Oorlog in Nagorno-Karabach

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Oorlog in Nagorno-Karabach (1988-1994)
Armenië, Nagorno-Karabach en Azerbeidzjan. Het gebied van de voormalige Nagorno-Karabachse Autonome Oblast omlijnd met rood. Het gebied onder de feitelijke jurisdictie van de Republiek Artsach in het bruin.
Armenië, Nagorno-Karabach en Azerbeidzjan. Het gebied van de voormalige Nagorno-Karabachse Autonome Oblast omlijnd met rood. Het gebied onder de feitelijke jurisdictie van de Republiek Artsach in het bruin.
Datum 20 februari 198812 mei 1994
Locatie Nagorno-Karabach, Azerbeidzjan.
Resultaat Nagorno-Karabach is een de facto onafhankelijke republiek, maar is de jure onderdeel van Azerbeidzjan. Ook gebieden eromheen zijn onder Armeense controle.
Strijdende partijen
1988–1991
Nagorno-Karabakh AO
Flag of the Armenian Soviet Socialist Republic (1952–1990).svg Armeense SSR
Vlag van Armenië Armeense militie (Dashnak)


1991–1994
Flag of Artsakh.svg Nagorno-Karabach
Vlag van Armenië Armenië

Bewapening:

1988–1991
Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic (1956–1991).svg Azerbeidzjaanse SSR
Azerbeidzjaans Volksfront
Flag of the Soviet Union.svg Sovjet-Unie

1991–1994
Vlag van Azerbeidzjan Azerbeidzjan
Vlag van Turkije Turkije (directe militaire en politieke steun)

Buitenlandse huurlingen:

Leiders en commandanten
Flag of Artsakh.svg Samvel Babaian
Flag of Artsakh.svg Monte Melkonian
Vlag van Armenië Hemayag Haroian
Vlag van Armenië Vazgen Sargisian
Vlag van Armenië Arkady Ter-Tatevosian
Flag of the CIS.svg Anatoly Zinevich
Vlag van Armenië Seyran Ohanyan[3]
Vlag van Azerbeidzjan İsgandar Hamidov
Vlag van Azerbeidzjan Suret Huseinov
Vlag van Azerbeidzjan Rahim Gaziev
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Sjamil Basajev[4]
Troepensterkte
20,000 (NK, bevat 8.000 uit Armenië)
20,000 (Armenië)[5]
42,000 (36.000 in het leger, 1.600 in de luchtmacht)[5]
Verliezen
4.592 doden,
20.000 gewonden,
400.000 vluchtelingen.
20.000 doden,[4]
30.000 gewonden,
800.000 ontheemden.[6]

De oorlog in Nagorno-Karabach was een gewapend conflict tussen Nagorno-Karabach, dat naar zelfbeschikking streeft (volstrekte onafhankelijkheid van Azerbeidzjan ofwel aansluiting bij Armenië), en Azerbeidzjan, dat deze regio onder volledige zeggenschap wil hebben. De wortels van het conflict gaan terug tot het begin van de 20e eeuw. In februari 1988 escaleerde het conflict geleidelijk tot een daadwerkelijke oorlog tussen Azerbeidzjan en Nagorno-Karabach, waarbij Armenië vanaf het begin hulp leverde aan de laatste en sinds 1993 zelf ook betrokken raakte bij het conflict.[7][8][9][10]

Inleiding

Momenteel is Nagorno-Karabach, in omvang verdubbeld als de Republiek Artsach, de facto onafhankelijk van Azerbeidzjan, maar internationaal niet erkend. Deze verdubbeling vond plaats door inlijving van het tussen Armenië en Nagorno-Karabach gelegen gebied. Daarmee is een aaneengesloten Armeens gecontroleerd gebied ontstaan, samengesteld uit het oorspronkelijke Armenië en het nieuwe Artsach. Een noordelijk district dat oorspronkelijk bij de oblast Nagorno-Karabach behoorde wordt sinds 1991 gecontroleerd door Azerbeidzjan. De meeste landen van de wereld rekenen het gehele gebied de jure (formeel) tot het grondgebied van Azerbeidzjan. Sinds 1994 onderhandelen Armenië en Azerbeidzjan over de toekomstige status van het gebied.

Juridische en historische conceptie van het conflict

Bij de oorlog in Nagorno-Karabach staan het zelfbeschikkingsrecht van een volk en de territoriale integriteit van een staat tegenover elkaar. Formeel behoort Nagorno-Karabach tot het grondgebied van Azerbeidzjan, maar de Azerbeidzjaanse autoriteiten hebben momenteel geen enkele zeggenschap over Nagorno-Karabach. De facto gedraagt Artsach (Nagorno-Karabach) zich als een onafhankelijke republiek, maar feitelijk is het een provincie geworden van Armenië.[bron?][11] In de oorlog van 1991-1994 hebben de Armeniërs van Nagorno-Karabach inmiddels niet alleen de voormalige autonome oblast gefortificeerd, maar ook het oorspronkelijk door Azerbeidzjanen en Koerden bewoonde gebied bezet dat tussen Armenië en Nagorno-Karabach is gelegen, zo is een geografische verbinding tot stand gekomen met Armenië[7] en een veiligheidsgordel gevormd.[12] Anderzijds is het Azerbeidzjaanse gezag in het noordelijke district van Nagorno-Karabach gehandhaafd gebleven. Grootschalige etnische zuiveringen hebben ervoor gezorgd dat er in het Armeens gecontroleerde gebied voornamelijk nog Armenen wonen, terwijl in het noorden van de betwiste regio de Armenen zijn verdreven. Deels is deze zuivering dus een bevolkingsuitwisseling geworden. Als vergelding voor het bezet houden van Azerbeidzjaans grondgebied, houden Azerbeidzjan en bondgenoot Turkije de grenzen met Armenië en Artsach gesloten.[11]

2020

1rightarrow blue.svg Zie Conflict in Nagorno-Karabach (2020) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Eind september 2020 laaiden de vijandelijkheden tussen de strijdende partijen weer op bij het hernieuwde conflict.[13] Het conflict escaleerde in de eerste week van oktober.[14] Onder meer de stad Gəncə werd door het Armeense leger onder vuur genomen.[15] Azerbeidzjan nam Stepanakert twee keer onder vuur.[16]

Zie ook

Externe links

Zie de categorie Nagorno-Karabakh War van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.