Loosdorf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Loosdorf
Gemeente in Oostenrijk Vlag van Oostenrijk
Wapen Loosdorf
Loosdorf
Loosdorf
Situering
Deelstaat Neder-Oostenrijk
District Melk
Coördinaten 48° 20′ NB, 15° 40′ OL
Algemeen
Oppervlakte 11,91 km²
Inwoners (31-10-2008) 3.664 (307,8 inw/km²)
Hoogte 234 m.ü.A.
Burgemeester Josef Jahrmann (SPÖ)
Overig
Postcode (A-) 3382
Netnummer 02754, of +432754
Kenteken ME
Gemeentenummer 3 15 20
Website www.loosdorf.at
Portaal  Portaalicoon   Centraal-Europa

Loosdorf is een gemeente in de Oostenrijkse deelstaat Neder-Oostenrijk, gelegen in het district Melk (ME), ten oosten van de gemeente Melk. De gemeente heeft ongeveer 3.800 inwoners.

Lokale geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Geschiedenis van Loosdorf voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Er was van ca. 1574 tot 1627 een Luthers gymnasium in Loosdorf, "die Hohe Schule" genaamd. Het was de laatste Lutherse school in Neder-Oostenrijk tot de negentiende eeuw.

Van 1843 tot 1874 woonde graaf Antoni Ledóchowski in Loosdorf. Eén dochter, Julia, is als zuster Ursula in 2003 heilig verklaard. Haar zus Maria Teresia is in 1975 zalig verklaard. Hun broer Wladimir was generaal-overste van de Jezuïeten en hun broer Ignacy generaal in het leger van het tijdens zijn leven nieuw opgerichte Polen.

Geografie[bewerken]

Loosdorf ligt in het dal van de Pielach (een zijrivier van de Donau), in het centrum van Neder-Oostenrijk. De Pielach doorkruist hier het Boheemse Massief en scheidt het Dunkelsteiner Wald van de Hiesberg. De gemeente heeft een oppervlakte van 11,91 km². Het grenst in het noorden aan het Dunkelsteiner Wald, een bosrijk gebied aan de rechteroever van de Donau. Marktgemeinde Loosdorf ligt op een hoogte van 234 meter. Tussen de woonkernen Loosdorf en Sitzenthal ligt de Mühlberg (273 m). Ten zuiden van de Pielach, tussen Loosdorf, Roggendorf en Melk ligt de Wachberg.

Woonkernen[bewerken]

De gemeente heeft de vijf volgende woonkernen. Het getal tussen haakjes is het inwoneraantal op 31 oktober 2011[1].

  • Albrechtsberg an der Pielach (475)
  • Neubach (114)
  • Marktgemeinde Loosdorf (3030)
  • Sitzenthal (111)
  • Rohr (47)

De woonkernen Albrechtsberg en Neubach liggen ten noorden van de Pielach; Loosdorf, Sitzenthal en Rohr liggen ten zuiden van de Pielach.

Het gemeentehuis van Loosdorf, Europaplatz, aan de B1

De gemeenteraad van Loosdorf (2005-nu)[bewerken]

De burgemeester van Loosdorf is Josef Jahrmann (SPÖ), de vice-burgemeester Anton Stutz en de Amtsleiter Anton Kern. De verdeling van de 23 zetels van de gemeenteraad van Loosdorf was van 2005 tot 2010: SPÖ 17 zetels, ÖVP 5 zetels en de FPÖ 1 zetel. In 2010 verloor de SPÖ één zetel aan de FPÖ, zodat de SPÖ in Loosdorf 16 zetels kreeg, de ÖVP 5 en de FPÖ 2.
De gemeenteraadsverkiezingen van 25 januari 2015 resulteerden in dezelfde zetelverdeling: SPÖ 16, ÖVP 5 en FPÖ 2 zetels.

Het 'Ledóchowska-Haus'

Monumentale gebouwen[bewerken]

De gemeente Loosdorf kent een aantal monumentale gebouwen die op de lijst van Denkmalschutz van Neder-Oostenrijk staan:

In Loosdorf:

  • "Das Ledóchowska-Haus", het huis waar graaf Antoni Ledóchowski van 1862 tot 1874 met zijn gezin gewoond heeft. In dit huis zijn onder anderen de ordestichtster Maria Theresia Ledóchowska, die in 1975 zalig is verklaard, alsook de ordestichtster Julia (Ursula) Ledóchowska, die in 2003 heilig is verklaard, en Wladimir Ledóchowski, de 26e generaal-overste van de Jezuieten, geboren. Het huis is een paar keer van eigenaar gewisseld. Tegenwoordig is het huis in het bezit van de door Maria Theresia Ledóchowska opgerichte Petrus-Claver-sodaliteit uit Salzburg.[2]
  • Een oude watermolen aan de Mühlbach, de "Honl-Mühle" genaamd (adres: Mühlbachweg 4), vroeger gebruikt voor de houtzagerij van de familie Honl. Het oudste deel van het huis stamt uit de 15e eeuw. De molen hoorde oorspronkelijk bij kasteel Schallaburg. In 1391 werd de hofmolen van kasteel Schallaburg voor het eerst vermeld. Het was één van de grootste molens van het Mostviertel.[3]
19-er Haus, Europaplatz
  • Het "19-er Haus", waar het gemeentehuis van Loosdorf in gevestigd is met kelder (adres: Europaplatz 11, Loosdorf). In de zestiende eeuw fungeerde het gebouw als herberg, waar ook paarden gewisseld konden worden. Er zijn zestiende-eeuwse fresco's op de muren overgebleven, die gedeeltelijk te bezichtigen zijn. In de jaren 1990 is het gebouw gerestaureerd en in gebruik genomen als gemeentehuis. In de buurt van het gemeentehuis staat een ijskelder. Vroeger diende deze kelder om ijs uit de winter op slaan voor de rest van het jaar om daarmee levensmiddelen te koelen. Tegenwoordig wordt hij gebruikt voor de expositie van bidprentjes. De ijskelder staat niet op de lijst van monumenten.
De R.K. kerk van Loosdorf
  • De kerk van Loosdorf. Deze is in de zestiende eeuw gebouwd en was tot 1627 een Lutherse kerk. Zijn architectuur is bijzonder voor Oostenrijk, omdat het een overgangsvorm is tussen renaissance en vroege barok. Tegenwoordig is het een katholieke kerk. De barokke kerktoren is in 1734 gebouwd.
Het gebouw waar 'die Hohe Schule' (ca. 1574-1627) gevestigd was.
  • "Die Hohe Schule". Dit was van 1574 tot 1627 een Luthers gymnasium voor de adellijke en niet-adellijke protestantse jeugd. Na de sluiting in 1627 werd het als woonhuis gebruikt. Het perceel was tijdens de monarchie vrij adellijk goed en daardoor vrijgesteld van belasting. Van 1952 tot 1995 huurde de Lutherse gemeente (evangelische Gemeinde) van Melk een ruimte in het gebouw dat ze als gebedsruimte gebruikte. Aan de straatzijde waren er in de tweede helft van de 20e eeuw op de begane grond een tabakswinkel, een tijdschriftenwinkel en een hoedenzaak in gevestigd.[4] De winkels en de gebedsruimte zijn vanaf de jaren tachtig omgebouwd tot woonappartementen en tegenwoordig wordt het gebouw als vakantiehuis gebruikt.
  • "Die Sebastianikapelle". Nu een kapel, vroeger een hospitaal voor burgers, gebouwd in 1730 (adres: Linzer Straße 28,30, Loosdorf). Hier werden vroeger zieken en daklozen opgevangen;
  • "Die Mühlbergkapelle", een kapel (adres: Mühlberg Straße, Loosdorf);
  • "Gasthaus Zum schwarzen Bären" (adres:Linzer Straße 2, Loosdorf), een café.
  • Een klein religieus bouwwerkje ("Bildstock") met een beeld van een onbekende heilige.

In Albrechtsberg:

  • Het renaissanceslot "Albrechtsberg an der Pielach" in Albrechtsberg. Het wordt bewoond, maar er worden soms activiteiten georganiseerd. De vesting gaat terug tot de tijd rond 1100. Het kasteel is genoemd naar graaf Albrecht von Perg. In 1672 maakt de Oostenrijkse topograaf en geestelijke Georg Mattäus Vischer een lithografie van het kasteel.[5]

In Sitzenthal:

slot Sitzenthal
  • Slot "Sitzenthal an der Pielach" (een zijrivier van de Donau) in de iets afgelegen wijk Sitzenthal. Men neemt aan dat graaf Sieghard von Schala in het midden van de 12e Sitzenthal opgericht heeft. In 1287 werd Meierhof Sitzenthal aan de abdij van Melk geschonken, die het aan adellijke families in leen gaf. Vaak was het dezelfde adellijke familie als de bezitters van slot Albrechtsberg.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
    Dunkelsteinerwald    
 Melk
(via de Linzer Straße, B1)
 
Brosen windrose nl.svg  Haunoldstein
(via de Wiener Straße, B1)
 
 Schollach   Hürm    

Verkeer[bewerken]

Wegen[bewerken]

Het gemeentehuis, het voormalige postkantoor en winkels in de straat (met een plein) Europaplatz (tevens de B1)
  • Op de de Oostenrijkse snelweg A1, die in Oostenrijk ook wel "Westautobahn" genoemd wordt, is een afslag naar Loosdorf met de aanduiding 74. Het is de enige afslag van de A1 tussen St. Pölten en Melk. De A1 maakt deel uit van de E 60.
  • De B1[6] gaat door het centrum van Loosdorf. De B1 was vóór de ingebruikname van de A1 de hoofdweg tussen Linz en Wenen. In Loosdorf heeft de B1 van west naar oost de straatnamen Linzer Straße, Europaplatz en Wiener Straße. Binnen de bebouwde kom geldt een maximumsnelheid van 50 km/uur, buiten de bebouwde kom mag 100 km/uur gereden worden.
  • In het centrum is een kruising tussen de Wachaustraße en de Linzerstraße.
  • De "Pielachtalerradweg", gaat door Loosdorf. Dit is een toeristische route voor fietsers en ander verkeer door het dal van de Pielach, die iets ten oosten van Melk in de Donau uitmondt.
  • Gemarkeerde wandelroutes naar onder andere de Schallaburg.[7]

Openbaar vervoer[bewerken]

Loosdorf heeft een onbemand treinstation (Loosdorf B.Melk) met een kaartjesautomaat, aan de Spoorlijn Wenen - Salzburg ("die Westbahn"), waar lokale treinen van de ÖBB stoppen, nl. de Regional (R) en Regional Express (REX). M.n. voor forensen rijden er sinds 10 december 2012 's ochtends vroeg ook vijf REX200-treinen richting Wenen. Er gaan ín de middag en de avond ook weer vijf REX200-treinen vanaf Wenen richting St. Pölten en Loosdorf. Er zijn ook een paar buslijnen die in Loosdorf stoppen voor het regionale verkeer.

Handel en Industrie[bewerken]

Langs de B1 staan drie supermarkten, drie bankfilialen en diverse soorten winkels en andere bedrijven. In de Wachaustraße in Loosdorf is de Oostenrijkse afdeling van bouwstoffenconcern Xella Porenbeton GmbH gevestigd. Xella produceert onder andere Ytong cellenbetonblokken. Bij de rotonde na de afslag van de snelweg is een klein bedrijfsterrein met onder andere twee benzinepompstations, een vestiging van Mac Donalds en een tegelzaak.

Onderwijs[bewerken]

Loosdorf heeft een "Volksschule" (lagere school), een "Hauptschule", een "Sonderschule" (bijzonder onderwijs) en een kleuterschool ("Kindergarten").

Beroepsbevolking[bewerken]

De beroepsbevolking van Loosdorf bestond in 2011 uit 1.938 personen. 1.860 personen hadden werk (49,2 %) en 78 personen waren werkloos (2,1 %). 1.737 personen werkten voor een werkgever en 123 personen voor zichzelf of voor een familiebedrijf. Hoewel de landbouw vroeger een grotere rol gespeeld heeft werkten in 2011 nog maar 24 personen (1,3% van de beroepsbevolking) in de land- of bosbouw. Volgens Statistik Austria was de verdeling van de beroepsbevolking van Loosdorf over de diverse sectoren op 31 oktober 2011 als volgt[8]:

Sector Aantal Percentage
Handel: 340 (18,3 %)
Productie van goederen: 278 (14,9 %)
Openbaar bestuur: 231 (12,4 %)
Bouw: 170 (9,1 %)
Onderwijs: 124 (6,7 %)
Gezondheidszorg en sociale zorg: 119 (6,4 %)
Vrije beroepen en technische dienstverlening: 100 (5,4 %)
Hotelwezen en gastronomie: 91 (4,9 %)
Financiële dienstverlening en verzekeringen: 52 (2,8 %)
Overige economische dienstverlening: 91 (4,9 %)
Verkeer: 87 (4,7 %)
Overige dienstverleningen: 61 (3,3 %)
Informatie en communicatie: 26 (1,4 %)
Land- en bosbouw: 24 (1,3 %)
Kunst, entertainment en recreatie: 22 (1,2 %)
Grondstukken en wonen: 17 (0,9 %)
Energieverzorging: 9 (0,5 %)
Water- en afvalverzorging: 5 (0,2 %)
Mijnbouw: 2 (0,1 %)
Huishouding: 2 (0,1 %)
Onbekend: 9 (0,5 %)
Totaal: 1.860 (100,0 %)

De aantallen onder de vijf kunnen vervuild zijn door de Oostenrijkse wet van bescherming persoonsgegevens.

In Loosdorf geboren[bewerken]

  • Ursula Ledóchowska (1865-1939), stichteres van de orde van de grijze Ursulinen. Ze is in 1983 zalig en in 2001 heilig verklaard door paus Johannes Paulus II.
  • Maria Teresia Ledóchowska (1863-1922), stichteres van de Petrus-Claver-Sodaliteit voor de missie in Afrika. Ze is in 1975 door paus Paulus VI zalig verklaard.
  • Wladimir Ledóchowski (1868-1942), van 1915 tot 1942 generaal-overste van de Sociëteit van Jezus (de orde van de Jezuïeten)
  • Ignacy Kazimierz Ledóchowski (1871-1945), een Poolse generaal.
  • Hans (von)[9] Hammerstein-Equord (1881-1947), politicus en schrijver, geboren op het landgoed Sitzenthal. Hij was werkzaam in de politiek van Opper-Oostenrijk. In 1936 was hij een paar maanden minister van Justitie van de Eerste Republiek Oostenrijk tijdens de regering van Kurt Schuschniggs Vaterländische Front (VF). Op 21 juli 1944 werd hij gearresteerd en in mei 1945 naar concentratiekamp Mauthausen gebracht. Na de capitulatie van nazi-Duitsland werd hij vrijgelaten.
  • Harald Froschauer, papyroloog en egyptologisch onderzoeker
  • Gerhard Floßmann (*1949), historicus, leraar geschiedenis en onderzoeker van de regionale geschiedenis van Loosdorf en omgeving

Externe links[bewerken]

Een panoramaview van Loosdorf
Het bedrijventerrein van Loosdorf en de rotonde bij de afslag van de Oostenrijkse snelweg de A1