Ontwikkeling (schaken)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
8 rd Chess d40.png bd qd Chess l40.png rd kd Chess d40.png
7 pd Chess l40.png pd Chess l40.png bd pd pd Chess l40.png
6 Chess l40.png Chess d40.png pd pd Chess l40.png nd Chess l40.png pd
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png pl bl bl nl Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl Chess l40.png ql Chess l40.png pl pl pl
1 rl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png rl kl Chess l40.png
a b c d e f g h

Ontwikkelen betekent in het schaakspel het in het spel brengen van de stukken vanuit de beginstelling, zodanig dat ze een goede positie innemen en een nuttige rol vervullen.

De subtiele betekenis van het begrip ontwikkelen werd bondig samengevat door Max Euwe. Een van zijn leerboeken behandelt het geweigerd damegambiet, waarin het kernprobleem voor de zwartspeler is om de loper op c8 te ontwikkelen. In een partij speelt de zwartspeler de loze zet Lc8-d7, waarover Euwe zegt: "Zo is de loper wel verplaatst, maar niet ontwikkeld."

Een snelle ontwikkeling werd al vierhonderd jaar geleden aanbevolen door Gioacchino Greco.

De ontwikkeling van de stukken in het schaakspel is het proces dat zich richt op het zo snel mogelijk verplaatsen van zo veel mogelijk figuren vanuit de beginstelling naar strategische velden om zodoende:

In het diagram is een duidelijk verschil in de ontwikkeling van wit en zwart waarneembaar.

De situatie van wit:

  • de witte stukken hebben veel meer bewegingsvrijheid
  • wit beheerst het centrum
  • de witte stukken staan strategisch goed opgesteld
  • wit bouwt aan een aanval op de koningsvleugel
  • wit begint aan een combinatie voorafgegaan door een offer

De zwartspeler staat er niet gunstig voor:

  • zwart staat gedrongen, heeft weinig ruimte
  • de loper van zwart kan niet gespeeld worden: blokkade
  • de zwarte koningsstelling is verzwakt door het opschuiven van de h-pion
  • zwart heeft een dubbelpion

In deze stelling is de zogenaamde gulden regel door zwart niet toegepast!