Völkertafel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Völkertafel

De Völkertafel is een 18e-eeuws (ca. 1720/1730) schilderij waarop een aantal Europese volkeren is afgebeeld met daarbij stereotiepe beschrijvingen van die volkeren. Het olieverfschilderij is afkomstig uit Stiermarken in Oostenrijk en van onbekende hand. Er bestaan zeker zes exemplaren van dit schilderij, waarvan er één in het Oostenrijks Museum voor Volkskunde hangt, één behoort tot de collectie van het Heimatmuseum in Bad Aussee en één tot de collectie van het Heimatmuseum van Moosham. De drie andere exemplaren zijn in privébezit. Men heeft tot nog toe niet vast kunnen stellen welke van de zes het origineel is.

Tekstelementen[bewerken | brontekst bewerken]

Boven het schilderij staat in het (oud-) Duits waartoe het schilderij dient, namelijk de beschrijving van de volkeren en hun eigenschappen: "Kurze Beschreibung der In Europa Befintlichen Völckern Und Ihren Aigenschafften". Onder de afbeeldingen van de volkeren staat hun naam vermeld en daaronder verticaal hun eigenschappen zoals in onderstaand schema. In het 18e-eeuwse Duits luiden de namen van de volkeren respectievelijk: "Spanier", "Frantzoß", "Wælisch", "Teutscher", "Engerländer", "Schwœth", "Boläck", "Unger", "Muskawith" en "Tirk oder Griech", er is dus sprake van een opsomming van west naar oost op de landkaart gezien, al klopt 'de Engelsman' daar dan geografisch gezien niet.

Korte beschrijving van de Europese volkeren en hun eigenschappen (in het Nederlands vertaald)
× Spanjaarden Fransen Italianen Duitsers Engelsen Zweden Polen Hongaren Russen Turken of Grieken
Optreden/gedrag Hoogmoedig Lichtzinnig Achterbaks/stiekem Openhartig Aangenaam Groot en sterk Boers Ontrouw Boosaardig/hatelijk Zoals het weer in april
Volksaard Heerlijk/wonderbaarlijk Vriendelijk en spraakzaam Jaloers Zeer goed Erg vriendelijk Wreed Nog wreder Het wreedst Erg Hongaars Leugenaars
Verstand Slim en wijs Voorzichtig Scherpzinnig Grappig Bekoorlijk Hardnekkig Geringschattend Geringschattender Helemaal niets Dom
Eigenschappen Mannelijk Kinderlijk Opportunistisch Zijn altijd aanwezig Vrouwelijk Ondoorgrondelijk Middelmatig Zeer gretig Zeer grof Teergevoelig
Wetenschappen Schriftgeleerd Krijgskunst Kerkenrecht Rechtswezen Aardrijkskunde De vrije kunsten Taalwetenschappen Latijn Grieks Bedrieglijke politiek
Kleding Eerbaar Onbestendig (veranderlijk) Eerzaam Maken alles na Naar de Franse mode Leer Lang gerokt Veelkleurig Bont Vrouwelijk
Ondeugden IJdel Bedrieglijk Begerig/wellustig Niet zuinig Onrustig Bijgelovig Vraatzuchtig Verraderlijk Nog verraderlijker Het verraderlijkst
Voorliefden voor Eer en roem Oorlog Goud Drank Vermaak Kostelijke maaltijden Adel Beroering/oproer Vechtlustig Narcisme
Ziekten Constipatie Syfilis Pest Jicht in de voeten Longtuberculose Waterzucht Diarree Epilepsie/krampaanvallen Kinkhoest Verzwakking
Hun land Vruchtbaar Goed onderhouden Goed uitziend en aangenaam Goed Vruchtbaar Bergachtig Bosrijk Rijk aan vruchten en goud Met ijs/vorst bedekt Liefelijk
Militaire eigenschappen Grootmoedig Arglistig Voorzichtig Onoverwinnelijk Zeehelden Onversaagd Onstuimig/stormachtig Oproer zaaiend Moeizaam Lui
Religie Uitstekend Goed Iets beter Zeer vroom Veranderlijk zoals de maan (letterlijk) IJverig in hun geloof Geloven alles Energiek/met wilskracht Ongelovigen Ook ongelovig
Erkennen als hun leider Een monarch Een koning Een patriarch Een keizer Soms de één, dan weer de ander Vrij heerschap Een 'gekozene' Een 'bepaalde' Een 'vrijwilliger' Een tiran
Hebben een overvloed Aan vruchten Aan koopwaar Aan wijn Aan graan Aan visgronden Aan ertsen Aan bond Aan alles Aan bijen Aan zachte dingen
Tijdverdrijf Spelen Bedriegen Praten Drinken Werken Eten Ruzie maken leeglopen/doelloos doorbrengen Slapen Sukkelen/kwakkelen
Vertegenwoordiging in de dierenwereld Olifant Vos Lynx Leeuw Paard Os Beer Wolf Ezel Kat
Hun dood In bed In de oorlog In het klooster Door het drinken van wijn In het water Op aarde In de stal Door de sabel In de sneeuw Bij bedrog

Leopold-Stich[bewerken | brontekst bewerken]

Een kopergravure uit Augsburg met de titel "Aigentliche Vorstell- und Beschreibung der Fürnehmsten in EUROPA befindlichen Land-Völcker" lijkt qua inhoud en opzet erg op die van de Völkertafel. Deze Leopold-Stich (Stich=gravure)uit 1718-1726 genoemd naar de graveur Fridrich Leopold, is waarschijnlijk bedoeld geweest als voorbeeld voor de Völkertafel.