Supermaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De supermaan van 19 maart 2011

Een supermaan is een volle maan die groter en helderder opkomt dan gewoonlijk. De volle maan lijkt niet altijd even groot omdat de baan, die de maan om de aarde aflegt, ellipsvormig is en de maan zich daarom wisselend verderaf en dichterbij de aarde bevindt.

Ten gevolge van de elliptische baan van de maan rond de aarde varieert de afstand van de aarde tot de maan doorgaans tussen ongeveer 357.000 km en 406.000 km (gemiddeld 384.450 km). De kortst mogelijke afstand bedraagt 356.400 km.

Definitie[bewerken]

De supermaan van 19 maart 2011 (rechts) vergeleken met de meer gemiddelde maan van 20 december 2010 (links)

De benaming supermaan is geen officiële astronomische term. Ze werd in 1979 bedacht door de astroloog Richard Nolle, die een supermaan definieerde als

"...een nieuwe of volle maan die zich voordoet tijdens zijn dichtste (of binnen 90% van zijn dichtste) nadering tot de aarde in een gegeven baan (perigeum). In het kort: aarde, maan en zon staan in lijn, met de maan op de kortste afstand genaderd tot de aarde"
— Vrije vertaling van de tekst van Richard Nolle[1]

Een volle maan tijdens perigeum is 14% groter dan een volle maan tijdens apogeum (wanneer de maan het verst van de aarde verwijderd is), en is dan door de omgekeerde kwadratenwet 30% helderder.[2]

Getijden[bewerken]

Het gecombineerde effect van de zon en de maan op de oceanen van de aarde wordt getijden genoemd. Dit effect kan toenemen tijdens een perigeummaanstand. Het effect van een supermaan op de getijden is echter minimaal. Er wordt gesproken van een paar centimeter tot maximaal tientallen centimeters verschil. Er is ook geen enkele aantoonbare relatie tussen het supermaanverschijnsel en volgens complottheorieën veronderstelde natuurrampen.

Frequentie van de supermaan[bewerken]

Een perigeummaan treedt eens per ongeveer 28 dagen (de omlooptijd van de maan) op, maar de combinatie met volle maan komt slechts zo'n drie tot vier keer per jaar voor.

Het samenvallen van een volle maan met een kleine afstand tot de aarde gebeurt bij een van de veertien volle manen.[3] In Nederland is op maandag 14 november 2016 om 12:21 de afstand aarde-maan 365.461 kilometer. Dit is de kleinste waarde sinds 1948. Volle maan is het ongeveer twee uur later. De maan is te zien na 17:21 uur.[4]
De volgende keer dat de maan precies deze stand weer bereikt is op 25 november 2034.[5]