Kennisbank

Een kennisbank is een gestructureerde, digitale verzameling van informatie en kennis over een afgebakend onderwerp of domein. Kennisbanken worden gebruikt binnen organisaties, instellingen en publieke omgevingen om kennis vast te leggen, te beheren en toegankelijk te maken.

Kenmerken

De inhoud van een kennisbank kan bestaan uit feiten, procedures, richtlijnen, werkinstructies, beleidsinformatie, documentatie, veelgestelde vragen en best practices. De informatie is doorgaans systematisch geordend met behulp van categorieën, trefwoorden, metadata of taxonomieën en is veelal doorzoekbaar. In sommige kennisbanken worden informatie-elementen onderling verbonden via relaties of verwijzingen, waardoor informatie in samenhang kan worden geraadpleegd.

Kennisbanken richten zich primair op expliciete kennis, dat wil zeggen kennis die vastgelegd en overdraagbaar is. Impliciete kennis of tacit knowledge, die sterk context- en persoonsafhankelijk is, leent zich minder goed voor directe opname in een kennisbank. (Hier is een online community beter voor geschikt.)

Toepassingen

Kennisbanken kunnen intern of extern worden ingezet. Interne kennisbanken ondersteunen medewerkers bij de uitvoering van hun werkzaamheden, bijvoorbeeld door het beschikbaar stellen van procedures, beleidsdocumenten of technische documentatie. Externe kennisbanken zijn gericht op een breder publiek, zoals klanten, gebruikers of burgers, en worden onder meer gebruikt als zelfhulpmiddel, informatieportaal of ondersteuning van dienstverlening.

Binnen kennismanagement vormen kennisbanken een belangrijk instrument voor kennisbehoud, het bevorderen van consistentie in informatie en het verhogen van efficiëntie in werkprocessen. Ze verminderen de afhankelijkheid van individuele kennisdragers en dragen bij aan organisatorisch leren.

Technische aspecten

In de informatica is een kennisbank een gegevensverzameling waarin kennis op een formele of semiformele wijze is gerepresenteerd, zodat deze kan worden opgeslagen, doorzocht en hergebruikt. Een kennisbank bestaat uit een combinatie van inhoud en een gegevensmodel dat vastlegt hoe kennis wordt beschreven en hoe relaties tussen kennisobjecten zijn gedefinieerd.

Afhankelijk van het doel en de complexiteit kan een kennisbank gebruikmaken van verschillende technische benaderingen, zoals:

Opslag in relationele, documentgeoriënteerde of hybride databanken, aangevuld met metadata en indexering.
Semantische modellen, bijvoorbeeld in de vorm van KnowledgeGraph (ontologie) waarin entiteiten en relaties expliciet worden vastgelegd.
Formele kennisrepresentatie met regels of ontologieën, waardoor inferentie en automatische afleiding van nieuwe kennis mogelijk wordt.

Veel voorkomende functionaliteiten zijn versiebeheer, autorisatie, kwaliteitsbeheer, logging en koppelingen met andere informatiesystemen. Moderne kennisbanken maken soms gebruik van technieken uit de kunstmatige intelligentie en informatieontsluiting, zoals semantisch zoeken, automatische classificatie en vraag-antwoordfunctionaliteit.

Afbakening

Het begrip kennisbank overlapt gedeeltelijk met verwante begrippen, maar is daar niet volledig mee gelijk te stellen. Zo richt een databank zich primair op gestructureerde gegevens, een documentmanagementsysteem op het beheer van documenten en een encyclopedie op redactioneel samengestelde algemene kennis voor een breed publiek. Een wiki is een platformvorm die voor een kennisbank kan worden gebruikt, maar een kennisbank kan ook bestaan uit andere systemen of een combinatie van meerdere bronnen.

Zie ook

Referenties