Racehelm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een racehelm (Frans: casques; Duits: Helm; Spaans: casc) is een veiligheidshelm voor coureurs in de autosport. De racehelm is verplicht in de Formule 1 sinds het raceseizoen 1973.

Historie[bewerken]

Hoofdbescherming voor coureurs bestond aanvankelijk alleen uit een katoenen of leren kap met losse stofbril. Er bestonden vanaf de jaren dertig/veertig ook al verharde helmen, hetzij van natuurlijke materialen (als leer of kurk) of van synthetische materialen. De firma Herbert Johnson Co. maakte tevens exemplaren met een vizier.

Gesloten racehelm[bewerken]

De gesloten racehelm werd in de F1 geïntroduceerd door de Amerikaan Dan Gurney in 1968. In de Amerikaanse racerij reed men al langer met een gesloten racehelm van het merk Bell. Het debuut vond, bij wijze van test, plaats op het circuit van Zandvoort op 21/22 juni van dat jaar.[1] Twee weken later op de Nürburgring werd er voor het eerst met de helm geraced onder regenachtige omstandigheden.

Helmen: merken[bewerken]

De racehelm is altijd sterk verbonden geweest met motorhelmmerken: Bell, GPA en AGV waren aanvankelijk belangrijke leveranciers. Sinds de jaren tachtig/negentig zijn de Japanse merken Schuberth, Shoei en Arai hofleverancier. Nog een ander merk is Bieffe.

Bell 500[bewerken]

De Bell 500 is de klassieke racehelm van de jaren zeventig van de 20e eeuw, met als belangrijkste concurrerend merk GPA. Qua design werden de helmen gekenmerkt door een enkele kleur en de (voor)naam van de coureur in grote letters.

Bell XFLS-TW (' twin window')[bewerken]

Dit type helm werd in 1979 in de Formule 1 o.a. gedragen door Jacky Ickx en John Watson.

Simpson RX-1 ('Bandit')[bewerken]

Eind jaren zeventig kwam, opnieuw vanuit Amerika, een ander type racehelm ditmaal van het merk Simpson. In 1979 introduceerde het merk de RX-1. De helm stond al gauw als ' Bandit' bekend en werd vaak ook met Star Wars geassocieerd. In 1980 kwalificeerden 22 van de 33 coureurs van de Indy 500 met een dergelijk type helm. De Simpson Bandit had een duidelijker vormgegeven kin-gedeelte, met tevens meer luchtopeningen. Dit type helm werd in de Formule 1 in 1979 onder andere door Mario Andretti, James Hunt, Elio de Angelis, Emerson Fittipaldi, Jan Lammers, Jochen Mass, Geoff Lees, en Hans-Joachim Stuck gedragen.[2] Ook Gilles Villeneuve testte de helm in 1979.[3] De helm is nu beter bekend als de racehelm van The Stig, testrijder namens Top Gear.

Technologie[bewerken]

Racehelmen wogen vroeger zo'n 2 kilo, maar dit gewicht is sinds de 21e eeuw teruggebracht tot ca. 1,25 kilogram. De helmen worden tegenwoordig van carbon gemaakt, dat tegelijk lichter en sterker is. Hierdoor is de prijs inmiddels opgelopen naar meer dan 10.000 euro. Helmen redden levens, maar niet altijd.

Dodelijke ongelukken[bewerken]

Bij het ongeluk van Gilles Villeneuve op het circuit van Zolder in 1982 verloor hij, in de lucht gekatapulteerd door de wagen van Jochen Mass, door centrifugale krachten zijn helm en belandde tegen hekwerk op de grond. Hij overleed later die avond na het bewustzijn niet meer te hebben herwonnen. Behandelend artsen hebben later verklaard dat hij reeds door de gemaakte salto van de wagen zijn nek had gebroken en niet meer levensvatbaar was.

Bij het ongeluk van Ayrton Senna op het circuit van Imola in 1994 drong een stukje van de wielophanging door zijn helm heen: dit veroorzaakte een ernstige hoofdwond c.q. fataal hersenletsel, waaraan hij binnen enkele uren overleed.

Ongelukken[bewerken]

Beroemd is de geblakerde helm van Jacky Ickx na zijn ongeluk op Jarama in 1970 waarbij zijn wagen in brand raakte.[4] Bij zijn ongeluk op de Nürburgring in 1976 werd de helm van Niki Lauda van zijn hoofd afgerukt; dit verklaart mede de ernstige brandwonden aan zijn gezicht.

De impact van een ongeluk toont bijvoorbeeld de helm na het ongeluk van Giancarlo Fisichella (Frankrijk 2002).[5]

Bij een snelheidstest voor het team van Marussia op het vliegveld van Duxworth reed testcoureur Maria de Villota (dit was haar eerste F1-test) op 3 juli 2012 met haar hoofd tegen de neergelaten laadklep van een truck. Naast verwondingen aan gezicht en hoofd verloor zij haar rechteroog bij dit ongeluk.[6][7]

Incidenten[bewerken]

Coureurs zijn in het verleden op de baan door verschillende objecten getroffen.

  • Nico Rosberg werd tijdens de vrijdagtraining voor de GP van Bahrain in 2012 geraakt door een vogel. Die vloog tegen zijn vizier, terwijl de coureur 200 km/u reed.[9] [10]
  • De Britse coureur Alan Stacey verongelukte in 1960 op Spa-Francorchamps toen waarschijnlijk een vogel door zijn vizier heen sloeg, waardoor hij bewusteloos raakte en crashte.
  • Jochen Rindt kreeg een steen in zijn gezicht tijdens de training voor de GP van Frankrijk in 1970; hij droeg op dat moment een open vizier omdat het bochtige circuit hem misselijk maakte.
  • Op hetzelfde, beruchte circuit van Clermont-Ferrand sloeg op 2 juli 1972 een steen, opgeworpen door de wagen van Emerson Fittipaldi, door het vizier van Helmut Marko. Hij wist de BRM nog tot stilstand te brengen, maar door het ongeluk raakte hij blind aan het linkeroog.[11] Dit betekende tevens het einde van zijn carrière als coureur.

Speciale helmdesigns[bewerken]

Vroeger reed een coureur tijdens zijn carrière met een vast design, meestal gebaseerd op basis van diens nationaliteit (de landenkleur). Sinds eind 20e - begin 21e eeuw is dit principe in toenemende mate verleden tijd geworden. Coureurs verwisselen tegenwoordig gedurende een seizoen geregeld van (helm)design (Duits: Sonderlackierung. Sommigen doen dat halverwege een seizoen of zelfs enkele keren, anderen als Sebastian Vettel dragen om de paar races een ander design. Omdat Vettel uit principe, bijvoorbeeld na een gewonnen race, wisselt van design is hij niet in onderstaande lijst opgenomen: in deze lijst gaat het enkel om de uitzonderingen.

Het technisch comité van de FIA maakte tijdens de GP van Singapore in 2013 bekend dat het een verbod overweegt op het constant veranderen van helmdesigns. Voortaan zou nog maar één (kleuren)wisseling van seizoen geoorloofd zijn. Dit om de herkenbaarheid van de rijders te bevorderen.[12]

Zie ook[bewerken]