Spoorwegstations in Friesland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Station Wolvega (vierde klasse)

De Spoorwegstations in Friesland liggen aan zes spoorlijnen, waarvan de drie noordelijkste spoorlijnen buitengebruik zijn gesteld en voor een gedeelte gesloopt.

Geschiedenis[bewerken]

De spoorwegstations zijn voor een groot deel in de 19de eeuw aangelegd. Er zijn spoorlijnen van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS), Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM) en de Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij (NFLS).

Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen[bewerken]

Plaquette Station Heerenveen ter gelegenheid van de elektrificatie van de spoorlijn Zwolle - Leeuwarden, 17 mei 1952.

Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij[bewerken]

SpoorlijnLeeuwardenStavoren.png

Spoorlijn Leeuwarden - Stavoren.
Leeuwarden-Sneek kwam in 1883 gereed en Sneek-Stavoren in 1885.

Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij[bewerken]

Dokkumer lokaaltje.png

Oostelijke tak:
Spoorlijn Leeuwarden - Anjum (Dokkumer Lokaaltje) (1901), sinds 1997 buiten gebruik.

SpoorlijnStiensHarlingen.png

Westelijke takken:

Architectuur[bewerken]

De Spoorwegmaatschappijen lieten spoorwegstations bouwen die ingedeeld werden volgens een bepaalde klasse.

Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen[bewerken]

De stationsgebouwen werden meestal volgens een standaardtype gebouwd:

  • Derde klasse: Harlingen, Heerenveen en Leeuwarden (later gewijzigd)
  • Vierde klasse: Buitenpost, Franeker, Veenwouden en Wolvega
  • Vijfde klasse:
    • normaal type: Dronrijp, Grijpskerk en Hurdegaryp
    • groot type: Akkrum, Grou-Jirnsum

Alleen de stationsgebouwen van Leeuwarden, Harlingen en Wolvega bestaan nog. De andere gebouwen zijn gesloopt en werden vervangen door een wachthok. In Heerenveen kwam wel een nieuw stationsgebouw.

Spoorlijn Leeuwarden-Stavoren[bewerken]

Noord-Friesche Locaalspoorweg-Maatschappij[bewerken]

De NFLS bouwde stations volgens het Standaardtype NFLS, ingedeeld in vijf klassen.

  • Eerste klasse: Stiens
  • Tweede klasse: Dokkum-Aalsum, Ferwerd, Hallum, Holwerd en Marrum-Westernijkerk
  • Halte eerste klasse: Minnertsga, Sint Annaparochie, Sint Jacobiparochie, Tzummarum en Sexbierum-Pietersbierum.
  • Halte tweede klasse: Blije, Leeuwarden-Halte en Ternaard
  • Halte derde klasse: Dongjum, Finkum, Franekerhalte, Hantum, Hijum, Jelsum, Midlum-Herbaijum, Metslawier, Morra-Lioenssens, Oosterbierum, Vrouwbuurtstermolen, Vrouwenparochie en Wijnaldum.

Tabel stations[bewerken]

Stationsgebouw Opening Sluiting Sloop Maatschappij Spoorlijn Afbeelding
Akkrum 1868 A
Akkrum (nieuw) 1973 A Station Akkrum 04.JPG
Anjum 1909 1935 NFLS Leeuwarden - Anjum
Beers 1883 1938 Leeuwarden - Stavoren
Blija 1901 1940 NFLS Leeuwarden - Anjum
Bozum 1883 1944 1958 Leeuwarden - Stavoren
Buitenpost 1866 B Station Buitenpost 23-02-2007.jpg
De Westereen (Zwaagwesteinde) 1885 B
Dokkum-Aalsum 1901 1973 NFLS Leeuwarden - Anjum
Dongjum 1903 1933 NFLS Tzummarum - Franeker
Dronryp 1863 B Station Dronrijp.jpg
Feanwâlden 1866 B
Ferwerd 1900 1940 1974 NFLS Leeuwarden - Anjum
Finkum 1900 1932 1970 NFLS Leeuwarden - Anjum
Franeker 1863 B Station Franeker 02.JPG
Franeker (nieuw) B Station Franeker 09.JPG
Franeker Halte 1902 1933 NFLS Tzummarum - Franeker
Grou-Jirnsum 1868 A
Grouw (nieuw) A Station Grou.jpg
Hallum 1900 1940 1970 NFLS Leeuwarden - Anjum
Hantum 1901 1940 1960 NFLS Leeuwarden - Anjum
Harlingen 1863 B Station Harlingen 12.JPG
Harlingen Haven 1863 B Harlingen Haven 2012-III.JPG
Heerenveen 1868 1982 A
Heerenveen (nieuw) 1984 A Heerenveen
Heerenveen IJsstadion 1975 A Heerenveen IJsstadion
Hindeloopen 1885 1973 Leeuwarden - Stavoren Hindeloopen
Holwerd 1901 1940 NFLS Leeuwarden - Anjum
Hurdegaryp 1866 1964 B
Hurdegaryp (nieuw) 1964 B
Hijum 1900 1940 NFLS Leeuwarden - Anjum
Jellum-Boxum 1883 1940 1970 Leeuwarden - Stavoren
Jelsum 1900 1940 1944 NFLS Leeuwarden - Anjum
Jorwerd 1883 1940 Leeuwarden - Stavoren
Koudum-Molkwerum 1885 Leeuwarden - Stavoren Station Koudum-Molkwerum.jpg
Leeuwarden 1863 Leeuwarden
Leeuwarden Achter de Hoven 1915 B
Leeuwarden Camminghaburen 1991 B
Leeuwarden Halte 1900 1940 1970 NFLS Leeuwarden - Anjum
Mantgum 1883 1973 Leeuwarden - Stavoren Station Mantgum.jpg
Marrum-Westernijkerk 1901 1940 NFLS Leeuwarden - Anjum Marrum-Westernijkerk
Metslawier 1909 1935 NFLS Leeuwarden - Anjum
Midlum-Herbaijum 1902 1935 NFLS Stiens - Harlingen
Minnertsga 1902 1940 NFLS Stiens - Harlingen
Morra-Lioessens 1909 1935 NFLS Leeuwarden - Anjum
Nijhuizum 1895 1934 Leeuwarden - Stavoren
Oosterbierum 1903 1935 1980 NFLS Stiens - Harlingen
Oudega 1885 1941 1973 Leeuwarden - Stavoren
Oudeschoot 1868 1938 1970 A
Peperga 1868 1941 1970 A
Scharnegoutum 1883 1940 Leeuwarden - Stavoren
Sexbierum-Pietersbierum 1902 1935 NFLS Stiens - Harlingen
Sint Annaparochie 1902 1940 NFLS Stiens - Harlingen
Sint Jacobiparochie 1902 1940 1960 NFLS Stiens - Harlingen
Sneek 1883 Leeuwarden - Stavoren Sneek
Sneek Noord 1973 Leeuwarden - Stavoren Sneek noord 2011.JPG
Stavoren 1885 1973 Leeuwarden - Stavoren
Stavoren (nieuw) 1973 Leeuwarden - Stavoren Stavoren
Stiens 1901 1940 NFLS Leeuwarden - Anjum Stiens
Ternaard 1901 1940 NFLS Leeuwarden - Anjum
Tzummarum 1902 1940 NFLS Stiens - Harlingen StationTzummarum.jpg
Tietjerk 1866 1950 1950 B
Vrouwbuurtstermolen 1902 1940 NFLS Stiens - Harlingen
Vrouwenparochie 1902 1940 2002 NFLS Stiens - Harlingen
Warns 1885 1938 Leeuwarden - Stavoren
Wieuwerd 1883 1940 1970 Leeuwarden - Stavoren
Wolvega 1868 A Wolvega
Workum 1885 1973 Leeuwarden - Stavoren
Workum (nieuw) Leeuwarden - Stavoren Workum
Wijnaldum 1902 1935 NFLS Stiens - Harlingen
IJlst 1885 1954 Leeuwarden - Stavoren IJlst
IJlst (nieuw) 1985 Leeuwarden - Stavoren IJlst