The Lion King (film)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
The Lion King
De leeuwekoning
De leeuwenkoning
The Lion King logo.svg
(Filmposter op en.wikipedia.org)
Tagline Life's greatest adventure is finding your place in the Circle of Life.
Regie Roger Allers
Rob Minkoff
Producent Don Hahn
Scenario Irene Mecchi
Jonathan Roberts
Linda Woolverton
Hoofdrollen Matthew Broderick
Rowan Atkinson
Jeremy Irons
Jonathan Taylor Thomas
James Earl Jones
Moira Kelly
Nathan Lane
Robert Guillaume
Madge Sinclair
Whoopi Goldberg
Zoe Leader
Jim Cummings
Ernie Sabella
Muziek Hans Zimmer
Montage Ivan Bilancio
Distributie Walt Disney Pictures
Première Vlag van Verenigde Staten 24 juni 1994
Vlag van Nederland 24 november 1994
Genre Animatie
Familie
Speelduur 89 minuten
Taal Engels
Land Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Budget $ 45.000.000 (geschat)
Opbrengst $ 968.483.777 (wereldwijd)[1]
Gewonnen prijzen 24 (waaronder 2 Oscars)
Overige nominaties 22
Vervolg The Lion King II: Simba's trots
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

The Lion King (Nederlandse titel: De Leeuwenkoning) is een Amerikaanse animatiefilm uit 1994, geproduceerd door Walt Disney Feature Animation. Het is de 32ste van Disneys animatiefilms. Het verhaal speelt zich af op de Afrikaanse savanne, waar de koning der dieren, de leeuw, heer en meester is. De dieren zijn allemaal dusdanig vermenselijkt dat zij kunnen praten en denken als mensen.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Koning Mufasa woont samen met zijn vrouw Sarabi en de andere leeuwen op de koningsrots en is de trotse heerser van de savanne. In Mufasa's schaduw staat zijn broer Scar, die vol wrok is en zijn broer liever ziet gaan dan komen: Scar wil zelf koning worden.

Dan wordt Mufasa's zoon geboren, Simba. Volgens een vast ritueel bij de geboorte van een nieuwe prins stromen alle dieren in het koninkrijk naar de koningsrots toe. Voor het oog van vele zebra's, olifanten, buffels en andere dieren presenteert de mandril Rafiki de jongste welp en kroonprins. Mufasa leert Simba alvast wat het koningschap inhoudt en dat hij ook ooit koning zal worden. Hij maant Simba ook om nooit op een bepaalde plek buiten de grens van het koninkrijk te komen; dit laatste wekt de nieuwsgierigheid van Simba. Scar vertelt Simba zogenaamd per ongeluk dat het om een olifantenkerkhof gaat.

Simba is beste vrienden met Nala en samen komen ze al snel in de problemen wanneer ze dankzij Scars trucje toch op de verboden plek gaan kijken. De 'knecht' van de koning, roodsnaveltok Zazu, komt er al gauw achter wat ze van plan zijn, maar hij is niet in staat de twee tegen te houden. Zo komen ze in aanraking met de verstoten dieren die onder aan de voedselketen staan, de hyena's Shenzi, Banzai en Ed, aan wie ze ternauwernood ontkomen. Dit zijn tevens de handlangers van Scar, zonder dat de andere dieren dit echter weten.

In een poging Mufasa van zijn troon te stoten en meteen ook Simba uit de weg te ruimen zodat hij zelf koning kan worden, roept Scar de hulp in van zijn hyena's. Zij ontketenen een stormloop van op hol geslagen gnoes, die recht op de plek afkomen waar Scar Simba eerst met een smoes naartoe heeft gelokt. Mufasa's poging om Simba te redden lukt, maar Mufasa belandt zelf in een hulpeloze positie waarbij hij aan een rots hangt, net boven de stormloop met de gnoes. Scar staat boven aan de klif. Na smeekbedes van Mufasa, grijpt Scar hardhandig met zijn klauwen in de poten van Mufasa. Met de woorden 'Lang leve de koning', gooit hij Mufasa dan van de rots, de dood tegemoet. Simba ziet zijn vader vallen, maar weet niet wat er even daarvoor is gebeurd. Een hulpeloze Simba blijft even later wenend achter bij het lichaam van zijn vader, nog even hopende dat Mufasa zal ontwaken. Scar arriveert op de plek des onheils en maakt zijn neefje wijs dat het diens schuld is dat Mufasa is omgekomen. Scar maant Simba te vluchten en nooit meer in het leeuwenrijk terug te komen. Dan stuurt hij de hyena's Shenzi, Banzai en Ed achter Simba aan om ook hem te vermoorden, maar Simba weet net te ontkomen.

Wanhopig vlucht Simba naar het tropisch regenwoud, waar het stokstaartje Timon en het winderige knobbelzwijn Pumbaa hem redden. Door hun open en vrolijke karakter trekt hij een beetje bij. Van hen leert Simba de leus hakuna matata: heb geen zorgen. Simba besluit vervolgens zijn oude leven helemaal achter zich te laten, overtuigd als hij is dat de dood van zijn vader zijn schuld is. Hij leeft een bijna zorgeloos leven in het tropische regenwoud en groeit op van welp tot volwassen leeuw, onder toeziend oog van Timon en Pumbaa.

Ondertussen op de savanne heeft Scar het koninkrijk overgenomen en Sarabi en de leeuwinnen voorgelogen over de dood van zowel Mufasa als Simba. Ook de hyena's doen hun intrede op de koningsrots, tot groot ongenoegen van de leeuwentroep. De inmiddels volwassen Nala gaat op een dag op jacht naar voedsel en komt terecht in het regenwoud waar Simba is opgegroeid. Terwijl ze op Pumbaa jaagt komt ze oog in oog te staan met de volwassen Simba en de twee herkennen elkaar. Nala vertelt Simba dat iedereen op de savanne hem dood waant en het rijk is uiteengevallen, iedereen lijdt nu honger onder Scars waardeloze bewind. Simba die zich schuldig voelt, voelt zich echter vooralsnog niet geroepen om zelf koning te worden, totdat Rafiki die Simba ook terugvindt hem middels een visioen van zijn vader uiteindelijk toch tot inkeer weet te brengen. Rafiki leert Simba een grote levensles: je kunt van je verleden wegrennen of ervan leren. Ook Nala keert terug, samen met Timon en Pumbaa, zodra deze horen dat Simba onderweg is naar zijn geboorteplaats.

Eenmaal aangekomen in zijn geboortestreek ziet Simba hoe de savanne onder het regime van zijn oom tot een dorre en dode omgeving is geworden. Hij is nu echt vastbesloten zijn koninkrijk terug te winnen. Ze sluipen de rots binnen en Simba ziet hoe slecht zijn moeder wordt behandeld door Scar. Timon en Pumbaa helpen met het afleiden van enkele hyena's, terwijl Simba naar voren stapt en opkomt voor zijn moeder. Door zowel zijn moeder als Scar wordt hij daarop aangezien voor de uit de dood herrezen Mufasa. Als duidelijk wordt dat het om Simba gaat is iedereen verrast, inclusief Scar die dacht dat Simba was gedood door de hyena's. Scar zet een nieuwe troef in: hij beschuldigt Simba er nogmaals van Mufasa te hebben vermoord, nu tegenover alle andere leeuwen inclusief Simba's eigen moeder Sarabi. Deze kunnen dit niet geloven. Simba voelt zich nu weer zo schuldig dat hij niets ontkent.

Als Simba even later hulpeloos aan een rots hangt, fluistert Scar in Simba's oor dat hijzelf Mufasa vermoord heeft. Simba valt daarop Scar aan en dwingt hem tegenover de hele troep te bekennen. Hierop ontstaat een gevecht tussen de leeuwen en de hyena's. Scar rent laf weg, maar Simba achtervolgt hem. Als Simba Scar in het nauw heeft gedreven, beveelt hij hem te vertrekken. Scar op zijn beurt probeert alle schuld op de hyena's te schuiven. Vervolgens hervat hij het gevecht door Simba gloeiend heet materiaal in zijn gezicht te gooien. Na een heftige worsteling weet Simba Scar van de rots te gooien, waarna de wraakzuchtige hyena's Scar aanvallen en verscheuren.

De savanne die grotendeels in brand stond door de bliksem wordt geblust door de regen. Nu er een eind is gekomen aan Scars heerschappij kan alles op de savanne zich herstellen; de bomen worden weer groen en alles wordt als vanouds. Simba heeft zijn koninkrijk nu terug en trouwt met Nala. De gehele troep en de dieren van de savanne kijken toe als Simba zijn plek op de rots opeist, waar Mufasa ooit in volle glorie de jonge Simba leerde wat van hem zal worden. De film eindigt bijna net zoals hij begon: Rafiki laat vanaf de rots alle dieren een welpje zien, dit keer dat van Simba en Nala.

Rolverdeling[bewerken]

Personage Stem (Nederlandse versie) Stem (originele versie)
Volwassen Simba Jurrian van Dongen Matthew Broderick
Jonge Simba Piet Hein Snijders Jonathan Taylor Thomas
Volwassen Nala Ryan van den Akker Moira Kelly
Jonge Nala Dewi Douwes Niketa Calame
Mufasa Coen Flink James Earl Jones
Scar Arnold Gelderman Jeremy Irons
Zazoe Paul van Gorcum Rowan Atkinson
Shenzi Irene Kuiper Whoopi Goldberg
Banzai Alfred Lagarde Cheech Marin
Ed Peter van Hoof Jim Cummings
Sarabi Gerda Havertong Madge Sinclair
Rafiki Freddy Gumbs Robert Guillaume
Timon David Verbeeck Nathan Lane
Pumbaa Door Van Boeckel Ernie Sabella

Achtergrond[bewerken]

Productie[bewerken]

De Leeuwenkoning stond tijdens de productie nog bekend als King of the Jungle.

Net als bij de film Bambi bestudeerden tekenaars echte dieren voor de film. Sommige filmmakers gingen naar Afrika om de dieren daar in het wild te observeren, terwijl andere tekenaars de dieren naar de tekenstudio lieten halen.

Voor het tekenwerk werd op grote schaal gebruikgemaakt van computers, vooral bij de scène met de op hol geslagen gnoes.

De film werd tegelijk geproduceerd met Pocahontas. Lange tijd dachten tekenaars dat Pocahontas de succesvolste van de twee films zou worden, en daarom werd daaraan meer tijd besteed. Hoewel qua opbrengst beide films het goed deden, ontving De Leeuwenkoning uiteindelijk gunstiger kritieken van toeschouwers.

Muziek[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie The Lion King (album) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Elton John en Tim Rice schreven vijf nieuwe muzieknummers voor de film. Elton John zong zelf Can You Feel the Love Tonight in voor de aftiteling. Hans Zimmer in samenwerking met Lebo M verzorgde ook een stuk van de muziek, voorzien van traditionele Afrikaanse muziekelementen.

Drie van de nummers werden tegelijk genomineerd voor een Academy Award: Can You Feel the Love Tonight, Circle of Life en Hakuna Matata.

Heruitgave in 3D[bewerken]

Op 16 september 2011 werd de film in Amerika gedurende 2 weken opnieuw in de bioscoop uitgebracht in een speciale 3D-versie.[2] Dit bleek een groot succes en bracht 80 miljoen dollar op. In oktober 2011 verscheen de 3D-heruitgave ook in België en Nederland.

Titel in het Nederlands[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Geschiedenis van de Nederlandse spelling#Spellingwijziging van 1995 (Nederland en Vlaanderen)

Vanwege de toen geldende spellingregels werd de Nederlandstalige versie aanvankelijk uitgebracht als De Leeuwekoning, dus nog zonder de tussen-n. Deze schrijfwijze was onder meer te vinden op de filmposters en video-uitgaven.

Vervolgen en spin-offs[bewerken]

De film werd opgevolgd door twee direct-naar-videofilms: The Lion King II: Simba's trots en The Lion King III.

Van de film werd een musical gemaakt die in 1997 in première ging.

De personages Timon en Pumbaa kregen na de film hun eigen animatieserie, die 86 afleveringen liep.

Over de jaren zijn een aantal videospellen gebaseerd op de film uitgebracht, waaronder The Lion King, The Lion King: Simba's Mighty Adventure en Timon & Pumbaa's Jungle Games.

Controverse[bewerken]

De film is ook een paar maal onderwerp geweest van controverse.

De Leeuwenkoning werd aangeprezen als de eerste Disneyfilm die een origineel verhaal bevatte dat niet zou zijn gebaseerd op reeds bestaande werken. Hier worden echter nog weleens vraagtekens bij gezet. Zo zou de film grote gelijkenissen vertonen met de Japanse anime Kimba de Witte Leeuw. Een andere bron van inspiratie was wellicht William Shakespeares Hamlet. In Hamlet gaat het verhaal ook over een koning (Hamlet senior) die wordt vermoord door zijn broer (Claudius). De zoon van de koning (Hamlet junior) moet de dood van zijn vader wreken.

In een scène zingen Timon en Pumbaa enkele stukken uit The Lion Sleeps Tonight. Dit leidde tot een rechtszaak tegen The Walt Disney Company, aangespannen door de familie van Solomon Linda, die het nummer in 1939 oorspronkelijk had bedacht.

Prijzen en nominaties[bewerken]

In totaal won de film 29 prijzen en werd de film 25 keer genomineerd, waaronder:

1994
  • Annie Awards:
    • Beste animatiefilm - Gewonnen
    • Best Achievement for Voice Acting - Gewonnen
    • Best Individual Achievement for Story Contribution in the Field of Animation - Gewonnen
    • Best Individual Achievement for Artistic Excellence in the Field of Animation (artdirector)
    • Best Individual Achievement for Artistic Excellence in the Field of Animation (supervising animator, young simba)
    • Best Individual Achievement for Artistic Excellence in the Field of Animation (artistic supervisor, computer graphics)
1995
  • Academy Awards:
  • BMI Film & TV Awards
    • BMI Film Music Award (filmmuziek) - Gewonnen
    • BMI Film & TV Awards voor Most Performed Song from a Film (Can You Feel the Love Tonight) - Gewonnen
  • British Academy Film Awards
    • Beste filmmuziek
    • Beste geluid
  • Golden Globes:
    • Beste film - Gewonnen
    • Beste originele muziek - Gewonnen
    • Beste originele nummer (Can You Feel the Love Tonight) - Gewonnen
    • Beste originele nummer - Circle of Life)
  • Grammy Awards:
    • Best Male Pop Vocal Performance (Can You Feel the Love Tonight) - Gewonnen
    • Best Musical Album for Children (filmmuziek) - Gewonnen
    • Best Instrumental Arrangement with Accompanying Vocals (filmmuziek) - Gewonnen
    • Best Instrumenttal Composition Written for a Motion Picture or for Television (filmmuziek)
    • Best Song Written Specifically for a Motion Picture or for Television (Can You Feel the Love Tonight)
    • Best Song written Specifically for a Motion Picture or for Television (Circle of Life)
  • Kids' Choice Awards
    • Favorite Movie - Gewonnen
  • Young Artist Award voor
    • Best Performance by a Young Actress in a Voiceover - TV or Movie (Laura Williams) - Gewonnen
    • Best Performance by a Young Actor in a Voiceover - TV or Movie (Jason Weaver) - Gewonnen
    • Best Performance by a Young Actor in a Voiceover - TV or Movie (Jonathan Taylor Thomas)
    • Best Family Motion Picture - Comedy of Musical
2004
2011
  • Satellite Awards
    • Best Youth DVD (Two-Disc DVD & Blu-Ray Diamond Edition) - Gewonnen
Animatiefilms: Sneeuwwitje en de zeven dwergen (1937) · Pinokkio (1940) · Fantasia (1940) · Dombo (1941) · Bambi (1942) · Saludos Amigos (1942) · De Drie Caballeros (1944) · Make Mine Music (1946) · Vrij en Vrolijk (1947) · Melody Time (1948) · De Avonturen van Ichabod en meneer Pad (1949) · Assepoester (1950) · Alice in Wonderland (1951) · Peter Pan (1953) · Lady en de Vagebond (1955) · Doornroosje (1959) · 101 Dalmatiërs (1961) · Merlijn de Tovenaar (1963) · Jungle Boek (1967) · De Aristokatten (1970) · Robin Hood (1973) · Het Grote Verhaal van Winnie de Poeh (1977) · De Reddertjes (1977) · Frank en Frey (1981) · Taran en de Toverketel (1985) · De Speurneuzen (1986) · Het Dappere Broodroostertje (1987) · Oliver & Co. (1988) · De kleine zeemeermin (1989) · De Reddertjes in Kangoeroeland (1990) · Belle en het Beest (1991) · Aladdin (1992) · The Lion King (1994) · Pocahontas (1995) · The Hunchback of Notre Dame (1996) · Hercules (1997) · Mulan (1998) · Tarzan (1999) · Fantasia 2000 (1999) · Keizer Kuzco (2000) · Dinosaur (2000) · Atlantis: De Verzonken Stad (2001) · Lilo & Stitch (2002) · Piratenplaneet (2002) · Brother Bear (2003) · Paniek op de Prairie (2004) · Chicken Little (2005) · Meet the Robinsons (2007) · Bolt (2008) · De prinses en de kikker (2009) · Rapunzel (2010) · Winnie de Poeh (2011) · Wreck-It Ralph (2012) · Frozen (2013) · Big Hero 6 (2014) · Zootropolis (2016) · Vaiana (2016)
Live-action/animatie: The Reluctant Dragon (1941) · Victory Through Air Power (1943) · Melodie van het zuiden (1946) · So Dear to My Heart (1949) · Mary Poppins (1964) · Heksen & Bezemstelen (1971) · Peter en de Draak (1977) · Who Framed Roger Rabbit (1988) · Enchanted (2007)
DisneyToon Studios: DuckTales: Het Geheim van de Wonderlamp (1990) · A Goofy Movie (1995) · Doug's 1st Movie (1999) · Teigetjes Film (2000) · Het Speelplein: De Grote Vakantie (2001) · Terug naar Nooitgedachtland (2002) · Jungle Boek 2 (2003) · Knorretje's Grote Film (2003) · Teacher's Pet (2004) · Poeh's Lollifanten Film (2005) · Bambi II (2006) · Tinker Bell (2008)
Overig: The Nightmare Before Christmas (1993) · De reuzenperzik (1996) · Valiant (2005) · The Wild (2006) · Roadside Romeo (2008) · A Christmas Carol (2009) · Alice in Wonderland (2010) · Alice Through the Looking Glass (2016)