bij een dienstenchequebedrijf. Dit biedt hen een officieel statuut met sociale zekerheid, pensioenopbouw en loon. Veel van deze huishoudhulpen werken op basis van een deeltijds of voltijds contract.
Bronnen
[bewerken | brontekst bewerken]- CPB Notitie: Beleidsvarianten huishoudelijke dienstverlening (29 april 2005)
- Diane De Keyzer, Madame est servie. Leven in dienst van adel en burgerij (1900-1995), uitgeverij Van Halewyck, Leuven 1995.
- Barbara Henkes & Hanneke Oosterhof, Ben je boven Kaatje? Leven en werken van Nederlandse dienstbodes 1900-1940, Uitgeverij Boom/SUN, Nijmegen 1985.
- Bjorn Storm, Onzichtbaar? Het personeel van de Nederlandse adel 1890-1940, masterscriptie o.l.v. Renée Vulto, Universiteit Utrecht 2023.
- ↑ Bregje Hofstede, Ze hebben 15 huissleutels, maar geen thuis: schoonmakers zijn de stille kracht van vrouwenemancipatie. De Correspondent (25 juni 2018).
- 1 2 Startpagina. Sodexo. Geraadpleegd op 27 augustus 2025.